Iran cân nhắc đóng eo biển Hormuz khiến giá dầu thế giới bật tăng

Căng thẳng tại Trung Đông leo thang mạnh sau khi Iran tuyên bố ngừng trao đổi thông điệp với Mỹ và đe dọa phong tỏa các tuyến hàng hải chiến lược.

Diễn biến tình hình xung đột và các quyết định từ tehran

Ngày 01/6, phía Iran thông báo ngừng liên lạc với Mỹ qua các bên trung gian để phản đối Israel tấn công Lebanon. Tehran yêu cầu Israel rút quân hoàn toàn khỏi các khu vực chiếm đóng và chấm dứt hành động quân sự tại dải Gaza. Quyết định này được đưa ra sau khi tình hình tại miền nam Lebanon diễn biến căng thẳng với nhiều cuộc không kích gây thiệt hại lớn. Các nhà đàm phán Iran khẳng định lập trường cứng rắn và sẽ không quay lại bàn hội nghị nếu các điều kiện chưa được đáp ứng.

Ngoại trưởng Abbas Araqchi cảnh báo rằng mọi hành vi vi phạm ngừng bắn sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng trên toàn khu vực. Ông nhấn mạnh Israel và Mỹ phải chịu trách nhiệm về các vi phạm này cũng như những tác động tiêu cực đến an ninh chung. Trước đó, từ đầu tháng 3, lực lượng Hezbollah đã thực hiện nhiều cuộc tấn công vào Israel để thể hiện sự ủng hộ đối với phía Tehran. Các hành động quân sự của các bên liên quan đã đẩy khu vực vào trạng thái báo động cao nhất trong nhiều tháng qua.

Các mốc thời gian đáng chú ý bao gồm sự kiện ngày 12/4 khi Tehran trưng bày thông điệp phong tỏa eo biển tại quảng trường Cách mạng. Mới đây nhất, ngày 01/6, Thủ tướng Israel đã ra lệnh tấn công vào các mục tiêu tại Beirut của Yemen, khu vực thuộc quyền kiểm soát của Hezbollah. Sự kiện này ngay lập tức khiến Iran đưa ra các biện pháp trả đũa quân sự và ngoại giao quyết liệt hơn. Hiện tại, sự tin tưởng giữa các bên gần như không còn, khiến nỗ lực trung gian của quốc tế gặp nhiều trở ngại lớn.

Phương án phong tỏa eo biển và hệ lụy kinh tế toàn cầu

Một khu vực ở ngoại ô Tyre chìm trong khói bụi sau cuộc không kích ngày 01/6.
(Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)

Iran đang cùng các đồng minh tại Yemen, Iraq và Lebanon xây dựng phương án phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz. Đây là vị trí chiến lược kiểm soát phần lớn lượng dầu mỏ xuất khẩu từ vịnh Ba Tư ra thị trường quốc tế. Ngoài ra, eo biển Bab El Mandeb cũng nằm trong kế hoạch can thiệp để kiểm soát tuyến đường hàng hải đi qua kênh đào Suez. Việc đóng cửa các tuyến đường này sẽ gây ra sự đứt gãy nghiêm trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng và hàng hóa toàn cầu.

Thị trường dầu mỏ đã phản ứng tức thì với thông báo từ phía Iran khi giá dầu tăng mạnh trên 5% vào ngày 01/6. Cụ thể, dầu Brent đạt mức 95,60 USD/thùng (tăng 4,9%) và dầu WTI đạt 92,55 USD/thùng (tăng 5,9%) theo số liệu từ AFP. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng nếu tình trạng phong tỏa kéo dài, giá năng lượng sẽ tiếp tục leo thang, ảnh hưởng đến đà hồi phục của kinh tế thế giới. Việc này cũng tạo ra áp lực lạm phát lớn cho nhiều quốc gia phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu dầu thô.

Lực lượng chức năng của Iran và các bên liên quan đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ mọi diễn biến mới nhất tại thực địa. Các địa điểm quân sự của Iran đã trở thành mục tiêu không kích của Mỹ, dẫn đến các đợt đáp trả liên tiếp từ phía Tehran. Cộng đồng quốc tế đang nỗ lực kêu gọi các bên kiềm chế để tránh một cuộc chiến tranh quy mô lớn tại Trung Đông. Tuy nhiên, với các động thái hiện nay, nguy cơ xung đột lan rộng vẫn đang ở mức rất cao và khó dự đoán.

Theo: Báo Tuổi Trẻ