NGHỆ AN – Hợp tác xã trồng và chế biến xã Nghĩa Đồng đang phát triển vùng tía tô tập trung gắn với chưng cất tinh dầu, tạo thêm hướng nâng cao giá trị nông sản địa phương.
- Không khí lạnh yếu gây mưa rào ở nhiều khu vực
- Gan nhiễm mỡ: Điều chỉnh bữa ăn để hỗ trợ kiểm soát bệnh
- Cột nước bất ngờ xuất hiện từ chiếc giếng quen thuộc tại Vĩnh Long
- Mô hình hiện có khoảng 10ha tía tô, dự kiến cung cấp 90 tấn nguyên liệu mỗi vụ với chu kỳ trồng, chăm sóc và thu hoạch khoảng 4 tháng. Theo ước tính, lượng nguyên liệu này có thể chiết xuất khoảng 90 lít tinh dầu, với giá bán được giới thiệu trên thị trường từ 10-12 triệu đồng/lít.
Từ loại cây gia vị thường được trồng để lấy lá, người dân xã Nghĩa Đồng đang hướng đến khai thác thêm giá trị thông qua chế biến sâu. Những luống tía tô ven sông Con được tổ chức thành vùng nguyên liệu, phục vụ hoạt động sản xuất tinh dầu của Hợp tác xã (HTX) trồng và chế biến xã Nghĩa Đồng.
Ông Nguyễn Xuân Huy, cán bộ quản lý vận hành sản xuất tinh dầu của HTX, cho biết tỷ lệ chiết xuất ước tính khoảng 1 lít tinh dầu từ 1 tấn tía tô. Với sản lượng khoảng 90 tấn mỗi vụ, HTX có thể thu được khoảng 90 lít tinh dầu.
“Việc đưa tía tô vào chưng cất giúp tận dụng nguồn nguyên liệu thu hoạch, thay vì chỉ tiêu thụ cây tươi. HTX mong muốn từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, tạo đầu ra ổn định hơn cho vùng trồng”, ông Huy chia sẻ.
Nếu tiêu thụ hết 90 lít tinh dầu với mức giá 10-12 triệu đồng/lít, doanh thu ước tính có thể đạt khoảng 900 triệu đồng đến 1,08 tỷ đồng mỗi vụ. Tuy nhiên, con số này chưa tính các khoản chi cho giống, chăm sóc, nhân công, năng lượng, vận chuyển, khấu hao máy móc và những khoản đầu tư khác; hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm, tỷ lệ chiết xuất và khả năng tiêu thụ.
Việc chuyển từ bán nguyên liệu tươi sang chế biến tinh dầu giúp HTX có thêm phương án khai thác sản phẩm sau thu hoạch. Với người dân địa phương, mô hình cũng mở ra cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất, thay vì chỉ cung cấp nông sản thô.
Từ những kết quả ban đầu, HTX đang tính toán mở rộng vùng nguyên liệu và nghiên cứu trồng thêm các loại cây phục vụ chiết xuất tinh dầu như húng quế, sả Java và tràm. Theo ông Huy, đa dạng hóa cây trồng có thể giúp đơn vị chủ động nguồn nguyên liệu, giảm phụ thuộc vào một loại cây và phát triển thêm sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường.
Dù vậy, việc lựa chọn cây trồng cần căn cứ vào điều kiện đất đai, năng lực tổ chức sản xuất và khả năng tiêu thụ. Ông Huy nhấn mạnh: “Muốn phát triển lâu dài thì không thể chỉ trồng được nhiều nguyên liệu, mà còn phải tính đến khả năng chế biến và tiêu thụ sản phẩm. HTX sẽ tiếp tục nghiên cứu để lựa chọn hướng đi phù hợp, từng bước mở rộng sản xuất”.
Ông Trần Văn Trung, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nghĩa Đồng, cho biết điểm mới của mô hình là chuyển việc trồng tía tô từ quy mô nhỏ lẻ sang sản xuất tập trung, gắn vùng nguyên liệu với chế biến và chiết xuất tinh dầu. Cách làm này được kỳ vọng tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho thành viên HTX và mở rộng đầu ra cho nông sản địa phương.
“Địa phương khuyến khích HTX tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định. Khi hiệu quả kinh tế được chứng minh rõ ràng, mô hình có thể mở rộng diện tích, góp phần đa dạng hóa cây trồng và nâng cao thu nhập cho người dân”, ông Trung chia sẻ.
Để mô hình phát triển bền vững, bên cạnh mở rộng diện tích, HTX cần tiếp tục chú trọng chất lượng nguyên liệu, quy trình chế biến, bảo quản và xây dựng thị trường tiêu thụ lâu dài. Giá bán tinh dầu và doanh thu dự kiến là những căn cứ tham khảo ban đầu; hiệu quả kinh tế cần được đánh giá trên cơ sở chi phí thực tế và sản lượng tiêu thụ ổn định.
An Nhiên (tổng hợp)
