Luxor (Ai Cập) sẽ là một trong những địa điểm quan sát rõ nhất hiện tượng nhật thực toàn phần ngày 02/8/2027, khi Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời trong 6 phút 23 giây, mức dài nhất của thế kỷ XXI.
- Người đàn ông bị tạm giữ sau nhiều lần bạo hành bé gái 11 tuổi
- Năm tháng chiến tranh Mỹ – Iran: Đòn đánh mở màn làm rung chuyển Tehran, ngừng
- Khói từ lò hơi khiến Mía đường 333 chịu phạt nặng
Hiện tượng này diễn ra vào ngày 02/8/2027 và được giới khoa học gọi là “nhật thực thế kỷ” nhờ thời gian che khuất kéo dài vượt trội so với các nhật thực toàn phần khác trong thế kỷ XXI. Độ dài đặc biệt của hiện tượng là kết quả của nhiều yếu tố thiên văn hiếm gặp cùng xuất hiện, đồng thời tạo nên cơ hội quan sát đáng chú ý tại nhiều khu vực ở châu Âu, châu Phi và Trung Đông.
Trước đó, ngày 12/8/2026 sẽ diễn ra một đợt nhật thực toàn phần kéo dài 2 phút 18 giây, nhưng hiện tượng này chỉ có thể quan sát toàn phần tại miền Bắc Tây Ban Nha, một phần Bồ Đào Nha, Iceland, Greenland và một số khu vực khác. Người dân tại Việt Nam không nằm trong vùng quan sát nhật thực toàn phần của sự kiện này, trong khi nhiều nơi ở Bắc Âu, Canada và phía Bắc nước Mỹ chỉ nhìn thấy nhật thực một phần.
Đến ngày 02/8/2027, nhật thực toàn phần sẽ trở lại với thời gian che khuất lên tới 6 phút 23 giây, trở thành hiện tượng dài nhất của thế kỷ XXI. Khoảng thời gian này đủ để vành nhật hoa, lớp khí quyển ngoài cùng của Mặt Trời, hiện rõ trên nền trời tối và các ngôi sao cũng có thể xuất hiện như vào ban đêm.
Theo các nhà khoa học, kỷ lục này chỉ bị vượt qua vào ngày 03/6/2114, khi một đợt nhật thực toàn phần khác kéo dài 6 phút 32 giây. Nhật thực ngày 02/8/2027 cũng nằm trong chuỗi ba lần nhật thực toàn phần diễn ra liên tiếp vào các năm 2026, 2027 và 2028, một chuỗi hiện tượng rất hiếm trong thiên văn học.
Nguyên nhân khiến nhật thực ngày 02/8/2027 kéo dài bất thường xuất phát từ việc Mặt Trăng tiến đến điểm cận địa, vị trí gần Trái Đất nhất trên quỹ đạo nên có kích thước biểu kiến lớn hơn khi quan sát từ mặt đất. Cùng thời điểm, Trái Đất lại ở gần điểm viễn nhật, tức vị trí cách Mặt Trời xa nhất, khiến đĩa Mặt Trời nhỏ hơn và bị Mặt Trăng che khuất trong thời gian dài hơn.
Bên cạnh đó, bóng tối của nhật thực sẽ quét qua khu vực gần đường xích đạo, nơi bề mặt Trái Đất quay nhanh hơn. Sự kết hợp này giúp tốc độ quay của Trái Đất gần bắt kịp chuyển động biểu kiến của Mặt Trăng và Mặt Trời, duy trì trạng thái ba thiên thể nằm trên cùng một đường thẳng lâu hơn so với thông thường.
Dải nhật thực toàn phần sẽ bắt đầu trên Đại Tây Dương, đi qua eo biển Gibraltar rồi quét qua phía Nam Tây Ban Nha trước khi tiến vào Bắc Phi và Trung Đông. Các quốc gia nằm trong vùng quan sát gồm Tây Ban Nha, Ma Rốc, Algeria, Tunisia, Libya, Ai Cập, Ả Rập Xê Út, Yemen và Somalia, trong đó thành phố Luxor của Ai Cập được đánh giá là nơi có thời gian quan sát nhật thực toàn phần dài nhất.
Tại Việt Nam, người dân sẽ không thể quan sát nhật thực toàn phần vào ngày 2/8/2027. Tuy nhiên, tại một số tỉnh, thành phố phía Nam như TPHCM, Cà Mau và Cần Thơ vẫn có thể quan sát nhật thực một phần với khoảng 10% bề mặt Mặt Trời bị che khuất, dù thời điểm xảy ra vào khoảng 18h theo giờ Việt Nam khiến điều kiện quan sát không thực sự thuận lợi.
Nhật thực toàn phần là hiện tượng xảy ra khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời, khiến ánh sáng Mặt Trời bị che khuất hoàn toàn tại một vùng tối trên bề mặt Trái Đất. Chỉ những người nằm trong vùng tối này mới có thể quan sát trọn vẹn hiện tượng, trong khi các khu vực lân cận chỉ nhìn thấy nhật thực một phần hoặc nhật thực hình khuyên.
Thông thường, nhật thực toàn phần chỉ kéo dài từ vài giây đến dưới 7,5 phút và phần lớn ngắn hơn 3 phút. Theo NASA, lần nhật thực toàn phần dài nhất từng được ghi nhận diễn ra vào năm 743 trước Công nguyên trên Ấn Độ Dương với thời gian 7 phút 28 giây, còn hiện tượng được dự báo dài nhất trong tương lai sẽ xuất hiện ngày 16/7/2186 trên bầu trời Colombia, Venezuela và Guyana, kéo dài khoảng 7 phút 29 giây.
Nguyên Hương (tổng hợp)
