Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết Trung Quốc đã vươn lên thành thị trường xuất khẩu gạo lớn thứ hai của Việt Nam, với hơn 1 triệu tấn được mua trong 8 tháng năm 2026.
- Ngôi nhà mới giúp bà Liên vững lòng sau mùa nước lớn
- Ngân hàng đua trả lãi tới 8%/năm cho tiền nhàn rỗi trong tài khoản
- Kéo người yêu cùng hầu tòa trong vụ án ma túy
Trong 9 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 6,4 triệu tấn gạo, thu về 3,11 tỷ USD, lần lượt giảm 6,1% và 10,9% so với cùng kỳ năm trước. Riêng trong tháng 9, lượng gạo xuất khẩu đạt 377.400 tấn, mang về 205,6 triệu USD.
Số liệu cập nhật đến hết tháng 8 cho thấy Philippines vẫn dẫn đầu về thị trường tiêu thụ gạo Việt Nam, chiếm 40,9% tổng lượng xuất khẩu, nhưng lượng hàng sang thị trường này giảm 16,8%.
Đáng chú ý, Trung Quốc từ vị trí thứ tư trong cùng kỳ năm 2025 đã tăng lên thứ hai trong năm nay, chiếm 17,4% tổng lượng gạo Việt Nam xuất khẩu trong 8 tháng.
Trong khoảng thời gian này, Trung Quốc mua khoảng 1,03 triệu tấn gạo Việt Nam với giá trị gần 505 triệu USD, cao hơn đáng kể mức hơn 565.000 tấn, trị giá 286,7 triệu USD của cùng kỳ năm ngoái.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết nhu cầu gạo tấm tại Trung Quốc tăng mạnh, chủ yếu phục vụ ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi. Diễn biến này mở rộng dư địa cho các nhóm gạo nguyên liệu, gạo tấm và gạo nếp của Việt Nam tại thị trường tỷ dân.
Một thị trường khác cũng ghi nhận mức tăng mạnh là Iraq, khi lượng gạo Việt Nam xuất sang đây trong 8 tháng tăng 98,9 lần so với cùng kỳ năm 2025, dù kim ngạch mới đạt gần 14 triệu USD.
Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về niên vụ 2026-2027, kết quả tại Iraq cho thấy khả năng mở rộng thêm các thị trường tiêu thụ vẫn còn lớn và cần được khai thác theo hướng chủ động, bền vững hơn.
Tuy nhiên, xuất khẩu gạo của Việt Nam đang tập trung nhiều hơn vào Philippines và Trung Quốc, với hai thị trường này chiếm hơn 64% tổng lượng xuất khẩu. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá đây là lợi thế trong ngắn hạn nhưng cũng tạo rủi ro phụ thuộc, do đó việc đa dạng hóa thị trường vẫn cần được thúc đẩy.
Giá gạo xuất khẩu bình quân trong 9 tháng năm 2026 ước đạt 484,8 USD/tấn, giảm 5,1% so với cùng kỳ năm 2025. Hiệp hội Lương thực Việt Nam dự kiến Việt Nam xuất khẩu 400.000 tấn trong tháng 10, khoảng 220.000 tấn trong tháng 11 và 268.300 tấn trong tháng 12.
Cả năm 2026, lượng gạo xuất khẩu được dự báo đạt gần 7,74 triệu tấn, với kim ngạch khoảng 3,94 tỷ USD, giảm 4% về giá trị so với năm 2025 do giá xuất khẩu bình quân những tháng đầu năm ở mức thấp.
Nếu đạt gần 7,74 triệu tấn, Việt Nam có thể tiếp tục đứng thứ hai thế giới về lượng gạo xuất khẩu, sau Ấn Độ. Trong những tháng cuối năm, giá gạo có thể được hỗ trợ bởi dự báo cán cân cung – cầu toàn cầu niên vụ 2026-2027 chuyển sang thâm hụt và thương mại gạo thế giới có khả năng đạt mức kỷ lục.
Philippines cũng đã khẳng định không áp dụng lệnh tạm dừng nhập khẩu trong năm 2026 và tiếp tục mua gạo để tăng dự trữ, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam khi nước ta đang chiếm phần lớn lượng gạo nhập khẩu của thị trường này.
Ở phân khúc chất lượng cao, gạo có mức phát thải thấp và được chứng nhận đã đạt giá trên 1.000 USD/tấn tại Nhật Bản, Liên minh châu Âu và Australia, cho thấy khả năng gia tăng giá trị cho sản phẩm gạo Việt Nam.
Nguồn cung gạo toàn cầu trong thời gian tới có thể chịu tác động từ El Niño, diễn biến gió mùa tại Ấn Độ và diện tích gieo cấy lúa vụ Kharif. Cùng với đó, căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông có khả năng tạo thêm áp lực lên chi phí năng lượng và vận tải biển.
Minh Tuấn (tổng hợp)
