Đồng Nai – Vụ án khiến 3 người trong một gia đình tử vong, một người bị thương nặng cho thấy nguy cơ bạo lực cực đoan khi cảm xúc trong quan hệ tình cảm bị đẩy đến mức mất kiểm soát.
- Nguồn thu ERPA đến với 11 cộng đồng giữ rừng ở Nghệ An
- Giá chung cư giảm, nhưng vẫn chưa đủ rẻ để người mua xuống tiền
- Cháy nhà ba tầng ở Hà Nội, ba người thoát nạn qua mái tum
Rạng sáng 3/9, Nguyễn Đức Anh, 21 tuổi, được xác định mang dao đến nhà một thiếu nữ 17 tuổi sau khi người yêu nói lời chia tay nhưng không thể đột nhập, sau đó trèo sang nhà hàng xóm. Tại đây, nghi phạm tấn công người chủ nhà rồi quay lại tiếp tục tấn công vợ và hai con nhỏ của nạn nhân, khiến 3 người tử vong và một người bị thương nặng.
Điểm đặc biệt nghiêm trọng của vụ án là những người bị tấn công tại căn nhà hàng xóm không có mâu thuẫn với nghi phạm và dường như không phải mục tiêu ban đầu. Theo thông tin ban đầu từ cơ quan điều tra, sau khi uống rượu, Nguyễn Đức Anh mang dao đến nhà bạn gái nhưng không thể thực hiện ý định, rồi chuyển sang tấn công gia đình sống liền kề.
Theo TS. Luật sư Đặng Văn Cường, hành vi của nghi phạm thể hiện việc cố ý tước đoạt tính mạng của người khác, thậm chí nhiều người, với các tình tiết được xem xét về trách nhiệm hình sự như giết nhiều người và hành vi có tính chất côn đồ. Việc xử lý cụ thể sẽ phụ thuộc vào kết quả điều tra và các tình tiết được cơ quan tố tụng xác định trong vụ án.
Những diễn biến trên cho thấy mức độ nguy hiểm khi sự tức giận, thù hận và tuyệt vọng trong một mối quan hệ tình cảm bị chuyển hóa thành hành vi bạo lực đối với những người hoàn toàn không liên quan. Vụ án cũng gợi lại những vụ thảm sát từng gây chấn động dư luận, nhưng điểm đáng lưu ý ở trường hợp này là nạn nhân không có mối quan hệ mâu thuẫn với nghi phạm.
Không thể lấy ghen tuông để biện minh cho bạo lực
TS. Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng quá trình điều tra cần làm rõ không chỉ hành vi phạm tội, hậu quả và khả năng có đồng phạm mà còn cả nguyên nhân, động cơ, nhận thức và ý thức chủ quan của nghi phạm, qua đó có cơ sở đề ra những giải pháp phòng ngừa tội phạm.
Theo chuyên gia, ghen tuông có thể xuất hiện trong các mối quan hệ tình cảm nhưng khi trở nên cực đoan, cảm xúc này có thể dẫn tới những hành vi nguy hiểm. Con người có quyền buồn bã, đau khổ, thất vọng hoặc tức giận khi một mối quan hệ kết thúc, nhưng không thể biến những cảm xúc đó thành quyền kiểm soát hoặc tước đoạt tính mạng của người khác.
Một người nói lời chia tay không đồng nghĩa với việc xâm phạm quyền lợi của người còn lại. Trong tình yêu không có quyền sở hữu con người, vì vậy việc xem sự chia tay là một sự xúc phạm hoặc coi người yêu rời bỏ mình là hành động phản bội cần phải trả giá có thể dẫn đến những nhận thức lệch lạc và hành vi nguy hiểm.
Từ góc độ phòng ngừa, TS. Luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh vai trò của giáo dục gia đình trong việc hình thành nhận thức và kỹ năng ứng xử của người trẻ. Trẻ em cần được hướng dẫn rằng tình yêu không phải sự sở hữu, chia tay không phải thất bại và bị từ chối không phải lý do để trả thù.
Bên cạnh gia đình, nhà trường cũng có vai trò trong việc trang bị cho học sinh kiến thức pháp luật, kỹ năng sống, khả năng kiểm soát cảm xúc, giải quyết xung đột và phòng chống bạo lực trong quan hệ tình cảm. Những hành vi như đe dọa, theo dõi, khống chế, ép buộc, xâm nhập trái phép vào nhà người khác hoặc sử dụng hung khí để giải quyết mâu thuẫn cần được nhận diện là những dấu hiệu nguy hiểm.
Môi trường mạng xã hội cũng được chuyên gia đề cập dưới góc độ phòng ngừa. Chưa thể quy kết mạng xã hội là nguyên nhân trực tiếp của vụ án khi chưa có chứng cứ cho thấy nghi phạm bị tác động bởi một nội dung cụ thể, nhưng những nội dung bình thường hóa sự hung hãn, cổ súy trả thù hoặc xem bạo lực là cách giải quyết mâu thuẫn có thể tạo ra nguy cơ nhận thức lệch lạc nếu người trẻ thiếu khả năng phân biệt đúng, sai.
Vì vậy, vấn đề đặt ra không phải là cấm người trẻ sử dụng mạng xã hội mà là nâng cao năng lực số, khả năng nhận diện thông tin độc hại và năng lực tự kiểm soát hành vi trong môi trường số. Đây được xem là một phần của các giải pháp phòng ngừa nhằm hạn chế nguy cơ hình thành những cách ứng xử cực đoan.
Một số dấu hiệu trong quan hệ tình cảm có thể bắt đầu từ những biểu hiện tưởng như nhỏ như kiểm soát điện thoại, can thiệp vào các mối quan hệ bạn bè, yêu cầu chia sẻ mật khẩu, ghen tuông quá mức, đe dọa khi chia tay, liên tục gọi điện, nhắn tin hoặc tìm đến nhà. Khi những hành vi này đi kèm lời đe dọa tự sát, sát hại người yêu hoặc biểu hiện sử dụng bạo lực, nguy cơ có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
“Vì vậy, cần tăng cường giáo dục pháp luật và kỹ năng sống cho thanh thiếu niên, đặc biệt là kỹ năng kiểm soát cảm xúc, giải quyết xung đột và ứng xử khi tình yêu tan vỡ. Bên cạnh đó, xây dựng cơ chế phát hiện sớm các dấu hiệu bạo lực trong quan hệ tình cảm. Khi xuất hiện hành vi đe dọa giết người, đe dọa trả thù, mang hung khí tìm đến nhà người khác hoặc có biểu hiện bạo lực nghiêm trọng, cần có biện pháp can thiệp kịp thời”, TS.Luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh.
Gia đình cũng được đặt ra trách nhiệm trong việc quan tâm đến đời sống tâm lý của người trẻ, thay vì chỉ chú trọng chuyện học hành hoặc công việc. Việc nhận biết những thay đổi bất thường, khủng hoảng tâm lý hoặc hành vi cực đoan có ý nghĩa trong quá trình phát hiện sớm nguy cơ và tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp.
Vụ án tại Đồng Nai vì thế không chỉ đặt ra yêu cầu xử lý nghiêm hành vi phạm tội mà còn cho thấy sự cần thiết của các giải pháp phòng ngừa bạo lực trong quan hệ tình cảm. Khi một gia đình đang sống bình thường trở thành nạn nhân của hành vi bạo lực cực đoan, việc nhận diện nguy cơ, giáo dục khả năng kiểm soát cảm xúc và tôn trọng ranh giới của người khác càng trở nên cần thiết.
Thiên An (tổng hợp)
