HÀ NỘI – Nhiều gia đình hiện không còn ăn trái cây ngay sau bữa cơm mà chuyển sang các thời điểm khác trong ngày nhằm giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng tốt hơn và giảm áp lực cho hệ tiêu hóa.
- Máy bay cùng nhiều tàu tiếp tục tìm người trên biển Đông
- Ba người mắc kẹt trong đám cháy nhà ở Hà Nội thoát nạn an toàn
- Năm mạng người và những nguy cơ đã biết trước nhưng bị bỏ qua tại Thanh hóa
Sự thay đổi này xuất phát từ những khuyến nghị về dinh dưỡng cho thấy việc dùng trái cây ngay sau bữa ăn chính có thể gây ra nhiều bất lợi đối với tiêu hóa, chuyển hóa và khả năng hấp thu vi chất. Thay vì loại bỏ trái cây khỏi thực đơn, nhiều người lựa chọn điều chỉnh thời điểm sử dụng để phù hợp hơn với nhu cầu của cơ thể.
Trong nhiều năm, đĩa trái cây tráng miệng gần như là hình ảnh quen thuộc sau mỗi bữa cơm của gia đình Việt. Đó không chỉ là cách bổ sung vitamin mà còn là khoảng thời gian mọi người cùng ngồi lại trò chuyện, xem tivi hoặc duy trì một nếp sinh hoạt được truyền từ thế hệ trước.
Hiện nay, hình ảnh ấy dần thưa vắng trong nhiều gia đình khi nhận thức về dinh dưỡng thay đổi. Các chuyên gia cho rằng việc ăn trái cây ngay sau bữa chính không còn phù hợp với chế độ ăn hiện đại vốn đã giàu đạm và năng lượng.
Khẩu phần ăn ngày nay thường cung cấp nhiều calo hơn trước, vì vậy việc tiếp tục ăn thêm trái cây khi bụng đã no có thể làm tăng lượng năng lượng dư thừa và góp phần tích lũy mỡ. Nhiều gia đình vì thế chuyển sang dùng trái cây vào các bữa phụ để vừa dễ chịu hơn cho dạ dày, vừa tận dụng tốt nguồn vitamin tự nhiên.
Sau bữa ăn chính, dạ dày cần khoảng 2–4 tiếng để tiêu hóa các thực phẩm giàu đạm và chất béo, trong khi trái cây chỉ cần khoảng 20–30 phút. Khi được đưa vào ngay sau bữa ăn, trái cây phải lưu lại trong dạ dày lâu hơn, dễ lên men và gây đầy hơi, chướng bụng, ợ chua hoặc cảm giác khó chịu.
Một lý do khác là lượng carbohydrate từ cơm, bún hoặc ngũ cốc đã được hấp thu trong bữa chính. Nếu tiếp tục bổ sung đường fructose từ trái cây ngay sau đó, đường huyết có thể tăng nhanh, khiến cơ thể phải tiết nhiều insulin hơn và về lâu dài làm tăng nguy cơ kháng insulin, tích tụ mỡ nội tạng cũng như thúc đẩy quá trình đường hóa của da.
Một số loại trái cây chứa nhiều axit như cam, quýt, bưởi hoặc giàu tanin như hồng, ổi, mận còn có thể kết hợp với protein và khoáng chất trong thức ăn để tạo thành các phức hợp khó tan. Điều này làm giảm hiệu quả hấp thu những vi chất quan trọng như sắt, canxi và kẽm, đồng thời có thể làm tăng nguy cơ lắng đọng trong đường tiêu hóa.
Khoang miệng sau bữa ăn cũng là môi trường dễ bị axit tác động. Khi ăn thêm trái cây chứa đường và axit tự nhiên, vi khuẩn hoạt động mạnh hơn, làm tăng nguy cơ bào mòn men răng, đặc biệt nếu đánh răng ngay sau khi ăn vì lớp men lúc này đang mềm hơn bình thường.
(Ảnh minh họa: TNM)
Lối sống ít vận động cũng khiến thói quen ăn trái cây sau bữa tối trở nên kém phù hợp hơn trước. Khi cơ thể nhanh chóng chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi, lượng đường đơn từ trái cây ít được tiêu hao qua hoạt động cơ bắp mà có thể chuyển hóa thành mỡ tích tụ ở vùng bụng và gan, làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.
Việc thay đổi thời điểm ăn trái cây không đồng nghĩa với việc giảm sử dụng loại thực phẩm này. Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn trái cây vào bữa phụ khoảng 10 giờ sáng hoặc 15 giờ chiều, trước bữa ăn chính khoảng 30 phút đối với người cần kiểm soát cân nặng, hoặc trước và sau khi tập luyện để bổ sung năng lượng, nước và vi chất cho cơ thể.
Bên cạnh việc chọn đúng thời điểm, cách sử dụng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả dinh dưỡng. Các chuyên gia khuyến khích ưu tiên ăn nguyên quả thay vì dùng nhiều nước ép, hạn chế trái cây quá chín nhiều đường, tránh ăn quả quá chua khi bụng rỗng, súc miệng bằng nước lọc sau khi ăn, lựa chọn trái cây đúng mùa và không sử dụng những quả đã dập nát hoặc có dấu hiệu nấm mốc.
Nguyên Hương (tổng hợp)
