Tháng 6/2026 mở đầu mùa hè với ngày hạ chí dài nhất năm cùng hàng loạt hiện tượng thiên văn như mưa sao băng và các hành tinh hội ngộ trên bầu trời đêm.
- Hai giếng cổ giữa đảo Tam Hải, hạn hán vẫn không cạn nước
- Giá bạc triệu đồng mỗi kg trên núi Bà Đen dần khan hiếm, nguy cơ cạn kiệt nguồn lợi tự nhiên
- Cảnh sát An Giang bắt giám đốc lừa đảo chiếm đoạt 3,5 tỷ đồng
Hành tinh hội ngộ và cơ hội chiêm ngưỡng vùng lõi Dải ngân hà
Tháng 6/2026 mang đến cơ hội tuyệt vời để quan sát các hành tinh và trung tâm Dải ngân hà rực rỡ. Ngay đầu tháng, vào ngày 9/6, Sao Mộc và Sao Kim sẽ có màn “gặp gỡ” đầy ấn tượng trên bầu trời tây bắc ngay sau khi mặt trời lặn. Đây là hiện tượng giao hội giữa hai hành tinh sáng nhất hệ Mặt Trời hiện nay. Người yêu thiên văn có thể quan sát thấy chúng ở vị trí rất gần nhau bằng mắt thường. Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các ngôi sao Castor và Pollux gần đó cũng tạo nên khung cảnh lung linh. Việc quan sát hai ngôi sao này có thể cần đến sự hỗ trợ của ống nhòm chuyên dụng.
Tiếp nối sự kiện này, vào rạng sáng ngày 11/6, một đường thẳng hàng kỳ diệu sẽ xuất hiện trên đường chân trời phía đông. Ba thiên thể gồm Sao Hỏa, Mặt Trăng lưỡi liềm và Sao Thổ sẽ tạo thành một dải chéo hẹp đầy cuốn hút. Để quan sát rõ nét, người xem cần tìm một vị trí có tầm nhìn thoáng đạt về phía đông trước khi bình minh ló rạng. Hiện tượng này chứng minh sự vận động không ngừng của các hành tinh trong vũ trụ rộng lớn. Những người quan sát cần chuẩn bị tâm thế sẵn sàng từ khoảng một giờ trước khi mặt trời chính thức mọc. Điều này giúp mắt thích nghi tốt hơn với điều kiện ánh sáng yếu của bầu trời rạng đông.
Kỳ trăng non diễn ra vào ngày 15/6 chính là thời điểm vàng cho những ai đam mê nhiếp ảnh thiên văn. Trong pha này, bầu trời đêm hoàn toàn vắng bóng ánh trăng, giúp vùng lõi Dải ngân hà hiện rõ nét nhất. Hàng triệu ngôi sao sáng rực tại trung tâm thiên hà có thể được nhìn thấy bằng mắt thường tại những nơi ít ô nhiễm ánh sáng. Đây là cơ hội hiếm có để con người kết nối trực tiếp với không gian bao la. Ánh sáng từ hàng tỷ năm trước hội tụ lại tạo nên một dải lụa bạc vắt ngang bầu trời đêm sâu thẳm. Việc quan sát này sẽ đạt hiệu quả cao nhất tại những khu vực xa thành phố.
Việc quan sát vùng lõi Ngân Hà yêu cầu sự chuẩn bị kỹ lưỡng về địa điểm và thời tiết. Du khách nên tìm đến các vùng ngoại ô hoặc khu dân cư thưa thớt để tránh ánh sáng nhân tạo. Những đêm trước và sau ngày 15/6 cũng mang lại điều kiện thuận lợi tương tự cho hoạt động ngắm sao. Sự tĩnh lặng của bầu trời đêm kết hợp với vẻ đẹp huyền ảo của dải ngân hà sẽ mang lại trải nghiệm khó quên. Các nhà khoa học khuyến cáo người xem nên hạn chế sử dụng thiết bị điện tử khi đang quan sát bầu trời. Điều này giúp giữ cho thị giác luôn ở trạng thái nhạy bén nhất với những luồng sáng yếu từ vũ trụ.
(Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).
Ngày hạ chí dài nhất năm và cực điểm mưa sao băng Bootids
Ngày 21/6 được xác định là ngày hạ chí, đánh dấu thời gian chiếu sáng dài nhất trong năm 2026 tại Bắc bán cầu. Hiện tượng này xảy ra do trục quay của Trái Đất nghiêng khoảng 23,44 độ so với mặt phẳng quỹ đạo. Tại thời điểm này, Bắc bán cầu nghiêng về phía Mặt Trời ở mức độ lớn nhất. Kết quả là các khu vực tại đây nhận được lượng bức xạ nhiệt và ánh sáng dồi dào suốt cả ngày. Hạ chí thường được xem là mốc thời gian bắt đầu mùa hè chính thức về mặt thiên văn học. Đây là lúc vạn vật tràn đầy nhựa sống dưới sức nóng và ánh sáng mạnh mẽ nhất từ thái dương.
Bản chất của ngày hạ chí liên quan chặt chẽ đến độ nghiêng trục quay ổn định của hành tinh chúng ta. Khi Trái Đất quay quanh Mặt Trời, góc chiếu sáng thay đổi khiến mùa màng luân phiên xuất hiện giữa hai bán cầu. Trong khi chúng ta đón mùa hè, Nam bán cầu lại bước vào mùa đông với những đêm dài và lạnh lẽo. Tại Tasmania hay New Zealand, đây là thời điểm lý tưởng để chiêm ngưỡng những dải cực quang phương Nam rực rỡ. Sự đối lập này tạo nên vẻ đẹp đa dạng của hệ sinh thái trên quy mô toàn hành tinh. Mỗi bán cầu đều nhận được những món quà riêng biệt từ sự vận động của vũ trụ.
Một hiện tượng thú vị khác trong tháng 6 là mưa sao băng Bootids diễn ra vào đêm ngày 27/6. Những mảnh vụn từ sao chổi cũ khi đi qua bầu khí quyển sẽ bốc cháy và tạo thành các vệt sáng. Tuy số lượng thông thường khá khiêm tốn, nhưng trận mưa này đôi khi gây ra những đợt bùng phát bất ngờ. Người quan sát có thể thấy tới 100 vệt sao mỗi giờ nếu gặp điều kiện lý tưởng và thời tiết thuận lợi. Chòm sao Mục Phu là vị trí trung tâm để tìm kiếm các ngôi sao vụt sáng trên bầu trời phía bắc. Ánh trăng sáng gần ngày trăng tròn có thể là một trở ngại đáng kể cho việc quan sát.
Tháng 6 khép lại bằng kỳ Trăng Dâu đặc trưng vào ngày 29/6 ngay tại thời điểm cực điểm của mùa hè. Tên gọi Trăng Dâu xuất phát từ các yếu tố văn hóa lâu đời chứ không phản ánh màu sắc thực tế của vệ tinh. Tuy nhiên, khi mọc hoặc lặn gần đường chân trời, Mặt Trăng thường có sắc cam vàng ấm áp do tán xạ khí quyển. Hiện tượng quang học này xảy ra khi ánh sáng mặt trăng đi qua lớp không khí dày đặc của Trái Đất. Các bước sóng màu xanh bị tán xạ mạnh hơn và để lại những gam màu đỏ rực rỡ đầy ấn tượng. Đây là cái kết viên mãn cho một tháng đầy ắp những chuyển động kỳ thú của vũ trụ.
Theo: Báo Dân trí
