Tội phạm do người trẻ gây ra không còn là hành vi bột phát. Nhiều vụ án cho thấy sự tính toán, tổ chức và sự chai sạn cảm xúc đáng lo ngại.
- Bắt quả tang tàng trữ ma túy đá ở Đồng Hỷ, Thái Nguyên
- Nguyễn Đình Bắc giành thêm giải thưởng U23 châu Á
- Thời điểm ăn sữa chua giúp hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Lệch chuẩn nhận thức, coi con người như món hàng
Những năm gần đây, nhiều vụ án nghiêm trọng do thanh thiếu niên thực hiện khiến dư luận bàng hoàng. Điển hình là vụ án mua bán người dưới 16 tuổi vừa được TAND TP HCM xét xử, trong đó các bị cáo mới chỉ ở độ tuổi 18 đến 22 khi gây án.
Hành vi phạm tội không xuất phát từ phút bồng bột mà được tổ chức bài bản. Các đối tượng sử dụng mạng xã hội, tạo tài khoản ảo, dựng kịch bản tuyển dụng việc nhẹ lương cao để dụ dỗ các bé gái. Nạn nhân sau đó bị tạo ràng buộc nợ nần rồi ép buộc đưa sang nước ngoài lao động trái phép.
Trong quá trình phạm tội, con người bị quy đổi thành tiền, trở thành công cụ kiếm lợi. Các bị cáo thừa nhận nhận tiền công theo đầu người, thể hiện rõ ý thức trục lợi và sự coi thường pháp luật.
Một thực tế đáng lo ngại là nhiều bị cáo bỏ học sớm, thiếu nền tảng tri thức, kỹ năng sống và hiểu biết pháp luật. Khi không nghề nghiệp ổn định, người trẻ rất dễ bị lôi kéo vào các hành vi phạm pháp có tổ chức.
Bạo lực trẻ hóa và sự chai sạn cảm xúc
Không chỉ dừng lại ở các tội phạm xâm hại, tình trạng bạo lực dẫn đến chết người do thanh thiếu niên gây ra cũng có xu hướng gia tăng. Nhiều vụ án mạng cho thấy các nghi phạm chỉ mới 15 đến 16 tuổi, sẵn sàng sử dụng hung khí chỉ sau những mâu thuẫn nhỏ.
Đáng lo hơn là thái độ thản nhiên của một số thiếu niên sau khi gây án. Sự dửng dưng trước hậu quả cho thấy khoảng cách nguy hiểm giữa hành vi và cảm xúc, khi nỗi sợ và sự day dứt không còn hiện diện.
Theo các chuyên gia giáo dục và tâm lý, việc trẻ em, thanh thiếu niên thường xuyên tiếp xúc với nội dung bạo lực trên mạng xã hội, phim ảnh và trò chơi điện tử có thể làm suy giảm khả năng đồng cảm. Trong một số trường hợp, hành vi bạo lực trở thành cách để thể hiện bản thân hoặc gây chú ý.
Gia đình và nhà trường được xem là hai tuyến phòng thủ quan trọng nhất trong việc ngăn chặn tội phạm trẻ. Khi sự quản lý, giáo dục bị buông lỏng, khoảng trống hình thành và dễ bị các nhóm tội phạm lợi dụng.
Các chuyên gia cho rằng cần giữ thanh thiếu niên trong hệ thống giáo dục, tạo cơ hội học nghề, việc làm, tăng cường giáo dục pháp luật và kỹ năng sống. Nếu không kịp thời lấp đầy những khoảng trống về giáo dục và định hướng giá trị, xã hội sẽ phải trả giá bằng những hậu quả nghiêm trọng hơn cả những bản án hình sự.
Theo: Báo Người Lao Động
