Tình trạng tận diệt sá sùng ở Quảng Ninh đang gia tăng, đẩy nguồn lợi quý hiếm vào nguy cơ cạn kiệt. Nhiều tàu thuyền dùng phương thức hủy diệt, gây tổn hại nghiêm trọng hệ sinh thái bãi triều.
Đáy biển bị cày xới vì tận diệt sá sùng ở Quảng Ninh
Sá sùng phân bố tại nhiều bãi triều Quảng Ninh như Quan Lạn, Minh Châu, Ngọc Vừng. Đây là nguồn sinh kế của nhiều hộ dân ven biển. Giá trị kinh tế cao khiến loài này bị săn lùng ráo riết. Tình trạng tận diệt sá sùng ở Quảng Ninh ngày càng phức tạp. Trước đây, người dân khai thác thủ công bằng mai, thuổng và kinh nghiệm truyền thống.
Gần đây xuất hiện tàu dùng bơm áp lực và ống sục đáy biển. Phương thức này lùa sinh vật lên để thu gom hàng loạt. Hoạt động diễn ra cả ngày lẫn đêm. Cuối đêm 4/2, lực lượng chức năng phát hiện tàu QN-41219 khai thác trái phép tại Ngọc Vừng. Phương tiện gắn máy bơm công suất lớn và hệ thống ống nhựa dài. Hành vi này làm đảo lộn trầm tích đáy biển. Hệ sinh thái bãi triều mất khả năng tự phục hồi
Từ năm 2016, tỉnh ban hành quy định cấm nhiều phương thức khai thác sá sùng. Các hành vi như bơm hút cát, tạo hang, dùng áp lực đều bị cấm quanh năm. Thời gian từ 1/6 đến 31/7 cấm tuyệt đối mọi hình thức khai thác. Đây là giai đoạn sinh sản tự nhiên. Nhiều đối tượng tìm cách lách luật. Đăng ký thu mua nhưng lắp thêm thiết bị bơm áp lực. Thực trạng tận diệt sá sùng ở Quảng Ninh vì thế khó kiểm soát.
Siết chặt quản lý, ngăn chặn tận diệt sá sùng ở Quảng Ninh
Trước áp lực dư luận, chính quyền đặc khu Vân Đồn họp khẩn bàn giải pháp xử lý. Lực lượng công an, biên phòng, cảnh sát đường thủy cùng tham gia. Mục tiêu là xử lý dứt điểm vi phạm trước 6/3/2026. Địa phương yêu cầu rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Quảng Ninh đã triển khai mô hình đồng quản lý nguồn lợi tại Minh Châu, Quan Lạn. Một số khu vực thả giống tái tạo, bảo vệ bãi triều tự nhiên.
Khoảng 300 hộ dân được hưởng lợi từ mô hình này. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào giám sát cộng đồng. Nếu tàu lạ tiếp tục khai thác kiểu công nghiệp, người dân truyền thống sẽ chịu thiệt hại. Họ không đủ khả năng cạnh tranh bằng máy móc tận diệt. Nguồn lợi bị rút ruột sẽ kéo theo suy giảm đa dạng sinh học. Hệ sinh thái ven đảo đối mặt nguy cơ dài hạn.
Giải pháp cần chuyển từ chiến dịch sang kiểm soát thường xuyên. Tăng tuần tra tại bãi triều và vùng giáp ranh nhạy cảm. Kiểm soát chặt tàu hoán cải thiết bị trái phép. Khi lợi ích ngắn hạn bị chặn đứng, sá sùng mới có cơ hội phục hồi bền vững.
Theo: Báo Tiền Phong
