Bảo vật quốc gia: Bàn thờ Phật bằng đá chùa Hương Trai đồ sộ nhất thời Trần

Thủ tướng vừa ký quyết định công nhận bàn thờ Phật bằng đá chùa Hương Trai là bảo vật quốc gia vào hôm 3/2 vừa qua. Hiện vật này có từ năm 1370 và được đánh giá là bàn thờ đá có kích thước đồ sộ nhất thời Trần.

Kích thước kỷ lục và kỹ thuật ghép đá độc đáo

Bàn thờ Phật chùa Hương Trai vừa chính thức trở thành bảo vật quốc gia. Đây là hiện vật quý hiếm gắn liền với lịch sử Phật giáo Đại Việt. Bảo vật có niên đại tuyệt đối từ năm 1370 tại Hà Nội. Kích thước hiện vật vô cùng đồ sộ và uy nghi. Chiều dài đế bệ đo được đạt mức 398 cm. Chiều rộng mặt bệ ghi nhận thực tế là 132 cm. Bệ đá này lớn nhất trong các bàn thờ cùng thời kỳ.

Kết cấu nhiều tầng được lắp ghép từ các phiến đá xếp so le. Các phiến đá được liên kết bằng mộng thắt đuôi cá tạo nên kết cấu uy nghi và vững chãi cho bảo vật. Bề mặt bệ được mài nhám và tạo tác hơi võng ở giữa. Bốn góc bệ đá vươn nhẹ tạo nên nét mềm mại khác biệt. Cách tạo dáng này giúp phá vỡ sự thô cứng của đá. Hiện vật vẫn giữ được nguyên dáng dù có một vài vết nứt. Tầng đế cuối cùng hiện bị che lấp một phần do tu bổ.

Hoa văn trang trí phủ kín cả ba mặt đứng của bảo vật. Các mô-típ chủ đạo gồm cánh sen, rồng và sóng nước. Ba lớp cánh sen được tạc nổi khối mập mạp và khỏe khoắn. Nghệ nhân đã khắc những đường chỉ mềm mại để làm dịu khối đá. Điểm nhấn nổi bật là hình ảnh chim thần Garuda tại bốn góc. Chim thần Garuda tại bốn góc được tạo tác trong tư thế ngồi bệt với đôi tay giơ lên nâng đỡ đài sen. Linh vật này mang hình hài một cậu bé lực lưỡng. Trán chim thần khắc chìm chữ Vương biểu hiện quyền năng tối thượng.

Mặt sau của bệ đá tuy không có các họa tiết trang trí nhưng lại chứa đựng rất nhiều dòng minh văn cổ cực giá trị. Các dòng chữ ghi tên những người công đức tiền và ruộng cho chùa. Nội dung này xác định niên đại tạo dựng hiện vật là năm 1370. Đây là nguồn tư liệu quý giá bổ sung cho chính sử Việt Nam. Minh văn giúp nghiên cứu sâu về chế độ ruộng đất thời Trần. Bảo vật là cột mốc quan trọng để nhận diện phong cách mỹ thuật xưa. Chùa Hương Trai hiện vẫn lưu giữ bảo vật này tại tòa Thượng điện.

Theo: VnExpress