Phát hiện mộ cổ gần 2.000 năm tuổi trong vườn nhà dân ở Quảng Ninh

Trong quá trình cải tạo vườn nhà, người dân Quảng Ninh bất ngờ phát hiện mộ cổ gần 2.000 năm tuổi, hé lộ giá trị khảo cổ đặc biệt của vùng đất ven sông Bạch Đằng.

Mộ cổ bất ngờ lộ diện từ hoạt động cải tạo vườn nhà

Cuối năm 2025, trong lúc cho máy xúc hạ thấp một gò đất cao hơn 2m để cải tạo vườn tại khu Chạp Khê, phường Vàng Danh (TP Uông Bí, Quảng Ninh), một hộ dân đã phát hiện dấu hiệu bất thường dưới lòng đất. Ngay khi các khối gạch cổ lộ ra, gia đình lập tức báo cho chính quyền địa phương để xử lý theo quy định.

Khu vực phát hiện mộ nằm ngay trong vườn nhà, phía trên trồng nhiều cây vải lâu năm. Sau khi tiếp nhận thông tin, chính quyền địa phương nhanh chóng khoanh vùng, dựng hàng rào bảo vệ hiện trường nhằm tránh xâm hại di tích. Sự việc thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới chuyên môn bởi quy mô và trạng thái bảo tồn hiếm thấy của ngôi mộ.

 Ngôi mộ nằm dưới một gò đất cao khoảng trên 2 mét. Phía bên trên là vườn vải có tuổi
đời hàng chục năm. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tiền Phong).

Cấu trúc quy mô lớn, kỹ thuật xây dựng tinh xảo

Kết quả khai quật do Bảo tàng – Thư viện tỉnh Quảng Ninh phối hợp với các nhà khoa học thực hiện cho thấy, ngôi mộ có diện tích khoảng 150m², đáy mộ nằm sâu khoảng 2,5m so với mặt gò đất ban đầu. Cấu trúc mộ được đánh giá là phức tạp và quy mô lớn, gồm 2 gian tiền thất, 1 trung thất và 3 gian hậu thất, kèm theo các nhĩ ở khu vực trung và hậu thất.

Toàn bộ công trình được xây dựng bằng gạch chữ nhật nung già, mái mộ thiết kế theo dạng vòm cuốn với gạch múi bưởi – kỹ thuật phổ biến nhưng đòi hỏi trình độ cao trong thời kỳ cổ đại. Bên trong mộ xuất hiện nhiều hoa văn trang trí như hình đồng tiền, ô trám, đường tròn đồng tâm và họa tiết chữ S, cho thấy yếu tố thẩm mỹ và tư duy biểu tượng của người xưa. Trung thất được lát gạch đỏ xếp đan xen, móng mộ gia cố chắc chắn, chứng tỏ sự đầu tư công phu trong quá trình xây dựng.

Căn cứ vào kỹ thuật kiến trúc, vật liệu xây dựng và các hiện vật thu được, các nhà khoa học xác định mộ có niên đại vào khoảng thế kỷ I–II sau Công nguyên, tức gần 2.000 năm tuổi. Đây là loại hình mộ gạch khá phổ biến ở lưu vực sông Bạch Đằng, từng được phát hiện tại một số địa phương lân cận như Hải Phòng, Hải Dương.

Giá trị lịch sử – văn hóa và hướng bảo tồn di tích

Gồm nhiều di vật: Vật liệu kiến trúc gạch chữ nhật, gạch múi bưởi; gốm đất nung,
gốm men gồm các loại bình, vò, chân đèn. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tiền Phong).

Trong quá trình khai quật, đoàn khảo cổ đã thu thập được nhiều hiện vật quan trọng, bao gồm vật liệu kiến trúc, đồ gốm đất nung và gốm men như bình, vò, chân đèn, mô hình nhà. Những hiện vật này góp phần làm rõ niên đại, chức năng và bối cảnh lịch sử của ngôi mộ, đồng thời cung cấp thêm tư liệu cho việc nghiên cứu đời sống cư dân cổ tại khu vực.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, phát hiện mộ cổ gần 2.000 năm tuổi không chỉ có giá trị về mặt khảo cổ mà còn giúp làm sáng tỏ vai trò của vùng ven sông Bạch Đằng trong giai đoạn đầu Công nguyên. Đây được xem là khu vực có vị trí chiến lược về cư trú, giao thương và quản lý hành chính, đóng góp quan trọng vào tiến trình lịch sử – văn hóa của vùng Đông Bắc.

Theo: Báo Tiền Phong