Quốc hội đã thông qua việc chọn ngày 24/11 là Ngày Văn hóa Việt Nam, cho phép người lao động nghỉ hưởng lương để nâng cao đời sống tinh thần và phát huy bản sắc dân tộc.
- Hà Tĩnh: Điều tra vụ người phụ nữ đơn thân tử vong tại nhà riêng
- An toàn thực phẩm: Lễ hội bánh mì tại thành phố Hồ Chí Minh siết chặt quy trình
- Festival Du lịch Cửa Lò 2026 khai mạc với định hướng bốn mùa
Khẳng định vị thế Ngày Văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới
Thông điệp lớn nhất của việc dành ngày 24/11 hằng năm làm Ngày Văn hóa Việt Nam là sự khẳng định của Đảng và Nhà nước về vị thế của văn hóa trong chiến lược phát triển đất nước. Văn hóa hiện nay đã được đặt ngang tầm với các lĩnh vực kinh tế, chính trị và xã hội. Đây không chỉ là một ngày nghỉ lễ bổ sung mà còn là quyết sách cụ thể để đưa các tư tưởng lớn về văn hóa thấm sâu vào đời sống cộng đồng.
Theo các chuyên gia, văn hóa phải được nhìn nhận là nền tảng tinh thần và là sức mạnh nội sinh quan trọng cho sự phát triển bền vững. Việc có một ngày chính thức giúp toàn xã hội cùng hướng về các giá trị truyền thống, cùng thụ hưởng và tham gia sáng tạo văn hóa. Điều này góp phần chuyển đổi nhận thức từ việc coi văn hóa là yếu tố hỗ trợ sang năng lực kiến tạo con người và điều tiết sự phát triển của quốc gia.
Sự ra đời của Ngày Văn hóa Việt Nam còn tạo ra một “điểm hẹn tinh thần” cho toàn dân tộc. Trong nhịp sống hiện đại hối hả, ngày này nhắc nhở mỗi cá nhân trở về với bản sắc, gia đình và những giá trị đạo lý tốt đẹp. Một xã hội biết tôn vinh văn hóa là xã hội hiểu rằng chất lượng đời sống không chỉ đo bằng GDP mà còn bằng mức độ hạnh phúc và sự gắn kết cộng đồng.
Đây được kỳ vọng là cú hích lớn cho tư duy phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới. Nếu được thể chế hóa và thực hiện tốt, ngày 24/11 sẽ không dừng lại ở ý nghĩa biểu tượng mà trở thành động lực thực chất cho đời sống tinh thần. Việc khẳng định bản sắc dân tộc trong giai đoạn này giúp củng cố sức bền và bản lĩnh của con người Việt Nam trước những biến động của thế giới.
Đưa giá trị Ngày Văn hóa Việt Nam thấm sâu vào đời sống
Để Ngày Văn hóa Việt Nam không mang tính hình thức, việc tổ chức cần tránh tình trạng “hành chính hóa” và ưu tiên “xã hội hóa” các trải nghiệm văn hóa. Người dân cần được trực tiếp tham gia và cảm thấy văn hóa gắn liền với lợi ích cũng như đời sống cá nhân. Các hoạt động tôn vinh cần được nâng tầm ý nghĩa, tạo ra sức lan tỏa thực chất thay vì chỉ dừng lại ở các nghi thức khô khan.
Mỗi địa phương nên có những cách tiếp cận riêng biệt để kể câu chuyện văn hóa của mình một cách sinh động. Hà Nội có thể khai thác sâu di sản Thăng Long, trong khi Huế nhấn mạnh sắc thái cung đình, còn Thành phố Hồ Chí Minh tập trung vào sự năng động và sáng tạo. Việc trao quyền sáng tạo cho từng vùng miền sẽ giúp Ngày Văn hóa Việt Nam trở thành một chuỗi hoạt động mở, đa dạng và hấp dẫn.
Các thiết chế văn hóa công lập như bảo tàng, di tích và nhà hát nên mở cửa rộng rãi với các chương trình miễn, giảm phí cho người dân. Định hướng chính sách là đưa văn hóa đến gần hơn với trẻ em, người lao động tại khu công nghiệp và đồng bào ở vùng sâu, vùng xa. Đây là cơ hội để những nhóm đối tượng ít có điều kiện được tiếp cận với các không gian nghệ thuật và sáng tạo.
Văn hóa còn cần hiện diện trong những hành vi ứng xử đời thường nhất như văn hóa giao thông, ứng xử trên không gian số và tại công sở. Những nếp sống văn minh, sự tôn trọng lẫn nhau và trách nhiệm với cộng đồng chính là cốt lõi của phẩm chất quốc gia. Khi văn hóa trở thành thói quen thường ngày, ngày 24/11 sẽ thực sự là điểm tựa để nuôi dưỡng tâm hồn và nếp sống của cả dân tộc.
Chuyển hóa Ngày Văn hóa Việt Nam thành nguồn lực phát triển
Bối cảnh mới đòi hỏi việc bảo tồn di sản phải đi đôi với phát huy và tạo ra những giá trị kinh tế mới. Văn hóa hiện nay không chỉ là ký ức của quá khứ mà phải trở thành “nguyên liệu” cho tương lai. Tinh thần này hoàn toàn phù hợp với các chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo mà Đảng và Nhà nước đang hướng tới.
Cần xây dựng một hệ sinh thái kết nối chặt chẽ giữa di sản, sáng tạo, thị trường và công nghệ hiện đại. Các chất liệu dân gian có thể được chuyển hóa vào âm nhạc đương đại, điện ảnh, thời trang hoặc các trò chơi điện tử để thu hút giới trẻ. Một di tích không nên chỉ là điểm đến tham quan tĩnh lặng mà cần trở thành không gian kể chuyện sinh động thông qua các ứng dụng kỹ thuật số.
Tuy nhiên, quá trình chuyển hóa văn hóa thành nguồn lực phát triển cần tránh việc thương mại hóa bằng mọi giá. Nguyên tắc cốt lõi là khai thác nhưng không làm hỏng giá trị gốc, phát triển nhưng không làm nghèo đi căn cước văn hóa. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo khung pháp lý và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ để các nghệ nhân và nhà sáng tạo yên tâm cống hiến.
Khi văn hóa tạo ra việc làm, thu nhập và thương hiệu quốc gia, chính nó sẽ có thêm nguồn lực để quay lại nuôi dưỡng công tác bảo tồn. Lợi thế lớn nhất của Việt Nam nằm ở sự phong phú của bản sắc dân tộc. Chìa khóa để vươn tầm toàn cầu là năng lực kể lại bản sắc ấy bằng ngôn ngữ hiện đại, tạo nên sức cạnh tranh mạnh mẽ trong kỷ nguyên kinh tế sáng tạo.
Theo: Báo Tin tức
