Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Oncotarget cho thấy chiết xuất từ rễ bồ công anh có khả năng làm chết hơn 95% tế bào ung thư đại trực tràng trong phòng thí nghiệm, song các chuyên gia nhấn mạnh đây chưa phải bằng chứng về hiệu quả điều trị trên người.
- Thái Nguyên huy động lực lượng tìm trẻ nghi bị nước cuốn trôi ở suối
- Gần một tháng triển khai, xăng E10 tiêu thụ tới 800 triệu lít
- Bốn thiếu niên ở Bắc Ninh lên kế hoạch giả xin đi nhờ xe để cướp xe máy
Bồ công anh là loài cây mọc tự nhiên ở nhiều nơi tại Việt Nam và từ lâu đã được sử dụng trong bữa ăn cũng như một số bài thuốc dân gian. Kết quả nghiên cứu được công bố mới đây tiếp tục thu hút sự quan tâm khi ghi nhận những tín hiệu tích cực từ chiết xuất rễ của loại cây này, đồng thời các nhà khoa học cũng lưu ý cần thêm nhiều nghiên cứu lâm sàng trước khi có thể ứng dụng trong điều trị.
Loài cây này thường xuất hiện trên các bãi cỏ, ven đường hoặc trong vườn nhà. Lá non được nhiều người dùng để luộc, nấu canh hoặc ăn sống, còn rễ và thân cũng được sử dụng trong một số bài thuốc dân gian, khiến bồ công anh trở thành đối tượng nghiên cứu đáng chú ý trong lĩnh vực ung thư.
Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Oncotarget, nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm chiết xuất rễ bồ công anh (Dandelion Root Extract – DRE) trên các dòng tế bào ung thư đại trực tràng. Sau khoảng 48 giờ, hơn 95% tế bào ung thư chết theo chương trình (apoptosis), trong khi các tế bào khỏe mạnh hầu như không bị ảnh hưởng.
Kết quả này vẫn được ghi nhận ở những tế bào mang đột biến gen p53, vốn là dạng đột biến phổ biến khiến nhiều loại ung thư trở nên khó điều trị hơn. Trên mô hình động vật, việc bổ sung chiết xuất rễ bồ công anh bằng đường uống cũng giúp tốc độ phát triển của các khối u đại trực tràng giảm hơn 90%.
Theo nhóm nghiên cứu, hiệu quả của chiết xuất rễ bồ công anh không chỉ đến từ một cơ chế riêng lẻ. Các hợp chất tự nhiên như alpha-amyrin, beta-amyrin, lupeol và taraxasterol được cho là có thể đồng thời kích hoạt nhiều con đường khiến tế bào ung thư tự hủy.
Dù vậy, các chuyên gia khẳng định những kết quả này chưa đồng nghĩa bồ công anh có thể chữa ung thư. Bác sĩ CH Dheeraj, chuyên gia ung bướu tại Bệnh viện SRM Prime (Ấn Độ), cho biết nghiên cứu hiện mới dừng ở phòng thí nghiệm và mô hình động vật, với mục tiêu tìm kiếm các hợp chất có tiềm năng phát triển thành thuốc trong tương lai chứ chưa chứng minh hiệu quả điều trị trên cơ thể người.
Thực tế, không ít hoạt chất từng cho kết quả khả quan trong ống nghiệm nhưng không vượt qua được các thử nghiệm lâm sàng do cơ thể hấp thu kém, bị chuyển hóa nhanh, không đạt nồng độ cần thiết tại khối u hoặc phát sinh tác dụng phụ ngoài mong muốn. Vì vậy, việc sử dụng trà bồ công anh hay thực phẩm chức năng chiết xuất từ loại cây này hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh mang lại hiệu quả tương tự các nghiên cứu.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo người bệnh không nên tự ý bỏ hoặc thay thế phác đồ điều trị do bác sĩ chỉ định bằng các sản phẩm từ bồ công anh. Điều quan trọng nhất vẫn là phát hiện bệnh sớm, bởi ung thư đại trực tràng có tỷ lệ điều trị thành công cao nếu được chẩn đoán ở giai đoạn đầu.
Những biểu hiện như thay đổi kéo dài về thói quen đi đại tiện, có máu trong phân, đau bụng dai dẳng, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc thiếu máu thiếu sắt cần được kiểm tra sớm tại cơ sở y tế. Đối với người từ 45 tuổi trở lên hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, việc tầm soát định kỳ vẫn là biện pháp hiệu quả để phát hiện sớm và nâng cao cơ hội điều trị.
Nguyên Hương (tổng hợp)
