Chân dung lãnh tụ tối cao mới của Iran sau biến động chính trị lớn

Sau biến cố khiến lãnh tụ tối cao Ali Khamenei qua đời, Iran bước vào giai đoạn chuyển giao quyền lực. Chân dung lãnh tụ tối cao mới của Iran cùng cơ chế lựa chọn người kế nhiệm đang thu hút sự chú ý toàn cầu.

Quy trình Iran lựa chọn lãnh tụ tối cao mới

Sự ra đi của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã tạo ra bước ngoặt lớn trong chính trường Iran. Ông là người nắm quyền lực cao nhất tại nước Cộng hòa Hồi giáo này suốt nhiều thập niên. Theo hiến pháp Iran, khi lãnh tụ tối cao qua đời, một cơ chế chuyển giao quyền lực sẽ được kích hoạt ngay lập tức. Một hội đồng lãnh đạo tạm thời sẽ điều hành đất nước trong giai đoạn chuyển tiếp. Hội đồng này thường gồm tổng thống Iran, chánh án tư pháp và một thành viên của Hội đồng Giám hộ.

Song song với đó, Hội đồng Chuyên gia Iran gồm 88 thành viên ngày 8/3 đã bổ nhiệm ông Mojtaba Khamenei làm Lãnh tụ Tối cao mới của đất nước. Các thành viên được bầu theo nhiệm kỳ và có nhiệm vụ giám sát cũng như lựa chọn người đứng đầu hệ thống chính trị. Quy trình bầu lãnh tụ tối cao được xem là một trong những cơ chế quyền lực quan trọng nhất của Iran. Người được chọn phải đáp ứng tiêu chuẩn về học vấn tôn giáo, uy tín chính trị và ảnh hưởng trong giới giáo sĩ.

Lãnh tụ tối cao nắm quyền lực rộng lớn. Người này kiểm soát quân đội, lực lượng Vệ binh Cách mạng và nhiều cơ quan chiến lược. Ngoài ra, lãnh tụ còn có tiếng nói quyết định trong chính sách đối ngoại, an ninh và định hướng quốc gia. Vì vậy, việc lựa chọn lãnh tụ mới không chỉ mang ý nghĩa nội bộ. Quyết định này còn có thể ảnh hưởng đến cán cân quyền lực tại Trung Đông.

Chân dung những nhân vật được nhắc tới cho vị trí lãnh tụ

Sau biến cố chính trị vừa qua, nhiều nhân vật được nhắc tới như ứng viên tiềm năng cho vị trí lãnh tụ tối cao. Một trong những cái tên gây chú ý là Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ Ali Khamenei. Mojtaba Khamenei là giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite. Ông được cho là có ảnh hưởng đáng kể trong hệ thống chính trị Iran. Một số nguồn tin cho rằng ông có quan hệ chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran.

 Tuy vậy, khả năng ông kế nhiệm vẫn gây tranh luận. Mojtaba Khamenei chưa từng giữ vị trí chính thức trong bộ máy chính phủ. Việc chuyển giao quyền lực theo hướng gia đình cũng khiến một số giáo sĩ tỏ ra thận trọng. Ngoài Mojtaba Khamenei, một số nhân vật khác cũng được nhắc đến. Trong đó có giáo sĩ Alireza Arafi, người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục tôn giáo của Iran. Một cái tên đáng chú ý khác là Gholam-Hossein Mohseni Eje’i, chánh án tư pháp Iran. 

Ông được đánh giá có kinh nghiệm chính trị lâu năm và ảnh hưởng trong hệ thống quyền lực. Cựu Chủ tịch Quốc hội Ali Larijani cũng được xem là nhân vật có tiềm năng. Ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong bộ máy nhà nước Iran. Việc lựa chọn lãnh tụ tối cao mới được giới quan sát theo dõi sát sao. Kết quả cuối cùng có thể ảnh hưởng sâu rộng đến định hướng chính trị của Iran và cục diện khu vực Trung Đông.

Theo: Báo Dân trí