Iran tuyên bố sẵn sàng đảm bảo với thế giới không theo đuổi vũ khí hạt nhân trong lúc các bên đang nỗ lực đạt được bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột.
- Ngoại giao Mỹ – Iran: Washington sẵn sàng cho các kịch bản thay thế
- Giá dầu thế giới lao dốc sau thông điệp tích cực từ Tổng thống Mỹ
- Thỏa thuận Mỹ – Iran: Ông Trump hoãn ký kết để gia tăng sức ép
Tehran cam kết không sản xuất vũ khí hủy diệt
Tại buổi thăm Đài Phát thanh Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran hôm 24/5, Tổng thống Masoud Pezeshkian khẳng định Iran không tìm kiếm vũ khí hạt nhân. Ông nêu rõ Tehran vẫn cam kết về ngoại giao và mong muốn duy trì ổn định khu vực Trung Đông. Theo nhà lãnh đạo Iran, các cơ quan chức năng nước này sẵn sàng đưa ra các bảo đảm cần thiết với cộng đồng quốc tế. Iran tái khẳng định quyền phát triển công nghệ hạt nhân phục vụ y tế, năng lượng và nghiên cứu khoa học theo Hiệp ước NPT.
Thông tin từ Bộ Ngoại giao Iran ngày 23/5 cho biết, tiến trình đàm phán do Pakistan và Qatar hỗ trợ đang ở giai đoạn hoàn tất. Bản ghi nhớ dự kiến bao gồm 14 điểm chính, tập trung vào việc giảm căng thẳng quân sự giữa các bên liên quan. Iran cho rằng vấn đề hạt nhân sẽ được thảo luận riêng biệt sau khi các xung đột cấp bách được giải quyết. Hiện tại, Tehran nhấn mạnh mục tiêu hàng đầu là chấm dứt các mặt trận xung đột vũ trang, bao gồm cả tình hình tại khu vực Lebanon.
Trong khuôn khổ các hoạt động ngoại giao, Tổng thống Pezeshkian đã có cuộc gặp với lãnh đạo quân đội Pakistan tại Tehran vào ngày 23/5. Phía Iran tuyên bố sẽ không từ bỏ danh dự quốc gia trong các vòng đàm phán nhưng vẫn mở cửa cho các giải pháp hòa bình. Các cáo buộc về việc Iran tìm kiếm khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân vẫn bị Tehran phủ nhận hoàn toàn. Quốc gia này khẳng định mọi hoạt động hạt nhân hiện nay đều nằm trong giới hạn cho phép của các hiệp ước quốc tế.
Điều kiện dỡ bỏ phong tỏa và quan điểm của Mỹ
Một thỏa thuận mới có thể cho phép gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày và mở lại eo biển Hormuz cho các tàu chở dầu. Iran hy vọng sẽ được tự do xuất khẩu dầu trở lại sau khi lệnh phong tỏa các cảng biển bắt đầu từ ngày 13/4 được dỡ bỏ. Đây là phản ứng của Mỹ và Israel sau các sự cố quân sự nổ ra từ ngày 28/02. Tuy nhiên, phía Mỹ vẫn duy trì sự thận trọng và yêu cầu các bước kiểm tra nghiêm ngặt trước khi chính thức ký kết văn bản thỏa thuận.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 24/5 đã thông báo trên mạng xã hội rằng các nhà đàm phán không nên vội vàng. Ông khẳng định lệnh phong tỏa vẫn có hiệu lực cho đến khi một thỏa thuận chính thức được các bên ký kết đầy đủ. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng chia sẻ quan điểm tương tự khi cho rằng cần thêm thời gian để hoàn thiện các chi tiết kỹ thuật. Mỹ muốn đảm bảo một thỏa thuận hạt nhân phải mang tính bền vững và nhận được sự đồng thuận rộng rãi từ các nước trong khu vực.
Về phía Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu ngày 24/5 yêu cầu Iran phải tháo dỡ các cơ sở làm giàu uranium hiện có. Ông cho biết đã trao đổi với Tổng thống Mỹ về việc loại bỏ hoàn toàn các vật liệu hạt nhân đã được làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Israel nhấn mạnh quyền tự vệ trước các mối đe dọa và yêu cầu một cơ chế giám sát chặt chẽ đối với Tehran. Các bên hiện đang tích cực làm việc để tìm ra tiếng nói chung nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát một cuộc khủng hoảng mới tại khu vực.
Theo: Báo Thanh Niên
