Điều đặc biệt ở nơi nhà phao nổi theo con nước mỗi mùa lũ

Nhà phao chống lũ là giải pháp sáng tạo được người dân Tân Hóa áp dụng suốt nhiều năm, giúp cả cộng đồng bình thản sống trong mùa nước lớn và bảo toàn tài sản lẫn tính mạng.

Làng trong lòng “túi nước” và hành trình tìm cách sống chung với lũ

Tân Hóa, trước thuộc huyện Minh Hóa (Quảng Bình), nay là xã Kim Phú của tỉnh Quảng Trị, được ví như vùng trũng nằm trong chiếc “túi nước” khổng lồ. Ba phía là núi cao, mọi dòng nước đều đổ dồn về, trong khi lối thoát lại chỉ là một hang núi hẹp. Vì vậy, mỗi mùa mưa lũ từ tháng 9 đến tháng 11, nước thường dâng rất nhanh, có khi đạt mức 12m.

Trong ký ức người dân, trận lũ lớn năm 2010 vẫn là nỗi ám ảnh. Nước lên đột ngột khiến nhiều gia đình chỉ kịp đưa chút đồ đạc lên cao rồi chạy lên núi trú ẩn. Nhiều ngôi nhà bị ngập đến nóc, tài sản bị dòng nước cuốn trôi. Khi mọi thứ mất trắng, người dân buộc phải tìm một cách để tồn tại giữa thiên nhiên khắc nghiệt.

Nhà phao chống lũ ra đời từ nhu cầu bảo toàn tính mạng

Năm 2011, những căn nhà phao đầu tiên được dựng lên. Khi mới xuất hiện, chúng chỉ là những bè gỗ kết thô sơ, độ an toàn không cao. Đến năm 2014, dự án Nhà Chống Lũ hỗ trợ kỹ thuật và vật liệu, giúp mô hình phát triển đúng chuẩn và bền vững.

Xung quanh ngôi nhà là hệ thống neo giữ cố định bằng các cột định hướng, cho phép nhà trượt lên xuống theo mực nước. (Ảnh: Chụp màn hình/ VietNamNet)

Sau nhiều năm cải tiến, nhà phao ngày nay có khung thép hoặc inox chắc chắn, vách và mái lợp tôn cách nhiệt, sàn lát gỗ. Quan trọng nhất là hệ thống phao nổi bằng hàng chục thùng phuy hoặc can nhựa lớn kết dưới sàn. Khi nước lên, cả căn nhà tự động nổi; khi nước rút, nhà từ từ hạ xuống theo trụ định hướng.

Nhờ cơ chế này, tài sản trong nhà luôn an toàn dù lũ lớn đến mức nào.

Một làng “nổi” giữa mùa lũ và cuộc sống bình thản hiếm thấy

Nhiều gia đình ở Kim Phú hiện có 1–3 căn nhà phao, dùng làm nơi ở, kho chứa đồ, nơi dự trữ lương thực hay chỗ tránh lũ cho gia súc. Có nhà chịu tải tới 5 tấn, giúp người dân sinh hoạt bình thường ngay trong mùa nước lớn.

Nhà phao không chỉ an toàn mà còn đem lại sự tự tin cho người dân. Họ có điện nhờ bình năng lượng mặt trời, có nước sạch nhờ máy lọc, thậm chí có thể mở tiệm tạp hóa hoặc quán cắt tóc ngay trên mặt nước. Khi lũ về, cả làng như nổi lên theo con nước, nhưng nhịp sống vẫn bình thản, êm đềm.

Từ giải pháp sinh tồn đến cơ hội làm du lịch bền vững

Nhờ tính độc đáo, nhiều nhà phao đã được cải tạo thành homestay phục vụ du khách. Cảnh quan núi đá vôi, thung lũng ngập nước và những căn nhà nổi tạo nên trải nghiệm đặc biệt, thu hút nhiều đoàn khách khám phá.

Từ một vùng quê nghèo bị thiên tai bủa vây, người dân Tân Hóa đã tự mở ra hướng đi mới. Họ biến thử thách thành lợi thế, biến nơi ở thành hình thức du lịch mang bản sắc riêng, tạo thêm công ăn việc làm và thu nhập ổn định.

Một cán bộ gắn bó lâu năm tại đây nhận định nhà phao chính là “cứu tinh” của Tân Hóa. Mỗi mùa lũ đi qua, mô hình này lại chứng minh hiệu quả rõ rệt: bảo vệ người dân, giữ an toàn tài sản và tạo nền tảng phát triển kinh tế.

Người dân nơi đây vốn chất phác, kiên trì và nhẫn nại. Chính những phẩm chất truyền thống ấy giúp họ thích nghi trước thiên nhiên, sống hòa thuận với con nước, và tạo nên “ngôi làng nổi” độc đáo bậc nhất miền Trung.

Theo: VietNamNet