Đền Túc Duyên là điểm kết nối lịch sử xưa và nay, nơi lưu giữ dấu ấn văn hóa và ký ức chiến tranh của Thái Nguyên. Di tích trở thành điểm đến tâm linh đặc biệt của vùng.
- Hành trình gian nan của hơn 2.000 hành khách và nhân viên đường sắt giữa mưa lũ
- Cả Đông Hòa oằn mình giữa lũ dữ, hàng chục ngàn dân kẹt lại
- Mỹ truy tố 4 người buôn lậu chip Nvidia sang Trung Quốc
Hành trình hồi sinh một di tích cổ
Tọa lạc tại tổ 8 phường Gia Sàng, đền Túc Duyên từng là nơi thờ Mẫu linh thiêng của làng Xuân Quang xưa. Tài liệu “Miền Bắc khai nguyên” ghi lại rằng ngôi đền có niên đại lâu đời, nằm dưới bóng cây đa cổ thụ cao lớn, gắn bó với đời sống dân cư qua nhiều thế hệ. Tên gọi Túc Duyên xuất phát từ địa danh xã Túc Duyên thời triều Nguyễn, phản ánh lịch sử hành chính của vùng đất nay thuộc thành phố Thái Nguyên.
Trong nhiều thập kỷ, gia đình ông Bùi Văn Khang đã gắn bó mật thiết với di tích. Ông Khang, hiện là thủ nhang, kể lại tuổi thơ sống cạnh đền và chứng kiến biến động của ngôi miếu cổ. Đền từng sở hữu nhiều hiện vật quý như tượng Mẫu, bát hương cổ và hai đạo sắc phong thời Cảnh Trị và Khải Định.
Theo truyền thuyết địa phương, đền thờ công chúa Thiều Dung, phu nhân của thủ lĩnh Dương Tự Minh. Bà từng dạy dân lập trại, trồng trọt, nuôi tằm và dệt vải, để lại công lao lớn trong đời sống bản địa. Nhân dân tôn bà là Thánh Mẫu và lập đền thờ phụng.
Dấu ấn chiến tranh và sự hồi sinh mạnh mẽ
Những năm 1954 – 1970, đền Túc Duyên từng chịu thiệt hại nặng nề. Sau cải cách ruộng đất, nhiều đồ thờ từ đình và chùa lân cận được đưa về đền. Đến năm 1970, đền bị phá bỏ, chỉ còn lại nền móng cũ và giếng cổ, nơi người dân tin rằng nhiều cổ vật vẫn đang được gìn giữ dưới lòng đất.
Năm 1995, chính quyền cho phép phục dựng đền. Ông Khang được giao trông coi di tích và vận động người dân trả lại các hiện vật quý như bát hương, đỉnh đồng, chuông và lệnh cổ. Đến năm 2018, đền Túc Duyên chính thức được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh, mở ra giai đoạn tôn tạo và mở rộng quy mô, tạo thêm không gian văn hóa tâm linh cho cộng đồng.
Chỉ cách đền vài trăm mét là Khu di tích quốc gia Thanh niên xung phong 915 – nơi 60 chiến sĩ hy sinh trong trận bom đêm Noel năm 1972. Ký ức về trận đánh dữ dội dưới mưa bom B-52 vẫn được người dân địa phương lưu truyền. Dù nhiều gia đình phải chịu mất mát đau thương, người dân vẫn cùng lực lượng chức năng tổ chức khâm liệm, tưởng nhớ các liệt sĩ với tất cả lòng kính trọng.
Ngày nay, đền Túc Duyên và khu di tích 915 trở thành quần thể văn hóa – lịch sử có ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Du khách đến đây không chỉ tìm kiếm sự an yên trong không gian tâm linh, mà còn được nhắc nhớ về sự hy sinh của thế hệ đi trước.
Theo: Thái Nguyên
