Những con số phía sau một bến cảng quy mô lớn mới

HẢI PHÒNG — Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đang triển khai các bước lựa chọn nhà thầu cho dự án bến số 7 và số 8 khu bến cảng Lạch Huyện, với tổng mức đầu tư được phê duyệt khoảng 14.766 tỷ đồng.

Ngày 03/09/2026, doanh nghiệp đăng tải thông báo mời thầu gói số 8, thuộc kế hoạch lựa chọn nhà thầu đợt 4 đã được phê duyệt trước đó. Dự án sử dụng khoảng 79,9 ha đất và mặt nước, gồm hai bến container chính dài tổng cộng 900 m, được thiết kế cho tàu có trọng tải đến 200.000 DWT.

Trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu gồm 19 gói, tổng giá trị hơn 12.779 tỷ đồng, gói số 15 có giá trị lớn nhất, gần 9.632 tỷ đồng. Gói này bao gồm khảo sát, thiết kế bản vẽ thi công và xây dựng các công trình giao thông, hạ tầng kỹ thuật của dự án.

Phạm vi công việc trải từ khảo sát địa hình, địa chất đến san lấp, xây dựng bến container, bến sà lan, bến dịch vụ và kè bảo vệ bờ. Dự án cũng bao gồm nạo vét, làm đường bãi, xử lý nền cùng hệ thống điện, cấp nước, thoát nước và phòng cháy, chữa cháy.

Gói thầu số 15 có thời gian thực hiện 840 ngày và dự kiến được lựa chọn nhà thầu trong tháng 9/2026. Cơ cấu vốn của dự án gồm 15% vốn chủ sở hữu và 85% vốn vay.

Toàn bộ bến số 7 và số 8 được bố trí trên khoảng 57,5 ha đất cùng 22,3 ha mặt nước. Ngoài hai bến container dài 900 m, dự án còn có bến sà lan dài 200 m, bến dịch vụ dài 75 m và khu neo chờ tàu dài 877 m.

Quy mô thiết kế hướng tới nhóm tàu container có trọng tải đến 200.000 DWT, tương đương khoảng 18.000 TEU. Hệ thống thiết bị chính theo quyết định phê duyệt gồm 5 cẩu STS và 15 cẩu RTG, cùng các phương tiện phục vụ khai thác như xe nâng, xe đầu kéo và rơ moóc.

Tổng mức đầu tư được phê duyệt khoảng 14.766 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng khoảng 9.008 tỷ đồng và chi phí thiết bị khoảng 3.044 tỷ đồng. Tiến độ thực hiện dự án được xác định từ năm 2023 đến năm 2028, với nguồn vốn tiếp tục theo tỷ lệ 15% vốn chủ sở hữu và 85% vốn vay.

Câu chuyện của dự án bắt đầu từ ngày 21/04/2023, khi Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn là nhà đầu tư bến số 7 và số 8 Lạch Huyện. Hai năm sau, CMA CGM của Pháp công bố thỏa thuận với Tân Cảng Sài Gòn để cùng phát triển các bến này, từ thiết kế, xây dựng đến vận hành.

Theo thông tin CMA CGM công bố, terminal dự kiến có công suất 1,9 triệu TEU mỗi năm và đi vào hoạt động năm 2028. Hãng vận tải biển của Pháp hiện là hãng tàu container lớn nhất nước này và đứng thứ ba thế giới về sức chở đội tàu tính theo TEU.

CMA CGM đã hoạt động tại Việt Nam từ năm 1989 và hiện vận hành 29 tuyến dịch vụ hàng tuần tại bảy cảng trên cả nước. Doanh nghiệp này cũng là đồng sở hữu cảng Gemalink tại Cái Mép và Cảng Container Quốc tế Việt Nam (VICT) tại TP. Hồ Chí Minh.

Ở Lạch Huyện, Tân Cảng Sài Gòn hiện nắm 51% vốn tại Công ty TNHH Cảng Container Quốc tế Hải Phòng (HICT), đơn vị đầu tư bến số 1 và số 2, khai thác từ năm 2018 với công suất khoảng 1,5 triệu TEU mỗi năm. Phần vốn còn lại thuộc các đối tác Mitsui OSK Lines, Itochu và Wan Hai Lines.

Phía sau dự án mới là một doanh nghiệp quốc phòng an ninh trực thuộc Quân chủng Hải quân, Bộ Quốc phòng, với Nhà nước nắm 100% vốn điều lệ. Hoạt động của Tân Cảng Sài Gòn trải rộng từ khai thác cảng, logistics, vận tải biển, dịch vụ biển đến hoa tiêu, kỹ thuật, công nghệ thông tin, dịch vụ container, xây dựng và đào tạo.

Theo tài liệu giới thiệu năm 2026, Tổng công ty có 18 trung tâm chức năng và chi nhánh, 29 công ty con, 6 cảng cạn và 15 bến cảng. Hệ thống này gồm 5 cảng nước sâu, 6 cảng nội Á và 4 cảng sà lan, với tổng nguồn nhân lực được giới thiệu ở mức 17.200 người, trong đó có 7.200 nhân viên cảng và 10.000 công nhân thuê ngoài.

Năm 2025, sản lượng container qua các cảng của Tân Cảng Sài Gòn đạt 11,4 triệu TEU, tăng 5%. Riêng khu vực TP.HCM, gồm cảng Tân Cảng Cát Lái, cảng Tân Cảng Hiệp Phước và cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, đạt 9,9 triệu TEU, tăng 10% so với năm 2024.

Cùng năm, doanh thu toàn hệ thống đạt 37.408 tỷ đồng, tăng 12%, còn lợi nhuận đạt 9.055 tỷ đồng, tăng 20% so với năm trước. Nếu đặt cạnh Gemadept, doanh thu năm 2025 của Tân Cảng Sài Gòn cao gấp 6 lần.

Quy mô ấy cũng hiện diện trên thị trường chứng khoán thông qua 7 doanh nghiệp thuộc họ “Tân Cảng”, phần lớn hoạt động trong lĩnh vực logistics. Trong số này có 4 công ty con gồm TCL, TCW, IST, ILB và 3 công ty liên kết là CLL, TOS, PNP.

Từ một quyết định đầu tư năm 2023 đến kế hoạch lựa chọn nhà thầu trong tháng 9/2026, bến số 7 và số 8 đang đi qua từng bước cụ thể của một dự án lớn. Những con số về diện tích, chiều dài bến, thiết bị, vốn đầu tư và công suất cho thấy phần việc phía trước không chỉ nằm ở một công trình trên mặt nước, mà còn ở khả năng đưa một hệ thống cảng mới vào vận hành theo tiến độ đã đặt ra.

Minh Tuấn (tổng hợp)