Thái Nguyên hiện có 424 cơ sở giáo dục công lập, 523 điểm trường lẻ và 578 điểm trường sau sắp xếp, kéo theo yêu cầu thay đổi cách quản trị để phù hợp quy mô mới.
- Thanh Hóa điều tra 2 vụ sản xuất, buôn bán mực in giả
- Nước tràn tầng hầm chung cư, bảo vệ kịp cúp điện thoát hiểm
- Vinh ngập nặng sau trận mưa hơn 300 mm
Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên ngành giáo dục Thái Nguyên triển khai nhiệm vụ trong điều kiện mạng lưới trường học đã được sắp xếp tại 100% xã, phường. Toàn tỉnh có hơn 30.000 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và hơn 98% giáo viên đạt chuẩn đào tạo.
Tuy nhiên, một số cấp học, môn học vẫn thiếu giáo viên, trong khi một số cơ sở còn thiếu phòng học, phòng bộ môn và công trình phụ trợ. Điều kiện học tập giữa các khu vực cũng chưa đồng đều, đặt ra yêu cầu mới sau khi mạng lưới được thu gọn.
Tại Trường Tiểu học Thần Sa, sự thay đổi thể hiện trước hết ở cách tổ chức quản lý. Trường có điểm chính cùng hai điểm trường Trung Thành, Lũng Luông và các điểm trường khác trong địa bàn miền núi, nơi hơn 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số.
Khoảng cách từ Trung Thành đến Lũng Luông khoảng 10km đường rừng. Với địa bàn như vậy, việc điều hành không thể chỉ dựa vào sự hiện diện thường xuyên của ban giám hiệu tại điểm trường chính.
Nhà trường phải phân công rõ trách nhiệm, duy trì thông tin giữa các điểm trường, thống nhất chuyên môn và theo dõi tình hình học sinh. Việc rà soát phòng học, thiết bị cũng được đặt cùng yêu cầu hỗ trợ linh hoạt giáo viên giữa các điểm khi cần.
Tại Trường THCS Nha Trang, phường Phan Đình Phùng, quy mô lại là vấn đề nổi bật. Trường có điểm chính và một điểm trường, với 63 lớp, hơn 2.800 học sinh.
(Ảnh minh họa: TNM)
Sau sắp xếp, trường phân công một phó hiệu trưởng phụ trách điểm trường, bố trí giáo viên cốt cán và tăng phối hợp chuyên môn. Hạ tầng công nghệ thông tin, học liệu số và hồ sơ điện tử được sử dụng để hỗ trợ công tác điều hành.
Khi quy mô trường học thay đổi, vai trò của cán bộ quản lý cũng thay đổi theo. Người đứng đầu phải điều phối nhiều điểm trường, nhóm giáo viên và học sinh, đồng thời bảo đảm sự thống nhất về chuyên môn nhưng vẫn phù hợp từng địa bàn.
Từ thực tế đó, ngành giáo dục Thái Nguyên xác định chuyển từ “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”. Quản trị dựa trên dữ liệu, cải cách hành chính và giảm giấy tờ không cần thiết được xác định là những hướng đi trong cách vận hành mới.
Hiệu quả của từng điểm trường trở thành yêu cầu mới
Sắp xếp mạng lưới không đồng nghĩa với việc đóng hoặc chuyển toàn bộ học sinh từ mọi điểm trường về trường chính. Ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, việc duy trì những điểm trường phù hợp vẫn cần thiết để bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục của học sinh.
Vì vậy, mục tiêu đặt ra là tiếp tục rà soát, củng cố mạng lưới nhưng vẫn giữ những điểm trường phù hợp với địa hình và dân cư. Cấu trúc trường học sau sắp xếp chỉ là bước đầu; cách vận hành bên trong mỗi cơ sở mới quyết định hiệu quả của mô hình.
Tại Trường Mầm non 1/5, phường Tích Lương, ba trường Mầm non 1/5, Độc Lập và Hoa Hồng được hợp nhất thành một cơ sở có 32 nhóm, lớp với hơn 700 trẻ. Nhà trường có gần 100 cán bộ, giáo viên, nhân viên, cấp dưỡng và bảo vệ.
Khi quy mô lớn hơn, những công việc trước đây có thể xử lý riêng tại từng trường được đưa vào quy trình chung. Nhà trường thống nhất cách kiểm soát khẩu phần, thực đơn, lượng thực phẩm nhập vào và giám sát bếp ăn.
Các biểu mẫu, quy trình theo dõi được sử dụng thống nhất. Mã QR được áp dụng để cung cấp thông tin về nguồn thực phẩm, thực đơn và khẩu phần tại các bếp ăn.
(Ảnh minh họa: TNM)
Quy mô càng lớn càng đòi hỏi việc điều hành giảm phụ thuộc vào cách làm thủ công và từng cá nhân. Các quy trình cần được thống nhất, thông tin được cập nhật và người quản lý có công cụ để theo dõi hoạt động của toàn hệ thống.
Tại Trường Tiểu học và THCS 915 Gia Sàng, sau khi các trường được tổ chức lại thành các điểm trường, yêu cầu đặt ra là tạo sự thống nhất giữa giáo viên và học sinh đến từ những môi trường khác nhau. Nhà trường chú trọng sự công bằng, minh bạch, phối hợp chuyên môn và xây dựng văn hóa chung.
Những trường hợp này cho thấy việc sắp xếp mạng lưới tạo ra một cấu trúc mới, nhưng cấu trúc ấy cần đi cùng cách quản trị phù hợp. Với hơn 400.000 học sinh, ngành giáo dục Thái Nguyên tiếp tục ổn định mạng lưới trong năm học 2026-2027 và hướng tới nâng chất lượng giáo dục.
Tỉnh xác định tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên, thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng AI trong dạy học, quản lý. Cùng với đó là yêu cầu bảo đảm cơ hội học tập cho học sinh tại khu vực miền núi, dân tộc thiểu số và những địa bàn còn khó khăn.
Nguyên Hương (tổng hợp)
