CẦN THƠ – UBND TP Cần Thơ xây dựng đề án gần 30 tỷ đồng nhằm bảo tồn chợ nổi Cái Răng, gìn giữ văn hóa thương hồ và phát triển du lịch gắn với sinh kế của người dân địa phương.
- Ung thư phổi có thể lan đến nhiều cơ quan khi bệnh tiến triển
- Khởi tố kẻ đánh, ném bé gái xuống giếng vì món nợ và chiếc xe
- Nữ tổng giám đốc Tâm Lộc Phát bị truy tố vì chiếm đoạt gần 1.380 tỷ đồng
Chủ trương này được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ công bố ngày 01/7, hướng tới bảo tồn một không gian văn hóa đã tồn tại hơn 120 năm trong bối cảnh hoạt động giao thương trên chợ nổi liên tục suy giảm. Đề án cũng đặt mục tiêu tổ chức lại không gian mặt nước, hài hòa giữa bảo tồn giá trị truyền thống với khai thác du lịch đến năm 2050.
Khu vực nghiên cứu trải dài khoảng 3km trên sông Cần Thơ, từ bến Ninh Kiều đến chợ nổi Cái Răng, với chiều rộng từ 150-200m. Phạm vi thực hiện bao gồm toàn bộ khu vực chợ nổi hiện hữu, cảnh quan hai bên bờ sông cùng 7 cây cầu nằm trong khu vực nghiên cứu.
Theo định hướng, mặt nước sẽ được phân chia thành nhiều khu chức năng để vừa duy trì hoạt động buôn bán truyền thống, vừa phục vụ phát triển du lịch. Vùng lõi được dành cho các ghe thương hồ trọng tải lớn neo đậu và giao thương, đồng thời hạn chế phương tiện du lịch cơ giới tiếp cận quá gần nhằm giảm sóng, tránh ùn tắc và bảo vệ nếp sinh hoạt đặc trưng trên sông.
Ở vùng đệm, thành phố dự kiến bố trí tuyến di chuyển cho tàu khách, các điểm dừng chân và cụm tiện ích nổi phục vụ tham quan. Những hạng mục này sẽ được thiết kế theo hướng sinh thái, phù hợp cảnh quan sông nước, đáp ứng nhu cầu thưởng thức ẩm thực, trải nghiệm văn hóa và ngắm chợ nổi, đồng thời kêu gọi nguồn lực xã hội tham gia đầu tư.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ, nguồn thu từ hạ tầng và dịch vụ du lịch sẽ được tính toán để phục vụ công tác duy tu cảnh quan, vệ sinh môi trường và bảo tồn khu vực chợ nổi. Đề án cũng hướng đến việc cân bằng lợi ích giữa thương hồ, doanh nghiệp lữ hành, du khách và cộng đồng địa phương.
Trong quá trình xây dựng, ban thực hiện sẽ lấy ý kiến của người dân, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà nghiên cứu, truyền thông và chính quyền địa phương. Một số mô hình bảo tồn và khai thác du lịch như phố cổ Hội An, chợ nổi Damnoen Saduak của Thái Lan và khu phố Notting Hill của Anh sẽ được nghiên cứu để tham khảo cách tổ chức không gian và phát huy giá trị di sản.
Đề án dự kiến được xây dựng trong khoảng 3 năm với kinh phí gần 30 tỷ đồng. Sau khi được phê duyệt, các định hướng bảo tồn và phát triển chợ nổi Cái Răng sẽ được triển khai theo lộ trình đến năm 2050.
Chợ nổi Cái Răng hình thành hơn 120 năm trước trên tuyến sông Cần Thơ – kênh Xáng Xà No, từng là đầu mối giao thương quan trọng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Năm 2016, nơi đây được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tuy nhiên, hơn một thập kỷ qua, hoạt động mua bán trên chợ nổi giảm đáng kể dù địa phương đã nhiều lần đầu tư. Năm 2016, Cần Thơ từng triển khai đề án bảo tồn và phát triển với kinh phí 63 tỷ đồng, sau đó tiếp tục đầu tư thêm 35 tỷ đồng để xây dựng cầu tàu, điểm dừng chân, bãi xe và bến hàng hóa.
Dù hạ tầng được cải thiện và hoạt động du lịch có bước phát triển, việc khai thác vẫn thiếu tính đồng bộ, sản phẩm trải nghiệm còn đơn điệu và chưa phát huy hết giá trị văn hóa đặc trưng của chợ nổi. Từ khoảng 500-600 ghe, tàu trước đây, hiện khu chợ chỉ còn khoảng 250-300 phương tiện hoạt động, trong đó phần lớn phục vụ khách du lịch hoặc kinh doanh dịch vụ ăn uống, bán trái cây.
Hoàng Lan (Tổng hợp)
