Gánh nặng tài chính đè nặng ý chí người bệnh ung thư Việt Nam

Nhiều bệnh nhân ung thư tại Việt Nam đang phải đối mặt với lựa chọn nghiệt ngã giữa việc tiếp tục điều trị hay dừng lại do chi phí các liệu pháp thế hệ mới quá cao so với thu nhập.

Chi phí điều trị thuốc thế hệ mới vượt xa khả năng chi trả của bảo hiểm

Thực tế tại các bệnh viện tuyến đầu như Bệnh viện K hay Bệnh viện Bạch Mai cho thấy bài toán kinh tế đang là tảng đá đè nặng lên ý chí điều trị của người bệnh,. Một người phụ nữ 32 tuổi mắc ung thư máu giai đoạn cuối đã phải từ chối phác đồ thuốc nhắm trúng đích vì chi phí lên tới 100 triệu đồng mỗi tháng. Tương tự một bệnh nhân 38 tuổi bị ung thư phổi di căn cũng không thể tiếp cận liệu pháp miễn dịch khi số tiền cần chuẩn bị lên đến vài tỷ đồng. Họ từ bỏ không phải vì không muốn sống mà vì sức cùng lực kiệt về tài chính.

Việt Nam hiện có khoảng 180.000 ca ung thư mới mỗi năm với chi phí điều trị trung bình vượt 176 triệu đồng cho một bệnh nhân. Trong đó bảo hiểm y tế hiện chỉ chi trả khoảng 30% tổng chi phí và phần còn lại hơn 124 triệu đồng người bệnh phải tự chi trả. Tỷ lệ này cao gấp đôi ngưỡng khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới để tránh rơi vào thảm họa tài chính cho gia đình. Nguyên nhân cốt lõi là do các liệu pháp tiên tiến giúp kéo dài sự sống thêm nhiều năm vẫn chưa nằm trong danh mục chi trả của bảo hiểm.

Gánh nặng ung thư khiến các gia đình có người thân mắc bệnh đối mặt với nguy cơ nghèo hóa cao gấp 2,3 lần so với các hộ khác. Sau một năm phát hiện bệnh thì có tới 22% gia đình rơi vào khó khăn kinh tế nghiêm trọng và gần 80% phải đi vay mượn để tiếp tục điều trị. Khoảng trống giữa tốc độ đổi mới của y học và tốc độ cập nhật danh mục bảo hiểm khiến bệnh nhân phải tự xoay xở với những hóa đơn vượt xa khả năng. Nhiều người chọn dừng lại vì không muốn tiêu nốt đồng tiền cuối cùng của gia đình.

Nguy cơ nghèo hóa gia đình và hy vọng từ các loại thuốc giá thấp hơn

Một tín hiệu tích cực đã xuất hiện khi Việt Nam bắt đầu cấp phép nhập khẩu các loại thuốc miễn dịch có giá thành thấp hơn đáng kể. Năm 2024 thuốc Pembrolia sản xuất tại Nga với giá khoảng 18 triệu đồng mỗi lọ đã được cấp phép thấp hơn nhiều so với mức 60 triệu đồng của biệt dược gốc. Bệnh viện K đang tích cực xúc tiến kế hoạch đấu thầu để đưa loại thuốc này vào điều trị cho bệnh nhân. Đồng thời Bộ Y tế cũng đang trong quá trình sửa đổi danh mục thuốc được bảo hiểm chi trả để giảm bớt gánh nặng cho người dân.

Giải pháp căn bản nhất để đối phó với ung thư không phải là chạy theo các chi phí điều trị đắt đỏ ở giai đoạn muộn mà nằm ở việc phát hiện bệnh sớm. Ung thư phổi hay ung thư vú nếu tìm thấy ở giai đoạn đầu có thể xử lý triệt để bằng phẫu thuật hoặc xạ trị định vị thân với chi phí thấp. Ở giai đoạn này khả năng điều trị khỏi hẳn là rất cao và bệnh nhân không phải lo lắng về gánh nặng tài chính kéo dài. Việc phát hiện sớm giúp giảm thiểu tối đa các can thiệp hóa chất phức tạp sau này.

Các bác sĩ cảnh báo người dân không nên vì sợ chi phí y tế mà tìm đến các loại thuốc Nam hay thảo dược chưa được chứng minh lâm sàng. Sự chần chừ này có thể làm mất đi khoảng thời gian vàng để can thiệp hiệu quả và khiến bệnh tiến triển nặng hơn. Trong điều trị ung thư thì việc lựa chọn phác đồ đúng và phù hợp với lộ trình dài hạn quan trọng hơn là theo đuổi các loại thuốc đắt tiền ngay từ đầu. Y học hiện đại luôn có những giải pháp dự phòng và lộ trình tối ưu cho từng trường hợp cụ thể.

Theo: VnExpress