Một người trẻ bước vào những việc không tên

Tại xã Phúc Lộc, tỉnh Thái Nguyên, Triệu Trang Thơ đã đảm nhận vai trò trưởng thôn bằng sự gần gũi, trách nhiệm và những việc làm thiết thực, từng bước tạo dựng niềm tin trong cộng đồng.

Ngày 1/8/2025, chị được người dân bầu làm trưởng thôn Khuổi Trả, xã Phúc Lộc (cũ), sau một lần đến dự họp thay bố mẹ. Đến ngày 1/7/2026, khi thực hiện chủ trương sáp nhập thôn xóm, chị tiếp tục được tín nhiệm giữ chức trưởng thôn Phúc Minh, xã Phúc Lộc (mới).

Sinh năm 1996, là người dân tộc Dao, Triệu Trang Thơ hiện phụ trách địa bàn có 170 hộ với khoảng 780 nhân khẩu, trong đó có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số cùng sinh sống. Công việc đến với chị khá bất ngờ, nhưng những trải nghiệm trước đó đã phần nào giúp người phụ nữ trẻ có sự chuẩn bị để đảm nhận trách nhiệm ở địa phương.

Năm 2018, sau khi tốt nghiệp ngành Công tác xã hội, Trường Đại học Khoa học (Đại học Thái Nguyên), Thơ đi làm thuê khoảng một năm rồi trở về quê với mong muốn được ở gần bố mẹ. Năm 2020, chị lập gia đình, sinh con và mở một cửa hàng nhỏ kinh doanh; trước đó, chị cũng từng tham gia công tác bảo vệ trẻ em tại xã theo diện bán chuyên trách rồi nghỉ việc.

Cơ hội trở thành trưởng thôn xuất hiện trong một buổi họp mà chị đi thay bố mẹ. Hôm đó, thôn tổ chức bầu người đứng đầu mới, bà con nhận thấy Thơ là một trong số ít người có bằng cử nhân đại học, lại từng tham gia công việc ở xã nên đã đề cử chị.

Ban đầu, Thơ chưa thực sự tự tin vì chưa có kinh nghiệm quản lý công việc ở thôn. Chị nhớ lại: “Các cô/chú động viên tôi ‘con làm tạm cho đến khi tìm được người phù hợp hơn’. Không ngờ tôi lại gắn bó với nhiệm vụ này đến giờ”.

Trang Thơ vượt qua thử thách phát biểu trước bà con. (Ảnh minh họa: TNM)

Những ngày đầu nhận nhiệm vụ, việc đứng trước đông đảo người dân để phát biểu đã trở thành thử thách đáng nhớ. Chưa quen nói trước đám đông, chị hồi hộp đến mức lo mình không thể hoàn thành bài phát biểu, nhưng sự chú ý và thái độ lắng nghe nghiêm túc của bà con giúp chị dần lấy lại bình tĩnh.

Từ những cuộc họp ở xã đến công việc thường ngày tại thôn, Thơ phải đảm nhiệm nhiều đầu việc khác nhau. Chị xử lý giấy tờ, tiếp nhận và truyền đạt thông tin từ xã đến người dân, rà soát hộ nghèo, nắm tình hình sản xuất nông nghiệp và phối hợp triển khai các nhiệm vụ tại địa phương.

Có những ngày, chị cùng cán bộ đi khảo sát hệ thống kênh mương cần sửa chữa, những tuyến đường dự kiến mở rộng hoặc khu vực chuẩn bị kéo điện. Khi có học sinh bỏ học, chị cũng phối hợp với giáo viên đến từng gia đình vận động các em trở lại trường.

Công việc đưa người trưởng thôn trẻ đến gần hơn với đời sống sản xuất của bà con. Thay vì chỉ nắm tình hình qua báo cáo, chị thường xuyên đến ruộng đồng, nương rẫy để quan sát cây trồng, vật nuôi và tìm hiểu những khó khăn trong sinh hoạt, lao động của các hộ dân.

“Trước kia, vì bận học, bận làm, tôi ít khi lên nương rẫy. Giờ thì khác, tôi thường xuyên đi thăm nom đồng ruộng, kiểm tra cây trồng, vật nuôi của bà con. Mỗi khi chi hội phụ nữ tổ chức giúp các gia đình neo đơn, đau ốm gieo trồng, thu hoạch nông sản, tôi cũng trực tiếp xuống ruộng cấy lúa, lên nương bẻ ngô cùng mọi người”, Thơ kể.

Không chỉ tham gia những công việc thường nhật, chị còn phải có mặt khi thôn xảy ra tình huống khẩn cấp. Kỷ niệm khiến Thơ nhớ nhất là đêm tìm kiếm một người mất tích trong trận lũ quét xảy ra tại thôn Phúc Minh vào tháng 8/2026. Nhận tin báo giữa đêm, dù lo sợ trước tình hình mưa bão, chị vẫn cùng mọi người lên đường tìm kiếm nạn nhân. Đến khoảng 23h, lực lượng tìm kiếm mới tìm thấy người mất tích; sau khi bàn giao công việc cho gia đình nạn nhân, Thơ trở về nhà lúc 1h sáng.

“Qua lần đó tôi mới nhận ra, làm trưởng thôn không chỉ là xử lý giấy tờ hay đi họp ở xã mà còn là cùng bà con đối mặt, xử lý mọi việc khi có sự cố, thiên tai”, Thơ nói. Một trong những vấn đề khiến chị thường xuyên trăn trở là sự an toàn của các hộ dân sống dưới chân núi. Tại Phúc Minh có một cụm dân cư từng xảy ra sạt lở đá, các hộ thuộc diện cần di dời nhưng phương án di dời vẫn chưa được phê duyệt.

Vào mùa mưa bão, Thơ phải thường xuyên theo dõi tình hình khu vực này để kịp thời thông báo và hỗ trợ người dân. Với chị, việc nắm chắc từng địa bàn, hiểu hoàn cảnh của từng hộ không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn giúp hạn chế những rủi ro có thể xảy ra.

Địa bàn có nhiều dân tộc cùng sinh sống như Mông, Dao, Tày… cũng đặt ra yêu cầu riêng đối với người làm công tác vận động quần chúng. Khác biệt về ngôn ngữ đôi khi khiến việc truyền đạt thông tin, giải thích chủ trương và chính sách đến từng gia đình chưa thuận lợi.

Bên cạnh đó, Thơ phải chủ động tìm hiểu phong tục ma chay, hiếu hỷ của từng dân tộc để có thể hỗ trợ người dân phù hợp với tập quán. Một trải nghiệm đáng nhớ đối với chị là việc tổ chức tang lễ cho nam thanh niên người Dao mất trong trận lũ quét tháng 8/2026.

Người thanh niên này chưa trải qua lễ cấp sắc nên theo phong tục của người Dao, chưa được công nhận là người trưởng thành. Vì thế, gia đình và thầy cúng đã thực hiện lễ cấp sắc ngay trong tang lễ, trước khi tiến hành nghi thức an táng dành cho người trưởng thành.

Qua những việc như vậy, Thơ có thêm hiểu biết về đời sống văn hóa, tín ngưỡng của các cộng đồng dân tộc trong thôn. Đây cũng là điều cần thiết để chị tạo sự gần gũi, tôn trọng phong tục và thuận lợi hơn khi phối hợp giải quyết công việc với các gia đình. Sau hơn một năm đảm nhận nhiệm vụ, Thơ dần thích nghi với vai trò trưởng thôn. Chị cho rằng tuổi trẻ, khả năng sử dụng máy tính và tiếp cận nhanh các công việc hành chính, chuyển đổi số là những lợi thế giúp mình xử lý công việc thuận lợi hơn.

Trang Thơ thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền và giúp người dân cấy lúa. (Ảnh minh họa: TNM)

Tuy nhiên, theo chị, điều quan trọng không chỉ nằm ở khả năng hoàn thành giấy tờ hay tham gia các cuộc họp. Người trưởng thôn còn phải dành thời gian tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của người dân, giải thích để bà con hiểu và đồng thuận với những chủ trương, chính sách được triển khai. “May mắn, trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ, tôi được gia đình ủng hộ, đồng nghiệp hỗ trợ, bà con tin tưởng nên ngày càng vững vàng hơn”, Thơ chia sẻ.

Anh Long Văn Đồng, Bí thư thôn Phúc Minh, xã Phúc Lộc, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và sự chủ động của nữ trưởng thôn trẻ. Anh chia sẻ: “Trang Thơ có bằng cấp, năng lực nên được bà con tín nhiệm. Bạn ấy nhiệt tình, năng nổ trong công tác vận động, chịu khó học hỏi nên nhiệm vụ nào cũng hoàn thành. Thơ cũng nhận được sự hỗ trợ từ các cán bộ xã, thôn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, góp phần ổn định đời sống người dân”.

Từ một lần đi họp thay bố mẹ, Triệu Trang Thơ đã bước vào công việc đòi hỏi sự kiên trì, trách nhiệm và khả năng gắn kết cộng đồng. Những lần xuống ruộng cùng bà con, những chuyến đi trong đêm mưa bão hay việc tìm hiểu phong tục của từng dân tộc đã giúp chị hiểu rằng, sự tin tưởng của người dân được xây dựng từ chính những việc làm cụ thể mỗi ngày.

Minh Tuấn (Tổng hợp)