Thành phố Quảng Ninh bước sang chặng đường mới ở Đông Bắc

Quảng Ninh, từ 1/9/2026, chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 8 của Việt Nam, với quy mô hơn 1,52 triệu dân và nền kinh tế gần 14,7 tỷ USD.

Sự thay đổi này được thực hiện theo Nghị quyết số 36/2026/QH16 của Quốc hội, trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của tỉnh Quảng Ninh hiện nay. Từ dấu mốc 1/9/2026, HĐND, UBND tỉnh Quảng Ninh chuyển thành HĐND, UBND thành phố Quảng Ninh, cùng các cơ quan, đơn vị mang tên tỉnh được chuyển sang tên gọi gắn với thành phố.

Thành phố Quảng Ninh có diện tích tự nhiên 6.231,27km², dân số hơn 1,52 triệu người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu. Sau Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh, TP Huế, Cần Thơ và Đồng Nai, Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 8 của Việt Nam.

Ở vùng đất địa đầu Đông Bắc, những ranh giới mới không làm mất đi những gì đã có, mà mở ra một cách tổ chức và phát triển khác. Quảng Ninh vẫn giữ lợi thế đặc biệt khi là tỉnh duy nhất trên cả nước có cả đường biên giới trên bộ và trên biển tiếp giáp với Trung Quốc, cùng hệ thống cửa khẩu quốc tế Móng Cái sầm uất.

Vịnh Hạ Long nổi bật với hệ thống đảo đá và cảnh quan biển đặc trưng của Quảng Ninh. (Ảnh minh họa: TNM)

Biển cũng là một phần rất rõ trong diện mạo của địa phương này, với bờ biển dài và hơn 2.770 hòn đảo lớn nhỏ. Trong số đó, vịnh Hạ Long đã 3 lần được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới và được tổ chức New7Wonders bình chọn là 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới.

Những lợi thế ấy đi cùng với một nền kinh tế đã có quy mô đáng kể. Năm 2025, GRDP của Quảng Ninh tăng 11,89%, quy mô nền kinh tế đạt hơn 368.000 tỷ đồng, tương đương gần 14,7 tỷ USD, đứng thứ 7 trong 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Cùng năm, tổng thu ngân sách nhà nước của địa phương đạt khoảng 84.500 tỷ đồng, trong khi ngành du lịch đón hơn 21 triệu lượt khách và đem lại doanh thu khoảng 57.000 tỷ đồng. Những con số này cho thấy Quảng Ninh bước vào mô hình thành phố trực thuộc Trung ương với một nền tảng kinh tế đã được hình thành từ trước.

Sáu tháng đầu năm 2026, GRDP Quảng Ninh tiếp tục tăng 11,11%, đứng thứ 4 cả nước. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 61.300 tỷ đồng, tăng 16,4% so với cùng kỳ, trong khi địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 12,5% cho cả năm.

Mục tiêu năm 2026 còn bao gồm GRDP bình quân đầu người từ 11.800 USD và tổng thu ngân sách khoảng 100.000 tỷ đồng. Những con số được đặt ra trong năm đầu tiên ở vị thế mới cho thấy yêu cầu đối với thành phố Quảng Ninh không chỉ nằm ở việc thay đổi tên gọi hay cấp hành chính.

Màn trình diễn nghệ thuật chào mừng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. (Ảnh minh họa: TNM)

Phía sau dấu mốc này là một quá trình chuẩn bị trên ba phương diện: kinh tế, hạ tầng và quản trị. Quảng Ninh từng có nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào khai thác than, nhưng qua thời gian đã chuyển phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, đồng thời mở rộng các động lực sang công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ, du lịch, logistics, kinh tế biển, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Sự chuyển đổi ấy tạo nên một Quảng Ninh có nhiều lớp phát triển cùng tồn tại. Than vẫn thuộc về lịch sử kinh tế của địa phương, trong khi du lịch, dịch vụ, công nghiệp, logistics và kinh tế biển ngày càng trở thành những phần quan trọng trong bức tranh mới.

Từ ngày 1/9/2026, kỳ vọng đặt lên thành phố Quảng Ninh cũng cao hơn. Theo định hướng, địa phương sẽ phát triển thành một đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh và có sức cạnh tranh quốc tế.

Thành phố được định vị đồng thời là trung tâm kinh tế biển, du lịch và dịch vụ của quốc gia, cũng như một địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh. Hệ thống cảng biển, cửa khẩu, du lịch, công nghiệp và hạ tầng giao thông liên vùng là những nền tảng để Quảng Ninh được kỳ vọng phát huy mạnh hơn vai trò đầu tàu tăng trưởng tại khu vực Đông Bắc.

Đằng sau những con số về dân số, diện tích hay quy mô kinh tế là một chặng đường đã được chuẩn bị trong nhiều năm. Với vị thế mới, điều quan trọng tiếp theo của Quảng Ninh là biến những lợi thế sẵn có thành năng lực phát triển bền vững, để sự thay đổi về mô hình hành chính đi cùng một diện mạo đô thị rõ nét hơn.

Nguyên Hương (tổng hợp)