HÀ NỘI – Thông tư số 30/2026 của Bộ Xây dựng bổ sung nhiều quy định mới về đăng kiểm xe, mở rộng sử dụng dữ liệu điện tử, giảm giấy tờ và làm rõ các trường hợp cải tạo phương tiện, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.
- Người kể chuyện quê hương qua từng chén trà Thái Nguyên
- Cape Verde lần đầu tiên giành vé vào vòng 32 đội World Cup
- Hà Nội mở cửa trưng bày quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm
Thông tư số 30/2026 thay thế các quy định trước đây về kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, chứng nhận xe cải tạo và kiểm định khí thải xe máy, có hiệu lực từ ngày 1/7. Những thay đổi được ban hành nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường quản lý bằng dữ liệu số và nâng cao hiệu quả quản lý phương tiện.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc chuẩn hóa hồ sơ đăng kiểm và mở rộng sử dụng dữ liệu điện tử. Chủ xe có thể sử dụng chứng nhận đăng ký xe hoặc giấy hẹn trả chứng nhận đăng ký xe đã tích hợp trên VNeID và VNeTraffic khi thực hiện đăng kiểm, đồng thời dữ liệu đăng ký xe có thể được chia sẻ trực tiếp từ cơ quan đăng ký xe để phục vụ kiểm định hoặc chứng nhận xe cải tạo.
Thông tư cũng xác định rõ các trường hợp hồ sơ không đạt yêu cầu, gồm phương tiện không có dữ liệu đăng ký từ cơ quan công an hoặc dữ liệu đăng ký không thống nhất với giấy chứng nhận đăng ký xe và tình trạng thực tế của phương tiện. Khi dữ liệu đã được chia sẻ từ Trung tâm dữ liệu quốc gia hoặc cơ quan liên quan, người dân không phải nộp hoặc xuất trình lại các giấy tờ tương ứng, đồng thời quy định báo cáo định kỳ về công tác kiểm định và chứng nhận cải tạo tại cơ sở đăng kiểm cũng được bãi bỏ.
Việc quản lý hồ sơ phương tiện được chuyển mạnh sang môi trường số. Phần mềm quản lý kiểm định sẽ tự động lập một hồ sơ điện tử duy nhất cho từng xe ngay từ lần miễn kiểm định hoặc kiểm định đầu tiên, đồng thời toàn bộ quá trình tra cứu và đối soát dữ liệu được thực hiện trên hệ thống điện tử.
Thông tư tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý phương tiện vi phạm và phương tiện thuộc diện triệu hồi. Cơ sở đăng kiểm có thể theo dõi các xe vi phạm hoặc xe kiểm định không đạt yêu cầu để phối hợp với cơ quan đăng ký xe, cơ quan xử lý vi phạm và các đơn vị liên quan, trong khi UBND cấp tỉnh, thành phố phân công cơ quan chuyên môn thực hiện việc đăng hoặc gỡ thông tin đối với các trường hợp theo quy định.
Đối với xe đã được nhà sản xuất công bố triệu hồi vì lỗi thiết kế, chế tạo hoặc lắp ráp nhưng chưa khắc phục, hồ sơ kiểm định được xác định là không đạt. Khi chủ xe xuất trình tài liệu chứng minh phương tiện đã được nhà sản xuất, đại lý hoặc nhà phân phối được ủy quyền sửa chữa, việc giải quyết kiểm định sẽ tiếp tục được thực hiện.
Thông tư mở rộng các trường hợp được cấp lại giấy chứng nhận và tem kiểm định khi xe thay đổi chứng nhận đăng ký, biển số, chuyển đổi giữa hình thức kinh doanh vận tải và không kinh doanh vận tải hoặc có thay đổi nhưng không thuộc diện cải tạo. Quy định này giúp hồ sơ kiểm định luôn phản ánh đúng tình trạng pháp lý và kỹ thuật của phương tiện.
Nhiều trường hợp thay đổi linh kiện sẽ không còn phải thực hiện thủ tục cải tạo. Chủ xe được phép lắp đặt hoặc thay thế các hạng mục như nội thất, cánh gió đuôi, giá nóc, cản trước, cản sau, lưới tản nhiệt, bậc bước chân gập điện, nắp che khoang chở hàng của xe bán tải cùng nhiều chi tiết khác nếu đáp ứng quy định của nhà sản xuất hoặc đơn vị được ủy quyền.
Ngoài ra, việc thay bóng đèn trong cụm đèn chiếu sáng phía trước bằng loại có công suất tương đương, không làm thay đổi kết cấu đèn hoặc hệ thống điện cũng không phải thực hiện thủ tục cải tạo. Từ ngày 1/1/2027, xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD) sẽ được kiểm tra hiệu quả phanh trên thiết bị chuyên dụng nếu cơ sở đăng kiểm đã được trang bị.
Thông tư cũng làm rõ nguyên tắc xác định xe cải tạo, các trường hợp phải chứng nhận cải tạo, trường hợp không được coi là cải tạo và những trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế. Quy định mới bổ sung các nội dung liên quan đến xe hybrid, xe thuần điện, mô tô, xe gắn máy điện, cải tạo giường nằm xe khách và một số hình thức cải tạo khác nhưng yêu cầu việc thiết kế, thi công phải do nhà sản xuất hoặc đơn vị được ủy quyền thực hiện để bảo đảm an toàn.
Một số trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế gồm thay cụm đèn chiếu sáng phía trước đã được chứng nhận hoặc công bố hợp quy, xe tải tự đổ tự nguyện giảm thể tích thùng hàng, xe lắp hoặc tháo thiết bị cảnh báo chống bỏ quên trẻ em và một số phương tiện chuyên dùng nếu không làm thay đổi các thông số kỹ thuật cơ bản.
Thông tư đồng thời bổ sung yêu cầu về hồ sơ, biên bản kiểm tra, ảnh chụp phương tiện và phiếu cân khối lượng đối với xe cải tạo nhằm tăng khả năng kiểm tra, truy xuất và kiểm soát chất lượng sau cải tạo. Theo Ban soạn thảo, những quy định mới sẽ góp phần giảm giấy tờ, mở rộng ứng dụng dữ liệu điện tử, tăng hiệu quả quản lý phương tiện, hỗ trợ cải cách thủ tục hành chính và chuẩn bị cho việc triển khai kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy trong thời gian tới.
Nguyên Hương (Tổng hợp)
