Người lớn tuổi mắc tiểu đường có thể gặp tình trạng hạ đường huyết đột ngột, khiến cơ thể run rẩy, lú lẫn, thậm chí mất ý thức nếu không được xử trí kịp thời.
- Trà Thái Nguyên mở rộng giá trị từ những sản phẩm ẩm thực sáng tạo
- Mỹ có thể điều chỉnh chính sách với Iran và châu Á sau bầu cử giữa kỳ
- Đường dây đầu tư giả và những khoản tiền bị chiếm đoạt
Ở người bệnh, đường huyết dưới 70 mg/dL (3,9 mmol/L) được xác định là mức hạ đường huyết theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ (ADA). Tình trạng này thường liên quan đến việc sử dụng insulin hoặc một số loại thuốc điều trị tiểu đường.
Nguy cơ ở người cao tuổi có thể tăng khi chế độ ăn uống thiếu ổn định, bỏ bữa, chức năng thận suy giảm hoặc sử dụng thuốc không đúng liều. Một số người còn không nhận biết rõ những dấu hiệu cảnh báo ban đầu.
Run tay, vã mồ hôi lạnh, tim đập nhanh, cảm giác đói, mệt mỏi và chóng mặt là những biểu hiện thường gặp. Khi đường huyết tiếp tục giảm, người bệnh có thể đau đầu, nói không rõ, lú lẫn, co giật hoặc bất tỉnh.
Xử trí theo tình trạng tỉnh táo của người bệnh
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, người bệnh còn tỉnh táo và có thể nuốt an toàn cần được bổ sung 15 g carbohydrate hấp thu nhanh. Đây là bước đầu tiên trong quy tắc 15 – 15 để xử trí hạ đường huyết.
Nguồn carbohydrate có thể là nửa cốc nước trái cây khoảng 120 ml, nửa cốc nước ngọt có đường hoặc một thìa canh đường hòa tan trong nước. Sau khi sử dụng, người bệnh cần chờ 15 phút rồi kiểm tra lại đường huyết.
Nếu chỉ số vẫn dưới 70 mg/dL, người nhà tiếp tục cho người bệnh bổ sung 15 g carbohydrate hấp thu nhanh và đo lại sau 15 phút. Khi đường huyết cải thiện, nếu chưa đến bữa chính, người bệnh nên ăn thêm thực phẩm chứa carbohydrate và protein như bánh mì cùng một ít phô mai.
Chocolate và những thực phẩm chứa nhiều chất béo không phù hợp để xử trí ban đầu vì khiến đường hấp thu chậm hơn.
Trường hợp người cao tuổi bất tỉnh, co giật, lú lẫn nghiêm trọng hoặc không thể nuốt an toàn, người nhà tuyệt đối không ép ăn uống. Việc đổ nước đường, cho ăn bánh kẹo hoặc đưa bất cứ thứ gì vào miệng có thể khiến người bệnh bị sặc, tắc đường thở.
Gia đình cần gọi cấp cứu 115, đặt người bệnh nằm nghiêng an toàn nếu vẫn thở bình thường và theo dõi hô hấp. Nếu có sẵn glucagon được bác sĩ kê đơn, người đã được hướng dẫn sử dụng có thể dùng thuốc theo chỉ dẫn trong lúc chờ nhân viên y tế.
Theo ADA, glucagon là thuốc quan trọng trong xử trí hạ đường huyết nặng ở người không thể tự ăn uống. Ngay cả khi người bệnh tỉnh lại sau khi sử dụng thuốc, việc đánh giá của nhân viên y tế vẫn cần được thực hiện.
Sau mỗi lần hạ đường huyết, gia đình nên ghi lại thời điểm xảy ra, chỉ số đường huyết, bữa ăn và các loại thuốc người bệnh đã sử dụng. Những thông tin này giúp bác sĩ có thêm cơ sở đánh giá tình trạng khi tái khám.
Người bệnh không nên tự ý thay đổi liều hoặc ngừng thuốc điều trị tiểu đường. Nếu tình trạng hạ đường huyết nghiêm trọng hoặc tái diễn, bác sĩ cần xem xét lại phác đồ, cân nhắc điều chỉnh liều thuốc hoặc đơn giản hóa cách sử dụng insulin.
Theo ADA, người cao tuổi cần được đánh giá nguy cơ hạ đường huyết trong các lần khám định kỳ. Bên cạnh việc tuân thủ hướng dẫn điều trị, người bệnh cần duy trì giờ ăn ổn định, tránh bỏ bữa, theo dõi đường huyết và chuẩn bị viên glucose hoặc nguồn đường hấp thu nhanh để sử dụng khi cần.
Nguyên Hương (tổng hợp)
