ĐÀ NẴNG – Từ những năm tháng mưu sinh bằng gánh củi, làm thuê và bán hàng rong, vợ chồng ông Phan Lồng, bà Nguyễn Thị Hoa đã nuôi dạy tám người con trưởng thành với nhiều học vị cao và cuộc sống ổn định.
- Giữa mùa giá giảm, vườn sầu riêng ở An Giang hút đông khách đến mua
- Hà Nội giảm 50% đầu mối trường học nhưng không thu hẹp quy mô
- Ba sai lầm phổ biến khi ăn khoai lang khiến dinh dưỡng giảm và đường huyết tăng
Đầu tháng 7, chị Phan Kiều Trinh, người con thứ tư của ông Phan Lồng, 87 tuổi, và bà Nguyễn Thị Hoa, 74 tuổi, hoàn thành 25 chương tự truyện ghi lại hành trình vượt khó của gia đình. Chị cho biết: “Tôi viết để con cháu hiểu về một thời cơ hàn, giúp chúng noi gương tiếp bước”.
Ông Lồng và bà Hoa kết hôn năm 1977, sinh tám người con gồm ba trai và năm gái tại xã Quế Cường, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam (cũ). Gia đình từng được xem là nghèo nhất xóm khi người cha làm đủ nghề, từ bán thuốc Tây dạo đến lên rừng chặt củi, còn người mẹ quanh năm trồng rau, gánh củi ra chợ bán để nuôi con.
Tuổi thơ của tám anh em gắn với những bữa ăn thiếu thốn, khi sắn lùn già trở thành món chính còn cơm trắng là điều hiếm hoi. Dẫu vậy, ông Lồng chưa từng chấp nhận để bất kỳ người con nào nghỉ học, dù nhiều người khuyên ông cho con ở nhà đi làm phụ giúp gia đình.
Ông luôn nhắc các con: “Các con nhất định phải học. Chỉ có học mới thay đổi được cuộc đời”. Câu nói ấy theo các anh chị em suốt những năm tháng lớn lên trong căn nhà cũ giữa vùng quê nghèo.
Mỗi tối sau bữa cơm, tám người con đều ngồi vào bàn học dưới sự quan sát của cha. Chỉ cần ông hắng giọng khi nghe tiếng trò chuyện, cả căn nhà lại trở về yên lặng, còn sáng sớm đúng 4 giờ, các con đều thức dậy theo tiếng gọi của ông.
Gia đình cũng duy trì nhiều quy định nghiêm ngặt như mỗi tuần chỉ được sang nhà hàng xóm xem tivi một lần vào tối thứ bảy, đi đâu phải xin phép, không nói chuyện trong bữa ăn và giữ gìn nề nếp sinh hoạt. Khi các con lớn hơn, người anh, người chị tiếp tục kèm cặp em nhỏ, cùng nhau ôn tập mỗi dịp hè hay Tết để không ai bị bỏ lại phía sau.
Những đồng tiền ít ỏi kiếm được luôn được cha mẹ dành ưu tiên cho việc học. Chị Phan Kiều Trinh nhớ lại: “Cơm có thể thiếu nhưng mỗi khi gom góp được ít tiền, bố lại mua Magie, B6, dầu cá cho các con uống ‘để đầu óc sáng hơn’. Đến giờ tôi vẫn không thể quên được hình ảnh những chiều mưa bão, bố cầm áo mưa cũ đi bộ 2 km đón con đi học về”.
Khi các con bước vào đại học, gánh nặng chi phí càng lớn. Đã ngoài 60 tuổi, ông Lồng vẫn vào vùng núi Phước Sơn gánh hàng thuê cho bãi vàng, đến khi sức khỏe không còn cho phép mới xin xác nhận hộ nghèo để các con được miễn, giảm học phí.
Trong quãng thời gian ấy, gia đình còn nhận được sự hỗ trợ của thầy Nguyễn Văn Năm, giáo viên Trường THCS Quế Cường. Ông nhiều lần bảo lãnh để các con của ông Lồng được nợ học phí và nhớ về hình ảnh nhiều anh em thay nhau mặc chung quần áo, dùng chung sách vở, xe đạp nhưng luôn chăm chỉ học tập.
Năm 1996, người con cả Phan Học đỗ Đại học Bách khoa Đà Nẵng, mở đầu cho hành trình vào đại học của bảy người em. Trong số đó, năm người theo học Đại học Bách khoa TP HCM, vừa học vừa dạy thêm, bán nông sản và thực phẩm quê nhà trên các diễn đàn mạng xã hội để trang trải chi phí, còn cha mẹ tiếp tục gom hàng từ quê gửi vào cho con.
Đến nay, đại gia đình có chín bằng cử nhân, sáu bằng thạc sĩ, hai bằng tiến sĩ và một người được phong hàm phó giáo sư. Anh Phan Học hoàn thành luận án tiến sĩ ngành điện tử – viễn thông tại Thụy Điển và nghiên cứu sau tiến sĩ tại Anh; anh Phan Văn Ca lấy bằng tiến sĩ tại Hàn Quốc, hiện là phó giáo sư; em út Phan Thị Bích Thao tốt nghiệp hai ngành thạc sĩ tại Pháp.
Các con của ông bà hiện đều có cuộc sống ổn định với nhiều công việc như giảng viên, chuyên gia và kỹ sư công nghệ thông tin. Gia đình nhiều năm được huyện Quế Sơn và UBND tỉnh Quảng Nam trao danh hiệu “vượt khó nuôi dạy con thành tài”.
Khi cuộc sống đã bớt nhọc nhằn, ông Lồng mắc bệnh Alzheimer và không còn nhớ tên các con. Hiện các con đón ông bà về phường An Khê, quận Thanh Khê, Đà Nẵng để phụng dưỡng, còn căn nhà tạm bợ năm xưa ở quê đã được xây dựng kiên cố.
Điều khiến các con tiếc nuối nhất là người cha không còn minh mẫn để chứng kiến đầy đủ thành quả của cả gia đình. Tiến sĩ Phan Học chia sẻ: “Bây giờ, chúng tôi vẫn tiếp tục học hàng ngày, qua công việc, sách vở và những người xung quanh. Học tập giúp chúng tôi mở rộng tầm nhìn và trân trọng hơn sự hi sinh của cha mẹ”.
Nguyên Hương (Tổng hợp)
