Di tích nhà Ngô Đình Cẩn tại TP Huế hiện đang rơi vào cảnh hoang phế, xuống cấp trầm trọng dù công trình này đã được xếp hạng cấp quốc gia từ năm 1993.
- Mỹ – Iran: Thỏa thuận gia hạn ngừng bắn chờ ông Trump
- Tổng thống Trump xác định lằn ranh đỏ trong thỏa thuận với Iran
- Thỏa thuận Mỹ – Iran: Tổng thống Trump xác lập lằn ranh đỏ đối với phía Tehran
Lịch sử thăng trầm và kiến trúc của di tích nhà Ngô Đình Cẩn
Khu đất rộng hơn 8.000 m2 tọa lạc trên đường Thiên Thai vốn thuộc sở hữu của nhiều người khác nhau. Sau đó, một quan triều Nguyễn mua lại rồi chuyển nhượng cho thương nhân Lý Lâm Tịnh sinh sống. Vào năm 1956, dưới sức ép của Ngô Đình Cẩn, khu đất này buộc phải sang tên cho họ Ngô. Cẩn cho xây biệt thự hai tầng cùng nhà thủy tạ và hồ bán nguyệt rất thơ mộng.
Căn biệt thự hai tầng rộng khoảng 450 m2 được hoàn thiện cách đây gần 70 năm lịch sử. Kiến trúc ngôi nhà mang đậm phong cách cung đình với các thanh xà hiên khảm sành sứ. Trên mái, hệ thống trang trí hình rồng đắp nổi tạo nên vẻ uy nghi đặc biệt cho công trình. Tuy nhiên, sự xa hoa ấy bắt đầu lụi tàn từ cuối năm 1963 sau biến cố lớn. Khi chính quyền Ngô Đình Diệm sụp đổ, ngôi nhà bị bỏ trống và dần đi vào quên lãng.
Sau khi Ngô Đình Cẩn bị tử hình vào năm 1964, khu dinh thự không có người chăm sóc. Năm 1993, Bộ Văn hóa Thông tin chính thức xếp hạng nơi đây là di tích cấp quốc gia. Dù mang danh hiệu quý nhưng công trình vẫn nằm lọt thỏm giữa rừng cây và nhà dân. Trong khuôn viên, một số loại cây ăn trái như mít vẫn đang được cố gắng bảo quản tốt. Đây là những dấu tích hiếm hoi của một thời kỳ lịch sử đầy biến động tại Huế.
Thực trạng hoang phế và nỗ lực bảo vệ di sản tại phường An Cựu
Hiện trạng của khu biệt thự khiến nhiều người xót xa khi chứng kiến sự xuống cấp trầm trọng. Hệ thống mái ngói đã vỡ nát hoàn toàn, tạo điều kiện cho cỏ dại mọc bao phủ. Những mảng trang trí sành sứ hình rồng trên mái cũng bị hư hại và không còn nguyên vẹn. Các cấu kiện bê tông của tòa nhà hiện đã bị bong tróc và rêu mốc bám đen. Hệ thống cửa gỗ quý giá trước đây cũng bị tháo dỡ, để lại những ô cửa trống hoác.
Khu vực tầng một của ngôi nhà từng bị người dân tận dụng để nuôi nhốt gia súc. Mặt nền và lan can biệt thự đều đã hư hỏng do tác động của thời tiết khắc nghiệt. Tại tầng hai, tình cảnh cũng vắng bóng người qua lại và không có các hiện vật trưng bày. Dù đã qua hơn 30 năm được công nhận di tích, công trình vẫn như một phế tích. Các lối đi lại trong khuôn viên tuy được phát quang nhưng vẫn mang vẻ đìu hiu hoang lạnh.
Trước thực trạng này, Bảo tàng Lịch sử TP Huế gần đây đã có những động thái bảo vệ. Đơn vị tiến hành lắp đặt hệ thống cửa sắt và hàng rào dây thép gai xung quanh di tích. Mục đích chính là nhằm ngăn chặn tình trạng xâm cư cũng như việc chăn thả gia súc. Bảng giới thiệu về di tích cũng được đặt gần cổng để người dân dễ dàng nắm bắt thông tin. Tuy nhiên, việc trưng bày hiện vật vẫn chưa thể triển khai do hạ tầng chưa đảm bảo.
Theo: VnExpress
