Đề xuất bổ sung ngày nghỉ hưởng nguyên lương dịp 24/11 mở ra kỳ vọng nâng cao đời sống văn hóa, nhưng cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về pháp lý và cân đối kinh tế.
- Bốn nhóm thí sinh được miễn thi tốt nghiệp THPT theo quy định mới
- Đàm phán hạt nhân: Iran chưa sẵn sàng đối thoại trực tiếp với Mỹ
- Kiev: Sáu người chết trong vụ xả súng và bắt giữ con tin
Cơ sở pháp lý khi bổ sung ngày nghỉ hưởng lương
Tại phiên thảo luận tổ sáng 20/4, nội dung bổ sung một ngày nghỉ làm hưởng nguyên lương vào dịp Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) đã thu hút nhiều ý kiến trái chiều từ các đại biểu Quốc hội. Một số đại biểu cho rằng, việc đưa quy định này vào nghị quyết có thể giúp triển khai nhanh chóng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh cần thúc đẩy các hoạt động văn hóa. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng tiềm ẩn nguy cơ tạo ra sự thiếu đồng bộ với các văn bản luật hiện hành.
Tết hưởng nguyên lương hiện nay đều được quy định trong Bộ luật Lao động năm 2019. Việc bổ sung thêm một ngày nghỉ nếu không được đặt trong khuôn khổ sửa đổi luật có thể dẫn đến tình trạng “ngoại lệ pháp lý”, làm phân mảnh hệ thống quy định. Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật lập pháp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực thi trong thực tế, đặc biệt là đối với doanh nghiệp và người sử dụng lao động. Một chính sách mở rộng quyền lợi cho người lao động đồng nghĩa với việc phát sinh chi phí mới, do đó cần được đánh giá toàn diện về tác động kinh tế – xã hội.
Ngày Văn hóa Việt Nam có thể được xác lập như một ngày kỷ niệm mang tính biểu tượng, trong khi việc nghỉ làm hưởng lương nên được xem xét trong tiến trình sửa đổi Bộ luật Lao động. Cách làm này không chỉ đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật mà còn giúp cơ quan chức năng có đủ thời gian đánh giá tác động, cân đối giữa số ngày nghỉ, năng suất lao động và chi phí xã hội. Tranh luận cho thấy yêu cầu ngày càng cao đối với việc xây dựng chính sách, không chỉ đúng về tinh thần mà còn phải khả thi trong thực tiễn.
Phát triển văn hóa và bài toán nguồn lực thực thi
Bên cạnh câu chuyện pháp lý, đề xuất bổ sung ngày nghỉ còn gắn liền với mục tiêu lớn hơn là phát triển văn hóa như một động lực của xã hội. Theo định hướng được nêu trong dự thảo nghị quyết, Ngày Văn hóa Việt Nam không đơn thuần là dịp nghỉ ngơi mà còn là cơ hội để tổ chức các hoạt động nâng cao đời sống tinh thần, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và củng cố bản sắc dân tộc. Đây là cách tiếp cận mới, khi văn hóa không chỉ được nhìn nhận như lĩnh vực tiêu ngân sách mà còn là nguồn lực phát triển bền vững.
Tuy vậy, để hiện thực hóa mục tiêu này, vấn đề nguồn lực trở thành yếu tố then chốt. Dự thảo nghị quyết đưa ra nhiều chính sách như chi tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho văn hóa, thành lập quỹ hỗ trợ, ưu đãi thuế và khuyến khích đầu tư. Những đề xuất này được đánh giá là có quy mô lớn, tác động rộng và đòi hỏi phải được lượng hóa cụ thể. Nếu không có lộ trình rõ ràng và cơ chế giám sát hiệu quả, nguy cơ “đúng về chủ trương nhưng khó triển khai” là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Đặc biệt, mô hình Quỹ văn hóa, nghệ thuật theo hướng đầu tư mạo hiểm cũng đặt ra nhiều câu hỏi. Việc lựa chọn cách tiếp cận có yếu tố rủi ro cao trong khi khung pháp lý chưa hoàn thiện đòi hỏi phải có tiêu chí minh bạch và cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Nếu thiết kế hợp lý, quỹ này có thể trở thành “bệ đỡ” cho các sáng kiến văn hóa đột phá, góp phần nâng cao sức mạnh mềm quốc gia. Ngược lại, nếu thiếu kiểm soát, quỹ dễ rơi vào tình trạng dàn trải hoặc trở thành hình thức cấp phát ngân sách trá hình. Do đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là huy động nguồn lực mà còn phải sử dụng hiệu quả, minh bạch và có trách nhiệm giải trình rõ ràng.
Theo: Báo Dân trí
