Bức tranh thêu cung đình Cửu long có niên đại thời Nguyễn, hiện do một nhà sưu tầm tại Ninh Bình sở hữu, gây chú ý đặc biệt bởi độ hiếm, kỹ thuật thêu tinh xảo và tình trạng bảo tồn gần như nguyên vẹn – một giá trị mà tiền tỷ cũng khó mua được.
- Cháy xe ô tô giường nằm giữa đêm trên cao tốc khiến một người tử vong
- Bản Mồng: Túi tiền 10 tỉ đặt sau cửa nhà cựu quyền cục trưởng
Hành trình hơn một thập kỷ theo đuổi báu vật cung đình
Suốt nhiều năm qua, ông Bùi Văn Quang (trú tại phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình) dành trọn thời gian và tâm huyết cho việc tìm hiểu, sưu tầm cổ vật còn lưu lạc trong dân gian. Dù gắn bó lâu năm với cổ vật, ông vẫn khiêm tốn nhận mình là “người trẻ” trong giới sưu tầm, bởi theo ông, con đường tiếp cận di sản luôn là hành trình học hỏi không có điểm dừng.
Trong quá trình nghiên cứu, ông Quang đặc biệt có duyên với các đạo sắc phong, chiếu chỉ thời phong kiến. Từ việc tìm hiểu ngôn ngữ tạo hình trên sắc phong, nhất là hình tượng rồng – linh vật tối thượng trong mỹ thuật cung đình – ông dần mở rộng mối quan tâm sang những tác phẩm mỹ thuật ngự dụng có giá trị biểu trưng cao.
Niềm đam mê ấy đã đưa ông đến với bức tranh thêu “Cửu long” có niên đại thời Nguyễn. Để sở hữu tác phẩm này, ông Quang đã kiên trì theo đuổi hơn 10 năm, nhiều lần thuyết phục chủ nhân cũ trước khi thương vụ được đồng ý trong thời gian gần đây.
Tuyệt tác thêu ngự dụng dành riêng cho nhà vua
Bức tranh thêu “Cửu long” được thiết kế dạng treo buông, chiều dài 2,25m, rộng 1,65m. Tác phẩm sử dụng kỹ thuật thêu chỉ vàng kết hợp chỉ tơ tằm ngũ sắc trên nền lụa hỏa hoàng – màu vàng ánh lửa đặc trưng dành cho hoàng gia.
Theo ông Quang, đây là tranh thêu ngự dụng, được chế tác riêng để treo phía sau ngai vàng của nhà vua. Tác phẩm thể hiện hình tượng chín con rồng năm móng, trong đó rồng ở vị trí trung tâm là rồng bản mệnh, biểu trưng cho thiên tử. Các rồng còn lại được sắp xếp theo trật tự chặt chẽ xung quanh, thể hiện quyền lực tối thượng của đế vương.
Điểm nổi bật của bức tranh còn nằm ở các chi tiết vân mây, sóng nước được thể hiện tinh xảo, sống động. Mỗi đường kim, mũi chỉ đều cho thấy trình độ kỹ thuật và tâm huyết đặc biệt của các nghệ nhân cung đình xưa.
Giá trị lịch sử – văn hóa vượt lên trên giá trị vật chất
Bên cạnh bức tranh thêu “Cửu long”, ông Quang còn sở hữu nhiều tác phẩm thêu cung đình quý hiếm khác như cặp tranh thêu rồng phun dài 1,8m và cặp tranh thêu phụng dài 2,6m, từng được sử dụng trong cung đình Huế.
Do chất liệu lụa và chỉ thêu rất dễ bị mốc, bạc màu và hư hỏng theo thời gian, số lượng tranh thêu cung đình còn tồn tại đến ngày nay là vô cùng hiếm. Vì vậy, các tác phẩm này luôn được ông Quang bảo quản cẩn trọng, cuộn lại và cất trong tủ để hạn chế độ ẩm, chỉ mang ra trưng bày trong những dịp đặc biệt.
Ông Trần Thịnh, Chủ tịch Câu lạc bộ UNESCO Sưu tầm – Bảo tồn cổ vật Nam Định, đánh giá bức tranh thêu “Cửu long” là một trong số rất ít tranh thêu ngự dụng kích thước lớn còn được bảo quản gần như nguyên vẹn. Theo nhận định của giới chuyên môn, giá trị của tác phẩm này có thể lên tới tiền tỷ, song với người sở hữu, giá trị lớn nhất vẫn nằm ở ý nghĩa lịch sử và văn hóa cần được gìn giữ lâu dài.
Theo: Dân trí
