Các mô hình du lịch cộng đồng tại xã La Bằng và xã Tràng Xá đang mở rộng hoạt động về đêm, kết hợp trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và giao thương để gia tăng sức hút cho điểm đến, tạo thêm cơ hội thu nhập cho người dân.
- Tiếng ong vỡ tổ khiến sân trường thành nơi cấp cứu
- Vượt Sinlaku, siêu bão Champi mạnh nhất Tây Bắc Thái Bình Dương
- Hải Phòng công khai giá nhà ở xã hội tại Mao Điền
Sau những trải nghiệm tham quan ban ngày, du khách có thể tham gia sinh hoạt văn hóa cộng đồng tại vùng chè La Bằng hoặc khám phá Chợ đêm văn hóa Tràng Xá. Những cách làm này cho thấy tiềm năng khai thác kinh tế đêm từ cảnh quan sinh thái, văn hóa trà và bản sắc dân tộc, song cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường liên kết giữa các điểm đến.
Tại vùng chè La Bằng, khi hoạt động tham quan đồi chè và khám phá cảnh quan kết thúc, du khách có thêm lựa chọn trải nghiệm đời sống văn hóa địa phương vào buổi tối. Những điệu múa truyền thống, trò chơi dân gian và lời ca bên ánh lửa trại giúp hành trình phong phú hơn, đồng thời đưa du khách đến gần với phong tục, sinh hoạt của cộng đồng bản địa.
Chị Bùi Thị Mai, Giám đốc Hợp tác xã Mây Sườn Đông, xã La Bằng, chia sẻ: “Dù mới được tổ chức từ tháng 8-2026, các không gian sinh hoạt cộng đồng buổi tối đã thu hút nhiều đoàn khách. Hoạt động này tạo thêm nguồn thu từ việc tổ chức chương trình, đồng thời tăng sức hấp dẫn cho dịch vụ lưu trú tại farmstay. Thay vì chỉ đến tham quan rồi trở về, du khách có thêm lý do để nghỉ lại, tham gia các hoạt động văn hóa và tận hưởng không gian vùng chè khi đêm xuống.”
Trong khi La Bằng gắn trải nghiệm văn hóa với dịch vụ lưu trú, xã Tràng Xá chọn chợ đêm làm nơi kết nối hoạt động văn hóa, ẩm thực và giao thương. Từ tháng 7-2026, Chợ đêm văn hóa Tràng Xá được tổ chức định kỳ vào ngày 26 Âm lịch hằng tháng, tạo điều kiện để người dân giao lưu văn nghệ, giới thiệu nông sản, sản vật địa phương và thưởng thức các món ăn truyền thống.
Ông Dương Quốc Toàn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tràng Xá, cho biết: “Việc tổ chức chợ đêm vào ngày 26 Âm lịch hằng tháng là bước chuẩn bị để địa phương phục dựng Chợ tình của đồng bào Mông vào dịp 26-3 Âm lịch năm 2027. Địa phương kỳ vọng Chợ tình sẽ trở thành điểm nhấn văn hóa, thu hút du khách đến với Tràng Xá, đồng thời kết nối với các tour tham quan di tích lịch sử, danh thắng tại những địa phương lân cận. Qua đó, từng bước hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần quảng bá hình ảnh và khai thác hiệu quả hơn tiềm năng du lịch của địa phương.”
Dù lựa chọn cách tổ chức khác nhau, hai địa phương đều dựa vào những giá trị văn hóa vốn có để phát triển hoạt động ban đêm. Khi được kết nối với du lịch và dịch vụ, bản sắc cộng đồng không chỉ làm phong phú trải nghiệm của khách mà còn có thể mở rộng đầu ra cho nông sản, sản vật địa phương, tạo thêm sinh kế cho người dân.
Tuy nhiên, từ những mô hình bước đầu đến việc hình thành sản phẩm có khả năng tạo nguồn thu ổn định vẫn là một chặng đường dài. Mỗi địa phương cần xây dựng dấu ấn riêng, đồng thời duy trì chất lượng và tính thường xuyên của các hoạt động để biến sự quan tâm ban đầu của du khách thành nhu cầu trải nghiệm lâu dài.
Thực tế, việc thắp sáng một không gian, mở phiên chợ hay bố trí thêm gian hàng chưa đủ để tạo nên một hệ sinh thái kinh tế đêm hiệu quả. Kết quả cần được nhìn nhận qua khả năng thu hút khách, kéo dài thời gian lưu trú, thúc đẩy chi tiêu và tạo nguồn thu ổn định cho những người trực tiếp cung cấp hàng hóa, dịch vụ.
Tại Thái Nguyên, các hoạt động kinh tế đêm hiện vẫn ở quy mô bước đầu, phân tán và chưa hình thành hệ thống sản phẩm liên kết chặt chẽ. Một số mô hình có thể thu hút khách vào những thời điểm nhất định, nhưng để duy trì sức hấp dẫn, các địa phương cần đồng thời cải thiện nội dung trải nghiệm, chất lượng phục vụ và khả năng kết nối giữa các điểm đến.
Theo phân tích của các chuyên gia kinh tế, ở những khu vực có thế mạnh về du lịch sinh thái và văn hóa cộng đồng, sức hút của kinh tế đêm không nhất thiết phải dựa vào quy mô lớn hay hoạt động giải trí cầu kỳ. Điều quan trọng là tạo ra trải nghiệm đặc trưng, gắn với đời sống địa phương; những chương trình văn nghệ, trò chơi dân gian, hoạt động giới thiệu nghề truyền thống và trải nghiệm ẩm thực sẽ khó giữ chân du khách nếu thiếu sự đổi mới, được tổ chức rời rạc hoặc không đi cùng dịch vụ phù hợp.
Bên cạnh việc xây dựng sản phẩm, hạ tầng và công tác quản lý cũng quyết định hiệu quả của các mô hình. Không gian hoạt động ban đêm cần được quy hoạch phù hợp với đặc điểm từng khu vực, bảo đảm giao thông, chiếu sáng, điện, nước, vệ sinh môi trường và an ninh trật tự; đồng thời tính toán thời gian hoạt động, tiếng ồn để hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.
Nếu thiếu phương án quản lý đồng bộ, những không gian được kỳ vọng tạo sức sống mới có thể phát sinh bất cập, tác động đến cộng đồng và hoạt động kinh doanh. Vì vậy, việc mở rộng kinh tế đêm cần đi cùng cơ chế tổ chức phù hợp, vừa tạo điều kiện cho dịch vụ phát triển vừa bảo đảm môi trường sống của cư dân địa phương.
Người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp sở tại cũng cần được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình phát triển. Đây là những chủ thể cung cấp hàng hóa, dịch vụ, đồng thời nắm giữ các giá trị văn hóa, ẩm thực và sản vật có thể tạo nên nét riêng cho mỗi điểm đến; do đó, việc hỗ trợ xây dựng sản phẩm, nâng cao chất lượng phục vụ, quảng bá và kết nối thị trường có ý nghĩa thiết thực.
Khi người dân có thể tạo thu nhập từ chính những giá trị bản địa, hoạt động du lịch sẽ có thêm nền tảng để duy trì lâu dài. Ngược lại, nếu thiếu sự tham gia và hưởng lợi thực chất của cộng đồng, những hoạt động ban đêm khó trở thành động lực kinh tế bền vững.
Từ các mô hình tại La Bằng và Tràng Xá, bài toán đặt ra với Thái Nguyên là đưa những hoạt động còn riêng lẻ trở thành sản phẩm có sức cạnh tranh, được tổ chức bài bản và có khả năng tự duy trì. Khi mỗi điểm đến tạo được dấu ấn, dịch vụ được kết nối và người dân thực sự hưởng lợi, khoảng thời gian sau khi mặt trời lặn có thể trở thành nguồn lực bổ sung cho kinh tế địa phương, thay vì chỉ là phần nối dài của hành trình tham quan ban ngày.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
