Lam Kinh được xây dựng như thế nào: Dấu ấn kinh đô thiêng của triều Hậu Lê

Lam Kinh được xây dựng như thế nào là câu chuyện về một kinh đô thiêng, nơi hội tụ quyền lực, tâm linh và ký ức khai quốc của triều Hậu Lê.

Từ đất Lam Sơn đến kinh đô Lam Kinh

Lam Kinh được hình thành từ chính vùng đất Lam Sơn, quê hương của Lê Lợi, người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa đánh đuổi quân Minh. Sau khi lên ngôi năm 1428, Lê Thái Tổ chọn Thăng Long làm kinh đô chính, nhưng vẫn dành vị trí đặc biệt cho quê hương gốc rễ.

Năm 1430, đất Lam Sơn được đổi tên thành Lam Kinh, còn gọi là Tây Kinh, mở đầu cho quá trình xây dựng một trung tâm chính trị – tâm linh song hành cùng triều đình. Không giống Thăng Long mang tính hành chính, Lam Kinh được định hướng trở thành nơi thờ tự tổ tiên, an táng hoàng đế và thực hành các nghi lễ trọng đại.

Việc xây dựng Lam Kinh thể hiện tư duy trị quốc sâu sắc của nhà Hậu Lê, coi trọng cội nguồn và tính chính danh. Mỗi lần vua trở về Lam Kinh không chỉ là chuyến hồi hương, mà còn là hành trình biểu tượng gắn kết quyền lực với đất tổ. Từ thời điểm đó, Lam Kinh từng bước được quy hoạch bài bản, trở thành “kinh đô thứ hai” mang ý nghĩa thiêng liêng đặc biệt.

Di tích Điện Lam Kinh. (Ảnh: Chụp màn hình/Znews)

Quy hoạch kiến trúc hài hòa thiên nhiên và nghi lễ hoàng gia

Theo các sử liệu cổ, Lam Kinh được xây dựng theo thế “tọa sơn hướng thủy”, phản ánh tư duy phong thủy phương Đông. Cung điện quay mặt ra sông, phía sau là núi và hồ lớn, tạo không gian vừa uy nghi vừa tĩnh tại. Khu trung tâm gồm chính điện, tiền điện, hậu điện, nối với nhau bằng trục thần đạo trang nghiêm.

Xung quanh là hệ thống hồ nước, khe suối, cầu ngói và rừng cổ thụ, tạo cảnh quan hài hòa hiếm có. Sau khi Lê Thái Tổ qua đời năm 1433, điện Lam Kinh được xây dựng để phục vụ thờ cúng. Những năm tiếp theo, các vua Lê Thái Tông và Lê Nhân Tông tiếp tục hoàn thiện hệ thống điện miếu.

Đến năm 1456. Vua cũng ra lệnh chỉ cho các đại thần bàn định đặt tên hiệu cho các công trình chính thức miếu điện ở sơn lăng Lam Sơn. Chánh điện gọi là điện Quang Đức, tiền điện gọi là Sùng Hiếu, hậu điện gọi là Diễn Khánh. Lại sai quân phủ Thanh Hóa làm tẩm cung thờ Thái hoàng thái phi ở phía tây điện lăng Lam Sơn. Vừa mang quyền lực vương triều vừa thấm đẫm tinh thần tín ngưỡng.

Giá trị lịch sử, tâm linh và di sản còn lại

Lăng mộ vua Lê Thánh Tông tại khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh.
 (Ảnh: Chụp màn hình/Znews)

Bên cạnh những ghi chép về quá trình xây dựng điện Lam Kinh, sử sách xưa còn cho biết điện Lam Kinh là nơi để các vua nhà Lê hướng tâm linh của mình đến đó. Lam Kinh không chỉ là nơi an nghỉ của nhiều vị vua Hậu Lê, mà còn là trung tâm nghi lễ quốc gia. Các nghi thức bái yết sơn lăng, tế tổ, múa Bình Ngô từng được tổ chức long trọng tại đây.

Trong suốt nhiều thế kỷ, Lam Kinh là biểu tượng nhắc nhớ về công lao dựng nước của Lê Lợi và triều Hậu Lê. Dù trải qua chiến tranh và thời gian, dấu tích Lam Kinh vẫn giữ được giá trị đặc biệt trong lịch sử Việt Nam. Năm 1962, Lam Kinh được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Sau đó, khu di tích tiếp tục được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt, khẳng định giá trị nổi bật. Ngày nay, Lam Kinh là điểm đến văn hóa – lịch sử quan trọng, gắn với nghiên cứu, du lịch và giáo dục truyền thống. Câu chuyện Lam Kinh được xây dựng như thế nào vì thế không chỉ là lịch sử, mà còn là ký ức sống của dân tộc.

 Theo: Znews