Ngôi nhà mới giúp bà Liên vững lòng sau mùa nước lớn

THÁI NGUYÊN – Bà Hoàng Thị Liên, 76 tuổi, đã có ngôi nhà mới an toàn hơn sau khi nhà cũ bị lũ làm hư hại hoàn toàn, trong chương trình hỗ trợ phục hồi sau thiên tai do Australia và UNDP phối hợp thực hiện.

Đầu tháng 10/2025, hoàn lưu bão số 11 (Matmo) khiến nước lũ tại xã Đồng Hỷ dâng khoảng 1,5 m, làm ngôi nhà của bà Liên hư hại hoàn toàn. Sau đó, với sự hỗ trợ của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) và Chính phủ Australia, việc xây dựng nhà mới được khởi công vào tháng 5/2026 và hoàn thành sau năm tháng.

Ngày 2/10/2026, ngôi nhà mới của bà Liên được khánh thành, tạo nơi ở an toàn hơn và tăng khả năng bảo vệ gia đình trước nguy cơ ngập lụt trong những mùa mưa bão tiếp theo. Các giải pháp cải tạo, gia cố được lựa chọn phù hợp với điều kiện địa phương, hướng tới việc để nhà ở không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn thích ứng tốt hơn với thiên tai và biến đổi khí hậu.

Tại lễ khánh thành, Tham tán Phát triển của Đại sứ quán Australia tại Việt Nam Naomi Cook và Phó Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam Francesca Nardini cùng đại diện Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham dự.

Bà Naomi Cook cho rằng ngôi nhà của bà Liên cho thấy hoạt động hỗ trợ phục hồi có thể giúp người dân tái thiết sau thiên tai đồng thời nâng mức an toàn và khả năng chống chịu trước những cú sốc về sau. Đây là một phần trong chương trình hợp tác Australia–UNDP, qua đó 20 ngôi nhà an toàn trước thiên tai được xây mới và 100 ngôi nhà khác được sửa chữa.

Không chỉ hỗ trợ nhà ở, chương trình còn trao tiền mặt cho 1.340 hộ gia đình, xây dựng 4 công trình hạ tầng cộng đồng như đường giao thông và triển khai hỗ trợ 10 hợp tác xã địa phương. Những con số này cho thấy quá trình phục hồi được thực hiện trên nhiều mặt, từ nơi ở đến sinh kế và các công trình thiết yếu phục vụ cộng đồng.

Thái Nguyên hứng chịu hậu quả nghiêm trọng do mưa lũ đầu tháng 10 năm 2025, gây ra bởi hoàn lưu cơn bão Matmo. (Ảnh minh họa: TNM)

Theo bà Francesca Nardini, phục hồi theo hướng tăng cường khả năng chống chịu không chỉ là dựng lại những gì đã mất mà còn phải giảm rủi ro có thể xảy ra trong tương lai và nâng năng lực ứng phó của cộng đồng. Kết quả tại Thái Nguyên được bà đánh giá là cho thấy hiệu quả của sự hỗ trợ quốc tế kịp thời khi kết hợp với chỉ đạo của chính quyền các cấp và sự tham gia của người dân chịu ảnh hưởng.

Ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai Việt Nam (VDDMA), cho biết kinh nghiệm từ Thái Nguyên đặt ra yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, trong đó nhu cầu cùng sự tham gia của cộng đồng địa phương cần được đặt ở vị trí trung tâm. “Việc khôi phục nhà ở, sinh kế và cơ sở hạ tầng thiết yếu cần được thực hiện song song với tăng cường năng lực sẵn sàng và ứng phó tại địa phương”, ông Sơn nói.

Thái Nguyên nhiều năm qua là một trong những địa phương thường xuyên chịu tác động của mưa lớn và lũ lụt. Năm 2024, tỉnh nằm trong nhóm địa phương chịu thiệt hại nặng do mưa lớn từ hoàn lưu siêu bão Yagi; đến năm 2025, hoàn lưu sau bão Bualoi và Matmo tiếp tục gây ngập lụt trên diện rộng, để lại hậu quả nghiêm trọng.

Từ những thiệt hại đó, việc khôi phục một căn nhà không chỉ dừng ở chuyện dựng lại chỗ ở đã mất. Cách làm hướng tới tăng khả năng chống chịu cho thấy phục hồi sau thiên tai cần đồng thời chuẩn bị cho những rủi ro có thể đến, để người dân và cộng đồng có thêm khả năng đứng vững trước những mùa mưa lũ tiếp theo.

Minh Tuấn (tổng hợp)