Sức mua trong nước cải thiện đang mở thêm cơ hội cho thị trường thực phẩm – đồ uống, nhưng người tiêu dùng cũng thận trọng hơn khi lựa chọn sản phẩm.
- Đoàn hóa trang Đường Tăng đi giữa làn ô tô bị xử lý
- Miền Bắc bước vào đợt mưa lớn, có nơi trên 500mm
- Dùng tiền giả mua hàng, hai thanh niên bị đề nghị truy tố
Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 3,89 triệu tỉ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ. Cùng với đà mua sắm tăng, nguồn gốc, xuất xứ và mức độ an toàn ngày càng được người tiêu dùng đặt nặng sau những vấn đề liên quan đến thực phẩm giả, hàng kém chất lượng và thông tin sai lệch.
Theo báo cáo ngành thực phẩm – đồ uống giai đoạn 2025-2026 của Vietnam Report, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 đạt khoảng 7 triệu tỉ đồng, tăng 9,2% so với năm trước; nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng là 6,7%. Sang nửa đầu năm 2026, quy mô này tiếp tục tăng, đạt khoảng 3,89 triệu tỉ đồng, trong đó mức tăng thực sau khi loại trừ yếu tố giá là 7,3%.
Với ngành thực phẩm – đồ uống, sức mua tốt hơn tạo thêm dư địa để doanh nghiệp mở rộng thị trường, nhưng chi phí và mặt bằng giá cũng tăng theo. CPI bình quân năm 2025 tăng 3,31%, giá nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 3,27%, riêng thực phẩm tăng 3,61%; trong 6 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,38%, giá thực phẩm tăng 4,7% và nhóm đồ uống, thuốc lá tăng 3,52% so với cùng kỳ.
Giá bán cao hơn khiến người mua phải cân nhắc nhiều hơn giữa khả năng chi trả và giá trị nhận được từ sản phẩm. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp không chỉ đứng trước yêu cầu thích ứng với chi phí mà còn phải cung cấp thông tin đủ rõ để người tiêu dùng có cơ sở lựa chọn.
Khảo sát người tiêu dùng thực phẩm – đồ uống cho thấy nguồn gốc, xuất xứ là yếu tố được quan tâm nhiều nhất, với 60,1% người được hỏi đề cập. Chất lượng tốt và an toàn cho sức khỏe đứng tiếp theo với 59,2%, trong khi 52,9% quan tâm đến mức giá phù hợp khả năng chi trả.
Các con số cho thấy giá vẫn giữ vai trò đáng kể trong quyết định mua hàng khi mặt bằng chi phí tăng, song người tiêu dùng đồng thời đặt sự chú ý vào những yếu tố liên quan trực tiếp đến chất lượng và độ an toàn. Ngoài ba nhóm tiêu chí trên, 48,4% người khảo sát quan tâm đến sự đa dạng và khả năng đáp ứng nhu cầu của sản phẩm, còn 26% chú trọng hệ thống phân phối và mạng lưới bán hàng phù hợp.
Sự thận trọng này cũng đặt ra yêu cầu về cách doanh nghiệp cung cấp thông tin sản phẩm. Theo Vietnam Report, người tiêu dùng kỳ vọng doanh nghiệp minh bạch nguồn gốc, xuất xứ và nguyên liệu để có thể xác định sản phẩm đến từ đâu, được làm từ nguyên liệu nào.
Bên cạnh đó, người mua muốn có thêm những thông tin có thể kiểm chứng, như kết quả kiểm nghiệm, chứng nhận chất lượng, quy trình sản xuất và các biện pháp kiểm soát an toàn. Công cụ truy xuất nguồn gốc thuận tiện, chẳng hạn mã QR, cũng được kỳ vọng giúp người tiêu dùng chủ động kiểm tra thông tin thay vì chỉ dựa vào nội dung quảng cáo.
Khi xảy ra vấn đề liên quan đến an toàn, doanh nghiệp còn được kỳ vọng chủ động thông báo và xử lý, qua đó duy trì sự minh bạch với khách hàng. Trong bối cảnh nguồn gốc, xuất xứ đứng đầu trong các yếu tố được cân nhắc, truy xuất nguồn gốc đang trở thành một phần quan trọng trong việc tạo dựng niềm tin và tạo khác biệt cho sản phẩm.
Quy mô thị trường cũng cho thấy dư địa lớn của lĩnh vực này. Theo Statista, thị trường thực phẩm tại Việt Nam đạt khoảng 96,7 tỉ USD năm 2025 và được dự kiến tăng lên 104,2 tỉ USD năm 2026.
Ở mảng dịch vụ ăn uống, Mordor Intelligence ước tính quy mô thị trường đạt 24,77 tỉ USD năm 2025, dự kiến lên 27,38 tỉ USD năm 2026 và 45,21 tỉ USD vào năm 2031, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép khoảng 10,55% mỗi năm trong giai đoạn 2026 – 2031.
Khi sức mua mở rộng, thị trường thực phẩm – đồ uống có thêm cơ hội tăng trưởng nhưng người tiêu dùng cũng đang đặt ra yêu cầu cụ thể hơn về giá trị sản phẩm. Vì vậy, minh bạch nguồn gốc, thông tin có thể kiểm chứng và khả năng truy xuất sẽ ngày càng có ý nghĩa trong mối quan hệ giữa doanh nghiệp với người mua.
Minh Tuấn (tổng hợp)
