Phụ huynh có thể tạo thêm cơ hội vận động cho trẻ bằng cách sắp xếp không gian trong nhà, lựa chọn hoạt động phù hợp và tận dụng môi trường sống thuận tiện.
- 68 tuổi mất hơn 41 tỷ đồng sau những cuộc trò chuyện trên mạng
- Công ty Thiên Sư Việt Nam tái phạm, bị xử phạt 140 triệu đồng
- 12 người trẻ bị khởi tố sau cuộc hỗn chiến tại quán ăn
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ từ 5-17 tuổi nên vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày ở cường độ vừa đến mạnh. Những khoảng thời gian chơi tại nhà, đi bộ cùng cha mẹ, đạp xe cuối tuần hay tự đi bộ đến trường đều có thể được đưa vào sinh hoạt thường ngày.
Thay vì chỉ chờ các buổi thể dục hoặc lớp năng khiếu, gia đình có thể bắt đầu từ những khoảng không gian sẵn có. Một phần sàn trong phòng khách, lối đi quanh nhà hoặc những công việc đơn giản cùng cha mẹ đều có thể trở thành cơ hội để trẻ rời khỏi bàn học và thiết bị điện tử.
Với căn hộ hoặc nhà phố có diện tích hạn chế, phụ huynh không nhất thiết phải dành riêng một phòng cho hoạt động thể chất. Khoảng sàn được giữ thoáng có thể dùng để chơi bóng, tập nhảy hoặc tổ chức các trò chơi vận động đơn giản.
Một số vật dụng quen thuộc cũng có thể được tận dụng để tạo trò chơi. Gối có thể xếp thành đường vượt chướng ngại, trong khi thú bông hoặc chai nước được dùng làm điểm đánh dấu, giúp một khoảng không nhỏ trở thành nơi chơi trong thời gian ngắn.
Các hoạt động gia đình cũng mở ra thêm những khoảng thời gian vận động. Trẻ có thể cùng cha mẹ dọn đồ chơi, tưới cây, lặt rau, gấp quần áo hoặc đi bộ đến cửa hàng gần nhà, qua đó vừa rèn kỹ năng tự lập vừa giảm thời gian ngồi một chỗ.
WHO cho biết hoạt động thể chất mang lại nhiều lợi ích cho trẻ em và thanh thiếu niên, từ sức khỏe tim mạch, cơ xương và chuyển hóa đến sức khỏe tinh thần và giấc ngủ. Nghiên cứu được đăng tải trên PMC năm 2023 cũng chỉ ra gia đình là một trong những môi trường quan trọng tác động đến hành vi vận động của trẻ.
Thói quen của cha mẹ và cách tổ chức sinh hoạt chung có thể ảnh hưởng đến việc trẻ duy trì vận động trong thời gian dài. Vì vậy, những hoạt động được lặp lại trong đời sống gia đình có thể tạo nền tảng cho thói quen vận động thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các buổi tập được lên lịch.
Bên cạnh không gian tại nhà, việc chọn hoạt động phù hợp với sở thích và khả năng của trẻ cũng có ý nghĩa. WHO khuyến nghị trẻ em, thanh thiếu niên duy trì nhiều loại hình vận động phù hợp với độ tuổi, trong đó có hoạt động giúp tăng cường sức bền, cơ và xương khoảng ba ngày mỗi tuần.
Đi bộ, đạp xe, bơi, cầu lông, bóng đá hoặc các trò chơi theo nhóm đều có thể được lựa chọn. Một gia đình có thể dành 20-30 phút sau bữa tối để đi bộ cùng con hoặc đạp xe vào sáng cuối tuần.
Thay vì yêu cầu trẻ theo một môn cố định trong thời gian dài, cha mẹ có thể cho con trải nghiệm nhiều hoạt động rồi quan sát sở thích. Có trẻ thích vận động cùng nhóm bạn, trong khi trẻ khác phù hợp hơn với các môn cá nhân như bơi hoặc đạp xe.
Khi hoạt động thể chất gắn với điều trẻ yêu thích, việc tham gia có thể trở nên chủ động hơn. Đây cũng là cách giảm sự phụ thuộc vào lời nhắc thường xuyên của cha mẹ.
Môi trường sống xung quanh tiếp tục tạo ra những lựa chọn khác cho trẻ. Trường học ở gần nhà có thể mở ra khả năng đi bộ hoặc đạp xe, còn khu dân cư có đường dạo, sân chơi, khoảng xanh và không gian cộng đồng giúp trẻ có thêm nơi vui chơi sau giờ học.
Tại Việt Nam, Eco Retreat của nhà sáng lập Ecopark tại cửa ngõ phía Tây TP HCM được bài viết dẫn như một ví dụ về không gian sống có nhiều lựa chọn vận động. Khu đô thị có quy mô khoảng 220 ha, trong đó khoảng 50 ha vùng lõi dành cho cảnh quan, với 20 khu vườn chủ đề và tuyến dạo bộ dài khoảng 8 km ven mặt nước.
Tại phân khu Rừng Phượng, khoảng 22.000 m2 được dành cho trường Phổ thông liên cấp Edison và khoảng 7.000 m2 cho giáo dục mầm non. Theo định hướng phát triển của dự án, các trường được bố trí trong khoảng cách đi bộ với khu nhà ở.
Với cách bố trí này, trẻ có thể đi bộ hoặc đạp xe đến trường thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc đưa đón. Sau giờ học, các khu vườn cộng đồng, sân chơi và tuyến dạo bộ tiếp tục tạo không gian để trẻ chơi với bạn bè, vận động và khám phá thiên nhiên.
Bà Lê Tuệ Minh, Tổng giám đốc Tập đoàn Đầu tư giáo dục Innochain, Chủ tịch Edison Schools, cho rằng khi trường học nằm trong không gian sống, trẻ có thể giảm thời gian di chuyển và có thêm thời gian cho hoạt động thể chất, khám phá thiên nhiên, hoạt động cộng đồng và gia đình.
Theo đơn vị, một môi trường sống phù hợp không nhất thiết phải có nhiều sân thể thao. Điều quan trọng có thể là tuyến đường an toàn để đi bộ, khoảng xanh để vui chơi, trường học gần nhà hoặc không gian cộng đồng để trẻ gặp gỡ bạn bè.
Khi những lựa chọn vận động xuất hiện thường xuyên trong sinh hoạt, trẻ có thêm điều kiện biến việc vận động thành một phần của đời sống hằng ngày. Khi đó, hoạt động thể chất không chỉ nằm trong một buổi tập mà có thể được hình thành từ chính những không gian và thói quen quen thuộc.
Minh Tuấn (tổng hợp)
