Ngâm mình trong nước nóng và những tác động đáng chú ý đến huyết áp

Các nhà khoa học ghi nhận việc ngâm mình trong nước nóng có thể hỗ trợ cải thiện một số chỉ số mạch máu và giảm huyết áp, nhưng phương pháp này chưa thể thay thế hoạt động thể chất.

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học tại Đại học Tây Úc, công bố trên tạp chí European Journal of Applied Physiology, cho thấy những thay đổi về mạch máu sau khi ngâm nước nóng có một số điểm đáng chú ý khi so sánh với việc đạp xe. Kết quả được trang tin khoa học ScienceAlert dẫn lại, góp phần bổ sung bằng chứng về tiềm năng của liệu pháp nhiệt thụ động đối với sức khỏe tim mạch.

Nghiên cứu có sự tham gia của 25 người trưởng thành thừa cân hoặc béo phì, trong độ tuổi 45 – 70, với tuổi trung bình khoảng 59. Mỗi người trải qua hai thử nghiệm theo thứ tự ngẫu nhiên, cách nhau ít nhất 72 giờ, gồm ngâm mình trong nước nóng 40 độ C suốt 30 phút, với mực nước ngang ngực, và đạp xe trong 30 phút ở cường độ vừa phải, tương đương 60 – 70% nhịp tim tối đa.

Trong quá trình thử nghiệm, nhóm nghiên cứu theo dõi nhịp tim, huyết áp động mạch trung bình và nhiệt độ lõi cơ thể. Các nhà khoa học đồng thời sử dụng kỹ thuật chụp cắt lớp quang học kết hợp giao thoa để đánh giá những mạch máu nhỏ nằm dưới da.

Kết quả cho thấy ngâm nước nóng tạo ra những thay đổi rõ rệt hơn so với đạp xe về đường kính mạch máu, lưu lượng và vận tốc dòng máu, cũng như mật độ vi mạch có máu lưu thông. Đáng chú ý, huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương đều giảm nhiều hơn sau khi ngâm nước nóng, trong khi nhịp tim tăng cao hơn ở nhóm thực hiện bài tập đạp xe.

Nước nóng tác động đến mạch máu như thế nào?

Theo các nhà nghiên cứu, khi cơ thể tiếp xúc với nước nóng, nhiệt độ cơ thể tăng lên, thúc đẩy máu lưu chuyển đến da để giải phóng nhiệt. Quá trình này làm giãn mạch máu và thay đổi lực tác động của dòng máu lên thành mạch, từ đó tạo ra những phản ứng có lợi cho hệ tuần hoàn.

Một số phản ứng sinh lý kể trên tương đồng với những gì diễn ra khi tập thể dục. Vì vậy, ngâm mình trong nước nóng đang được xem xét như một hình thức tác động nhiệt thụ động, có khả năng hỗ trợ sức khỏe mạch máu và đáng được nghiên cứu thêm, đặc biệt đối với những người gặp khó khăn khi vận động thường xuyên.

Tuy nhiên, kết quả cần được diễn giải thận trọng. Nghiên cứu chỉ đánh giá phản ứng ngay sau một lần ngâm nước nóng hoặc tập thể dục ở 25 người; dù thời lượng hai thử nghiệm bằng nhau, mức tăng nhiệt độ cơ thể và gánh nặng sinh lý của mỗi phương pháp không tương đương. Do đó, chưa thể khẳng định ngâm nước nóng mang lại lợi ích sức khỏe lâu dài vượt trội so với tập thể dục.

Không nên tự ý thay thế thuốc và hoạt động thể chất

Tăng huyết áp không được kiểm soát có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh tim và tổn thương thận. Việc kiểm soát huyết áp vẫn cần kết hợp chế độ ăn giảm muối, vận động phù hợp, duy trì cân nặng hợp lý và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ nếu được kê đơn.

Ngâm nước nóng cũng không phải lựa chọn phù hợp với tất cả mọi người. Nhiệt độ cao có thể gây choáng váng, mất nước hoặc tụt huyết áp ở một số trường hợp; người mắc bệnh tim mạch, người cao tuổi hoặc người thường xuyên bị chóng mặt nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng.

Đặc biệt, không nên tự ngâm mình trong nước nóng 40 độ C liên tục 30 phút chỉ dựa trên kết quả thử nghiệm, cũng không được dùng phương pháp này để thay thế thuốc hạ huyết áp hay việc duy trì hoạt động thể chất thường xuyên. Cần thêm những nghiên cứu dài hạn với số lượng người tham gia lớn hơn để xác định liệu việc ngâm nước nóng thường xuyên có thực sự giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch hay không.

An Nhiên (tổng hợp)