Miền Tây Nghệ An tiếp tục rời quê đến các khu công nghiệp, đô thị và nước ngoài làm việc, giúp cải thiện thu nhập cho gia đình nhưng cũng khiến nhiều bản làng đối mặt tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực kế cận.
- Nữ tổng giám đốc bị truy tố sau vụ huy động nghìn tỷ từ nhà
- Dự thảo thỏa thuận đình chiến Mỹ và Iran: Gia hạn ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz
- Chuẩn tướng Ahmad Vahidi: Nhân vật thâu tóm quyền lực tuyệt đối tại Tehran
Những bản làng dần vắng bóng lao động trẻ, còn lại người già và trẻ nhỏ
Thực trạng này được phản ánh tại nhiều xã vùng cao khi người trong độ tuổi lao động ngày càng thưa vắng, còn lại chủ yếu là người già và trẻ nhỏ. Trong bối cảnh cơ hội việc làm tại địa phương còn hạn chế, nhiều người buộc phải rời quê để tìm nguồn thu nhập ổn định hơn, kéo theo những tác động lâu dài đối với đời sống kinh tế, xã hội và việc gìn giữ nghề truyền thống. Cuối tháng Sáu, nhiều bản làng ở miền Tây Nghệ An hiện lên với những căn nhà đóng cửa, sân cỏ mọc um tùm và con đường vốn đông tiếng nói cười của thanh niên nay trở nên lặng lẽ. Người ở lại chủ yếu là ông bà và trẻ nhỏ, trong khi phần lớn lao động trẻ đã đến các tỉnh, thành phố hoặc ra nước ngoài làm việc.
Tại xã Quỳ Châu, nơi có nghề làm hương trầm truyền thống được duy trì hơn bốn thập kỷ, nhiều cơ sở sản xuất vẫn đều đặn hoạt động nhưng ngày càng thiếu lực lượng kế cận. Nghề làm hương tiếp tục tạo thu nhập cho hàng trăm hộ dân, song những người còn gắn bó với công việc phần lớn đều đã lớn tuổi. Chị Trần Thị Loan, chủ một cơ sở sản xuất hương quy mô lớn, cho biết đơn hàng vẫn tăng, đặc biệt vào những tháng cuối năm, nhưng điều khiến chị lo lắng nhất lại là thiếu nhân công. “Đơn hàng ngày một nhiều nhưng lao động thì ngày một ít. Phần lớn người còn gắn bó với nghề đều đã ngoài 50 tuổi, thậm chí có người hơn 70 tuổi. Sức khỏe giảm sút, mắt mờ, xương khớp đau nhức khiến công việc vốn đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn càng trở nên vất vả”.
Theo thống kê của UBND xã Quỳ Châu, địa phương hiện có năm làng nghề sản xuất hương trầm, tạo việc làm cho hơn 150 hộ dân với sản lượng trên 75 triệu que hương mỗi năm. Dù nghề vẫn mang lại nguồn thu nhập tương đối ổn định, nhiều cơ sở chưa thể mở rộng sản xuất do thiếu lao động trẻ, trong khi lực lượng hiện có đang bước vào giai đoạn già hóa. Không chỉ nghề làm hương, nhiều nghề truyền thống khác ở miền Tây Nghệ An cũng đang đối diện tình trạng tương tự. Tiếng khung cửi vẫn đều đặn vang lên mỗi ngày tại HTX Thổ cẩm Hoa Tiến, xã Châu Tiến, nhưng bên những khung dệt chủ yếu là những nghệ nhân lớn tuổi.
Bà Sầm Thị Xanh, Phó Giám đốc HTX Thổ cẩm Hoa Tiến, cho biết đơn vị nhiều năm qua vẫn duy trì hoạt động bằng việc thu mua sản phẩm của các thành viên, đồng thời liên tục đổi mới mẫu mã với các sản phẩm như túi, ví, khăn và thắt lưng để đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, phần lớn nghệ nhân đều đã cao tuổi, sức lao động giảm dần, còn lớp trẻ lại ít lựa chọn gắn bó với nghề truyền thống. Những câu chuyện ở các làng nghề cũng phản ánh bức tranh chung của nhiều bản làng vùng cao. Người trẻ rời quê không chỉ vì mong muốn có thu nhập cao hơn mà còn bởi cơ hội việc làm tại địa phương vẫn còn rất hạn chế.
Tại bản Kẻo Nam, xã Bắc Lý, Trưởng bản Moong Văn Keng nhìn khắp bản làng rồi chậm rãi nói: “Thanh niên trưởng thành đi gần hết rồi. Không đi thì lấy gì mà sống”. Câu nói ngắn gọn ấy cho thấy áp lực mưu sinh mà nhiều gia đình vùng cao đang phải đối mặt. Ở nhiều xã miền núi, diện tích đất sản xuất còn hạn chế, nông nghiệp chủ yếu quy mô nhỏ và phụ thuộc nhiều vào thời tiết, thiên tai cũng như dịch bệnh. Trong khi việc làm phi nông nghiệp chưa nhiều, thu nhập bấp bênh khiến không ít lao động trẻ lựa chọn rời quê để tìm cơ hội mới.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
