Côn Sơn, Kiếp Bạc mở hội, lan tỏa giá trị di sản

Tối 26/9, tại Hải Phòng, thành phố tổ chức lễ tưởng niệm 726 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo, khai hội Côn Sơn, Kiếp Bạc mùa Thu năm 2026 và công bố bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Dự buổi lễ có Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cùng đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, Giáo hội Phật giáo Việt Nam và lãnh đạo một số địa phương. Sự kiện diễn ra ngày 26/9, tức 16/8 âm lịch, mở đầu chuỗi hoạt động lễ hội kéo dài đến ngày 4/10.

Trong diễn văn tưởng niệm, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Nguyễn Minh Hùng nhấn mạnh vị trí của Côn Sơn – Kiếp Bạc trong lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng dân tộc. Vùng đất này gắn với căn cứ quân sự Vạn Kiếp, nơi Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn luyện quân, tích trữ lương thảo và cùng quân dân nhà Trần lập chiến công trong các cuộc kháng chiến chống đế chế Mông Cổ ở thế kỷ XIII.

Trần Hưng Đạo cùng triều đình và quân dân Đại Việt tạo nên sức mạnh đoàn kết, làm nên những chiến thắng tại Đông Bộ Đầu, Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết, Vạn Kiếp và Bạch Đằng. Ông còn để lại tư tưởng về đạo làm tướng, nghệ thuật dùng người, sức mạnh đoàn kết và mối quan hệ giữa dân với nước.

Lời căn dặn của ông trước lúc đi xa vẫn được nhắc lại: “Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc, đó là thượng sách giữ nước”. Tư tưởng lấy dân làm gốc tiếp tục được xem là nền tảng để xây dựng và bảo vệ quốc gia.

Di sản thế giới và dấu ấn nhận diện chung

Ngôi chùa Côn Sơn nằm trong quần thể di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc.
(Ảnh minh họa: TNM)

Năm 2025, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản thế giới. Tại Kỳ họp lần thứ 48 năm 2026, UNESCO thông qua Tuyên bố giá trị nổi bật toàn cầu của quần thể, làm rõ cơ sở để cộng đồng quốc tế hiểu và cùng bảo vệ những giá trị di sản.

Quần thể phản ánh quá trình hình thành, phát triển và lan tỏa của Phật giáo Trúc Lâm, dòng thiền mang bản sắc Việt Nam, kết nối đời sống tinh thần với trách nhiệm đối với quốc gia, dân tộc. Tinh thần hòa bình, lòng nhân ái và sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên là những giá trị được đề cao.

Hải Phòng xác định bảo vệ di sản phải gắn với gìn giữ giá trị nổi bật toàn cầu, tính chân xác, tính toàn vẹn, cảnh quan, môi trường và không gian văn hóa. Thành phố cũng chú trọng bảo tồn lễ hội, nghi lễ, tín ngưỡng và tri thức dân gian được cộng đồng trao truyền qua các thế hệ, trong đó người dân vừa là chủ thể gìn giữ, vừa được thụ hưởng giá trị di sản.

Một nội dung đáng chú ý tại lễ khai hội là công bố bộ nhận diện thương hiệu của quần thể di sản. Biểu tượng được xây dựng từ hình ảnh hoa cúc trong lá bồ đề, kết hợp những dải lá cúc cách điệu, thay vì lựa chọn riêng một công trình hay địa danh.

Lá bồ đề tượng trưng cho trí tuệ, sự giác ngộ và đời sống tinh thần; hoa cúc gắn với mỹ thuật thời Trần, thể hiện sự thanh cao, bền bỉ và khí tiết. Sự kết hợp này diễn đạt tinh thần “Đạo – Đời dung hợp”, với ba giá trị xuyên suốt là “Trí tuệ – Hòa hợp – Lan tỏa”.

Đền Kiếp Bạc, nơi thờ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, gắn với lễ hội mùa thu năm 2026. (Ảnh minh họa: TNM)

Bộ nhận diện được xây dựng trên cơ sở phối hợp, thống nhất giữa các địa phương, hướng tới hình ảnh chung và trách nhiệm chung trong bảo tồn di sản. Qua đó, quần thể di sản được kỳ vọng sẽ tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng trong nước và quốc tế.

Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc mùa Thu năm 2026 diễn ra từ ngày 26/9 đến ngày 4/10, với các hoạt động tưởng niệm, nghi lễ truyền thống, biểu diễn nghệ thuật, trải nghiệm di sản và quảng bá du lịch. Chương trình còn kết hợp giới thiệu làng nghề, sản phẩm đặc trưng của Hải Phòng và xúc tiến thương mại, đồng thời mở rộng kết nối với cộng đồng và các điểm đến trên địa bàn thành phố.

Nguyên Hương (tổng hợp)