Tình trạng kháng thuốc kháng sinh trên thế giới đang ở mức báo động, khiến nhiều chuyên gia cảnh báo nguy cơ bùng phát đại dịch mới. Vi khuẩn ngày càng “nhờn thuốc” có thể khiến các bệnh nhiễm trùng thông thường trở nên nguy hiểm, kéo theo chi phí điều trị tăng cao và nguy cơ tử vong gia tăng trên diện rộng.
- Thanh niên say xỉn đập phá xe công nghệ ở TP.HCM bị khởi tố
- Sổ đỏ từ 2026 không còn ghi thế chấp
- Pháo hoa nổ trái phép: Bắt giữ 3 đối tượng ở Thanh Hóa
Kháng kháng sinh đe dọa nền y học hiện đại
Từ thập niên 1940, kháng sinh được xem là bước tiến vĩ đại của y học hiện đại. Thuốc kháng sinh đã cứu sống hàng triệu bệnh nhân mắc các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm. Nhờ kháng sinh, nhiều ca phẫu thuật phức tạp và trẻ sinh non có cơ hội sống sót. Tuy nhiên, hiệu quả của kháng sinh đang suy giảm nghiêm trọng trong nhiều năm gần đây.
Kháng kháng sinh xảy ra khi vi khuẩn tiến hóa và không còn đáp ứng với thuốc điều trị. Việc sử dụng kháng sinh tràn lan là nguyên nhân chính thúc đẩy quá trình này. Nhiều người tự ý mua thuốc, dùng sai liều hoặc bỏ dở liệu trình điều trị. Những vi khuẩn sống sót tiếp tục nhân lên và truyền khả năng kháng thuốc. Hệ quả là nhiều bệnh nhiễm khuẩn trở nên khó chữa hơn trước.
Một báo cáo của Đại học Cát Lâm và Bệnh viện Hiệp hội Y khoa Bắc Kinh cho thấy mức độ kháng thuốc khác nhau giữa các khu vực. Sự chênh lệch này phản ánh rõ chính sách quản lý và hành vi sử dụng kháng sinh. Tại nhiều quốc gia châu Á, các chủng Escherichia coli và Klebsiella kháng thuốc đang gia tăng nhanh chóng.
Những vi khuẩn này có khả năng tạo enzyme beta-lactamase làm mất tác dụng nhiều kháng sinh phổ biến. Trong khi đó, châu Âu và châu Mỹ ghi nhận sự gia tăng vi khuẩn kháng carbapenem. Đây là nhóm kháng sinh mạnh, thường dùng trong điều trị cuối cùng. Ngược lại, các nước Bắc Âu duy trì mức kháng thuốc ổn định nhờ kiểm soát kê đơn nghiêm ngặt.
Giải pháp ngăn chặn nguy cơ đại dịch kháng thuốc
Các chuyên gia cho rằng kiểm soát sử dụng kháng sinh là giải pháp cấp thiết hiện nay. Kháng sinh chỉ nên được dùng khi thật sự cần thiết và theo chỉ định y tế. Việc tăng cường giám sát kê đơn giúp hạn chế lạm dụng thuốc. Song song đó, cần theo dõi sát các mô hình kháng thuốc để điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi cũng cần được siết chặt. Dư lượng kháng sinh trong thực phẩm có thể làm gia tăng kháng thuốc ở người. Các nhà khoa học đề xuất cải thiện điều kiện chăn nuôi và tăng sử dụng vaccine cho vật nuôi. Việc loại bỏ dần kháng sinh trong sản xuất được xem là hướng đi bền vững.
Tiến sĩ Từ Tuyết Tùng cảnh báo kháng kháng sinh có thể mở đường cho một đại dịch toàn cầu. Ông nhấn mạnh không quốc gia nào có thể tự giải quyết vấn đề này. Sự phối hợp giữa y tế, nông nghiệp và môi trường là yếu tố then chốt. Chỉ khi tối ưu sử dụng thuốc và thúc đẩy nghiên cứu kháng sinh mới, nhân loại mới tránh được kịch bản nguy hiểm.
Theo: Dân trí
