Ngừng tim đột ngột có thể xảy ra bất kỳ lúc nào, với bất kỳ ai, ngay cả khi đang sinh hoạt bình thường. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, 5 phút đầu tiên được xem là “thời gian vàng”, nơi hành động của người xung quanh có thể quyết định sự sống còn của nạn nhân.
- Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 25–31/1/2026: Kim loại quý biến động lịch sử, Fed bước sang giai đoạn mới
- Công an TP.HCM đột kích ổ mại dâm hoạt động tinh vi trong khách sạn phường Gò Vấp
Ngừng tim đột ngột nguy hiểm thế nào đối với cơ thể
Ngừng tim đột ngột là tình trạng tim ngừng bơm máu, khiến tuần hoàn dừng lại hoàn toàn. Khi đó, oxy không được đưa đến não và các cơ quan quan trọng. Người bệnh nhanh chóng mất ý thức, ngừng thở và không bắt được mạch. Nếu không can thiệp kịp thời, hậu quả xảy ra rất nhanh. Chỉ sau khoảng 3 đến 5 phút thiếu oxy, tế bào não bắt đầu bị tổn thương không hồi phục.
Khi thời gian kéo dài hơn, nguy cơ tử vong tăng mạnh. Trường hợp được cứu sống muộn thường để lại di chứng thần kinh nặng nề. Đây là lý do ngừng tim được xếp vào nhóm cấp cứu tối khẩn. Đáng lo ngại, phần lớn các ca ngừng tim xảy ra ngoài bệnh viện. Người bệnh có thể đang chơi thể thao, làm việc hoặc sinh hoạt bình thường rồi bất ngờ gục xuống.
Tình huống diễn ra đột ngột, không có dấu hiệu báo trước, khiến người xung quanh lúng túng, hoảng loạn. Trong nhiều trường hợp, nếu chỉ chờ xe cấp cứu mà không can thiệp, cơ hội sống gần như không còn. Thời gian di chuyển của lực lượng y tế thường dài hơn “5 phút vàng”. Vì vậy, sự có mặt và hành động kịp thời của người chứng kiến trở thành yếu tố then chốt.
Vì sao 5 phút đầu tiên được xem là “thời gian vàng”
Các chuyên gia y tế gọi 5 phút đầu sau ngừng tim là “thời gian vàng”. Đây là giai đoạn não bộ vẫn còn khả năng hồi phục nếu được cung cấp máu và oxy tối thiểu. Mỗi phút trôi qua mà không cấp cứu, cơ hội sống của nạn nhân giảm đi đáng kể. Ép tim ngoài lồng ngực đúng cách giúp duy trì dòng máu lên não và tim. Dù không thay thế được tim hoạt động bình thường, biện pháp này có tác dụng “mua thời gian”.
Nhờ đó, nạn nhân có thêm cơ hội chờ đến khi được cấp cứu chuyên sâu. Nhiều nghiên cứu cho thấy, hồi sức tim phổi sớm có thể tăng gấp nhiều lần tỷ lệ sống sót. Đặc biệt, nếu được thực hiện trong vài phút đầu, khả năng phục hồi gần như hoàn toàn là điều có thể xảy ra. Ngược lại, chậm trễ vài phút có thể khiến mọi nỗ lực trở nên vô nghĩa.
Thực tế lâm sàng ghi nhận nhiều trường hợp được cứu sống nhờ người xung quanh ép tim kịp thời. Những hành động tưởng chừng đơn giản lại trở thành sợi dây níu giữ sinh mạng. Điều này cho thấy, cấp cứu ban đầu không chỉ là việc của nhân viên y tế. 5 phút vàng không dành cho sự do dự hay sợ hãi. Đó là khoảng thời gian đòi hỏi phản xạ nhanh, bình tĩnh và dứt khoát. Ai cũng có thể trở thành “người hùng thầm lặng” nếu hiểu và dám hành động đúng lúc.
Kỹ năng ép tim: Kiến thức ai cũng nên được trang bị
Ép tim ngoài lồng ngực là kỹ năng cơ bản nhưng vô cùng quan trọng trong cấp cứu ngừng tim. Khi phát hiện người bất tỉnh, không thở hoặc thở bất thường, cần nhanh chóng gọi hỗ trợ và tiến hành ép ngực ngay lập tức. Mỗi giây chần chừ đều làm giảm cơ hội sống. Khi thực hiện, đặt nạn nhân nằm ngửa trên bề mặt cứng. Người sơ cứu quỳ bên cạnh, đặt gốc bàn tay vào giữa ngực. Tay còn lại chồng lên, khuỷu tay duỗi thẳng. Dùng trọng lượng cơ thể ép ngực xuống đều và mạnh.
Độ sâu ép ngực khoảng 5 đến 6 cm, với tần suất 100 đến 120 lần mỗi phút. Cần ép liên tục, hạn chế gián đoạn. Trong nhiều tình huống, không bắt buộc phải thổi ngạt. Chỉ ép ngực đúng nhịp đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Điều quan trọng là không nên sợ làm sai. Không ép tim chắc chắn nguy hiểm hơn ép chưa hoàn hảo. Thực tế cho thấy, rất nhiều người bỏ lỡ cơ hội cứu người chỉ vì lo lắng trách nhiệm. Phổ cập kỹ năng này trong cộng đồng được xem là giải pháp thiết thực để giảm tử vong do ngừng tim ngoại viện.
Theo: Báo VTC News
