Từ những vạt đồi trồng keo, nhiều hộ dân Raglai đã chuyển sang trồng sầu riêng, từng bước tạo nguồn thu ổn định và cải thiện cuộc sống.
- Thái Nguyên tăng tốc các công trình hạ tầng trọng điểm
- Bốn người thoát khỏi đám cháy cửa hàng thời trang Hà Nội
- Sáu đồ uống quen thuộc hỗ trợ kiểm soát đường huyết
Những vườn sầu riêng bắt đầu từ một quyết định mạo hiểm
Năm 2018, trên diện tích 1ha đất giữa đồi, ông Ka tơ Nguốn quyết định nhổ bỏ cây keo để trồng sầu riêng. Khi đó, gia đình ông thiếu vốn và nguồn nước tưới còn cách xa khu vực sản xuất.
Vợ chồng ông vay ngân hàng 40 triệu đồng, rồi tự kéo hàng nghìn mét ống nhựa qua đồi dốc để đưa nước về vườn. Do không có tiền đầu tư cùng lúc, gia đình trồng gối đầu mỗi năm thêm 20-30 gốc sầu Thái.
Những năm đầu, công việc đòi hỏi nhiều công sức. Khi cây ra hoa, ông Nguốn thường xuyên có mặt ngoài rẫy để kiểm tra độ ẩm. Việc bón phân cũng được điều chỉnh theo từng giai đoạn sinh trưởng và số lượng trái trên cây.
Sau khoảng 3,5 năm, những cây đầu tiên bắt đầu cho thu bói. Các gốc sầu riêng bước sang năm thứ 8 hiện cho năng suất trung bình 35-50 trái mỗi cây. Một số cây đạt khoảng 70 trái.
Sau 3 vụ thu hoạch, gia đình ông đã trả hết khoản nợ trước đây. Năm 2025, khoảng 200 gốc cho 13 tấn quả, bán với giá 41.000-45.000 đồng/kg, mang về hơn 500 triệu đồng. Năm 2026, sản lượng dự kiến đạt 20 tấn, với giá thương lái mua tại vườn khoảng 50.000 đồng/kg.
Từ khoản vay đến nguồn thu ổn định cho gia đình
Cách vườn ông Nguốn hơn 500m, gia đình bà Mấu Thị Mật cũng đang thu hoạch sầu riêng. Gần 10 năm trước, diện tích 7.000m² của gia đình chủ yếu trồng bắp, mía tím và lúa.
Cuộc sống khi đó còn nhiều thiếu thốn. Vợ chồng và các con phải làm thêm nhiều công việc để tăng thu nhập. Sau đó, gia đình chuyển sang trồng sầu riêng và vay 100 triệu đồng để mua giống, kéo nước và đầu tư phân bón.
Hơn 120 gốc sầu riêng của gia đình bà Mật hiện đã bước sang năm thứ 8. Vườn cho thu hoạch ổn định trong 5 năm qua. Năm nay, gia đình dự kiến thu gần 700 triệu đồng.
Nguồn thu từ vườn cây giúp gia đình bà có điều kiện xây nhà, tích góp và lo việc học hành cho con cháu. Cháu ngoại của bà cũng đang chuẩn bị vào đại học.
Tại thôn Tô Hạp, bà Mấu Thị Ném cũng chuyển từ trồng chuối sang sầu riêng. Năm trước, thời tiết bất lợi khiến gia đình chỉ thu được 3 tấn. Năm nay, vườn cây sai quả và dự kiến đạt hơn 10 tấn.
Không chỉ sản xuất, bà Ném còn hướng dẫn kỹ thuật cho những hộ Raglai mới bắt đầu trồng sầu riêng. Với nhiều gia đình, khoản thu từ vụ mùa giúp họ có thêm điều kiện chăm lo con cái, sửa nhà và tiếp tục đầu tư cho vụ sau.
Theo UBND xã Khánh Sơn, địa phương hiện có 1.345ha sầu riêng, trong đó hơn 997ha đang cho thu hoạch. Năm 2026, sản lượng dự kiến gần 18.000 tấn, với năng suất bình quân 15-20 tấn/ha.
Chính quyền xã đang hỗ trợ người dân tiếp cận vốn, tập huấn kỹ thuật và xây dựng vùng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Địa phương cũng hoàn thiện mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu, quảng bá thương hiệu và mở rộng thị trường.
Từ những khoản vay ban đầu và sự thay đổi trong cách sản xuất, nhiều hộ dân ở Khánh Sơn đã có nguồn thu mới từ cây sầu riêng. Kết quả đó đang tạo thêm điều kiện để các gia đình ổn định cuộc sống và tiếp tục đầu tư cho sản xuất.
Hoàng Lan (tổng hợp)
