Từ nghĩa cử năm triệu đồng đến hành trình gieo hy vọng cho bao người

ĐỒNG THÁP – Giảng viên, tiến sĩ Võ Văn Sơn đã biến món quà 5 triệu đồng từ một người xa lạ năm xưa thành động lực bền bỉ để giúp hàng nghìn sinh viên và những hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong cuộc sống.

Ngày 6/8, câu chuyện về hành trình của tiến sĩ Võ Văn Sơn tiếp tục được nhắc lại khi anh vừa được trao Huân chương Lao động hạng ba sau nhiều năm gắn bó với giáo dục và thiện nguyện. Từ một chàng trai từng đứng trước nguy cơ từ bỏ giấc mơ đại học vì hoàn cảnh gia đình, anh đã lựa chọn trả món nợ ân tình bằng những việc làm thiết thực dành cho cộng đồng.

Năm 2005, khi đang sống tại xã Long Định (Đồng Tháp), Võ Văn Sơn vừa học vừa làm nhiều công việc như bắt ốc, hái rau để phụ giúp gia đình. Đúng lúc nhận giấy báo trúng tuyển đại học, anh hay tin mẹ bị suy thận cấp và cần 5 triệu đồng để phẫu thuật, khoản tiền vượt quá khả năng của gia đình.

Đành tạm gác việc học, Sơn lên TP.HCM làm giúp việc để kiếm sống. Trong những lúc rảnh rỗi, anh vẫn tranh thủ đọc sách và ôn bài với mong muốn một ngày được trở lại giảng đường.

Một lần bắt gặp Sơn lặng lẽ học trong góc bếp, chủ nhà đã hỏi thăm hoàn cảnh rồi trao cho anh 5 triệu đồng cùng lời nhắn: Gửi về lo cho mẹ đi. Đừng nghĩ chuyện trả lại. Ráng học thành tài, sau này có điều kiện thì giúp lại người khác, coi như trả cho tôi rồi”.

Khoản tiền ấy đã giúp mẹ Sơn vượt qua ca phẫu thuật và mở lại cánh cửa học tập cho chàng trai trẻ. Năm 2006, anh thi đỗ ngành Sư phạm Ngữ văn của Trường Đại học Tiền Giang, sau đó tiếp tục nhận học bổng “Chắp cánh ước mơ” của Báo Ấp Bắc vào năm 2007 để theo đuổi con đường học vấn.

Sau khi tốt nghiệp đại học năm 2010, Sơn luôn ghi nhớ lời hứa với chính mình khi mẹ xuất viện. Anh chia sẻ: “Ngày mẹ xuất viện, tôi tự hứa sẽ không để học trò nào của mình phải dang dở việc học chỉ vì nghèo”.

Lời hứa đó trở thành động lực để anh vừa giảng dạy vừa không ngừng học tập và nghiên cứu. Năm 2024, Võ Văn Sơn bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ngành Văn hóa học, đến tháng 2/2026 chuyển công tác về Trường Đại học Đồng Tháp.

Trong quá trình giảng dạy, thầy Sơn lựa chọn cách đồng hành thay vì phê bình sinh viên trước lớp. Khi gặp những trường hợp khó khăn, anh dành thời gian tìm hiểu hoàn cảnh, lập nhóm “bạn kèm bạn” và linh hoạt gia hạn thời gian nộp bài nếu có lý do chính đáng.

Sinh viên Trương Minh Nhựt vẫn nhớ cuộc trò chuyện khi phải nghỉ học giữa kỳ để chăm mẹ bệnh. Em kể: “Thầy gọi em lên, không trách câu nào, chỉ hỏi em cần nộp bài khi nào thì thuận tiện”.

Ngoài giảng đường, thầy Sơn dành nhiều thời gian vận động doanh nghiệp, mạnh thường quân và viết bài gửi các quỹ nhân ái của Báo Dân trí, Báo Đồng Tháp nhằm kêu gọi hỗ trợ cho sinh viên và người có hoàn cảnh khó khăn. Từ mong muốn không để bất kỳ học trò nào phải dừng việc học vì bệnh tật hay thiếu kinh phí điều trị, anh khởi xướng mô hình “Tuổi trẻ đồng hành cùng sinh viên nghèo vượt khó”.

Công việc thiện nguyện không ít lần khiến anh nhận những lời từ chối hoặc hoài nghi. Đáp lại, thầy Sơn chỉ nhẹ nhàng nói: “Dạ, nghiên cứu thì em để đêm làm cũng được. Nhưng cậu sinh viên này cần mổ gấp, em chỉ xin anh thương lấy một mạng người”.

Có những trường hợp anh phải nhiều lần tìm đến doanh nghiệp mới có thể vận động được nguồn kinh phí. Dù vậy, người giảng viên chưa bao giờ nản lòng và luôn giữ vững quan điểm: “Nếu sự ‘mất mặt’ của tôi đổi được một ca mổ cứu sống học trò, tôi nguyện suốt đời làm người đi xin”.

Nhờ sự kết nối bền bỉ ấy, nhiều sinh viên đã được giữ lại cơ hội học tập và điều trị bệnh, trong đó có Nguyễn Minh Giàu từng được cứu sống sau tai nạn vỡ sọ não hay Trần Thị Phúc Trân được hỗ trợ lắp chân giả và hoàn thành việc học. Không chỉ vậy, 10 căn nhà tình bạn đã được xây dựng, hơn 2.000 suất học bổng được trao và tổng kinh phí vận động thông qua các chương trình như Trung thu yêu thương, Nâng bước đến trường vượt 3,5 tỷ đồng.

Thầy Sơn cũng vận động doanh nghiệp nhận đỡ đầu 17 trẻ mồ côi đến hết lớp 12, đồng thời duy trì nguyên tắc mọi khoản hỗ trợ của các nhà hảo tâm đều được chuyển trực tiếp đến người thụ hưởng, không qua trung gian. Cuối tuần, anh vẫn tiếp tục tìm đến những mảnh đời khó khăn để lắng nghe, kết nối và kêu gọi sự sẻ chia từ cộng đồng.

Ở tuổi 39, sau những giờ đứng lớp, chiếc xe của người giảng viên vẫn hướng về các xóm trọ nghèo thay vì những cuộc hẹn riêng. Hai mươi năm sau ngày nhận 5 triệu đồng từ một người xa lạ, anh xúc động khi nhận được tin nhắn của Nguyễn Minh Giàu: “Thầy ơi, em xin góp 5 triệu đồng vào quỹ hỗ trợ tân sinh viên”, như một minh chứng cho vòng tròn của lòng biết ơn và sự tử tế được tiếp nối qua nhiều thế hệ.

An Nhiên (tổng hợp)