Tọa lạc trên đỉnh núi An Phụ, Hải Phòng, cụm di tích đền Cao và tượng đài Trần Hưng Đạo là điểm đến tâm linh đặc sắc, lưu giữ dấu ấn lịch sử hào hùng thời nhà Trần.
- Hạt nhân Iran: Mỹ lên kế hoạch đưa quân thu giữ các kho vật liệu
- Ngược đãi trẻ em: Bé trai hai tuổi bị mẹ và người tình đánh đập dã man
- Ninh Bình: Phát hiện trẻ sơ sinh cùng lá thư của người mẹ sinh viên tại xã Bình Minh
Kiến trúc độc đáo của ngôi đền cổ trên đỉnh An Phụ Sơn
Nằm trên đỉnh non thiêng cao nhất của dãy núi An Phụ là đền Cao An Phụ, hay còn gọi là An Phụ Sơn từ. Ngôi đền được xây dựng từ thế kỷ 13 nhưng đã trải qua đợt trùng tu lớn vào năm 2005 để có diện mạo khang trang như hiện nay. Công trình được thiết kế theo kiểu tiền nhất hậu đinh, bao gồm ba tòa chính là tiền tế, trung từ và hậu cung. Tòa tiền tế nổi bật với kết cấu năm gian, hai tầng tám mái lợp ngói mũi hài truyền thống.
Hệ thống vì kèo tại đây được chạm khắc hoa văn cách điệu rất tinh xảo, tạo nên không gian thờ tự trang nghiêm. Trong tòa tiền tế bài trí các hoành phi và câu đối ca ngợi công đức của vị vương gia nhà Trần. Tiếp nối là tòa trung từ gồm ba gian hai chái với hàng cột đá xanh vững chãi. Gian giữa tòa trung từ đặt hương án lớn, hai bên là ban thờ Bắc Đẩu và Nam Tào. Đi sâu vào trong là khu vực hậu cung, nơi bài trí tượng thờ An Sinh vương Trần Liễu.
Tương truyền rằng ngay dưới pho tượng này chính là phần mộ, nơi vị vương gia đã hóa thân vào lòng đất mẹ. Hai bên ban thờ ngài là nơi thờ tự hai vị quận chúa, những người có công phò vua giúp nước lúc sinh thời. Toàn bộ khuôn viên đền hiện nay vẫn giữ được nét cổ kính với những bức tường nhuốm màu rêu phong và cây đại hàng trăm tuổi tỏa bóng mát. Đây thực sự là một kiệt tác kiến trúc nghệ thuật giữa không gian núi non hùng vĩ.
Cuộc đời và công lao của An Sinh vương Trần Liễu
An Sinh vương Trần Liễu sinh năm 1211, là anh ruột của vua Trần Thái Tông và là thân phụ của Hưng Đạo Đại vương. Ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình như Thái úy và Hiển Hoàng. Năm 1237, ông được triều đình phong làm An Sinh vương và giao cai quản vùng đất thái ấp bao gồm An Phụ và các vùng lân cận. Tại đây, ông đã ra sức kiến thiết vùng Đông Bắc thành một khu vực trù phú và chăm lo đời sống bách tính.
Ông cho xây dựng nhiều đền đài thờ tự tổ tiên và các cứ điểm quân sự như chùa Gạo để tích trữ lương thảo. Đặc biệt, ông có công lao to lớn trong việc nuôi dạy người con trai Trần Quốc Tuấn trở thành vị tướng kiệt xuất của dân tộc. Theo truyền thuyết địa phương, An Sinh vương đã hóa tại đỉnh núi An Phụ vào ngày 1 tháng 4 năm 1251. Trước khi mất, ông dặn dò gia nô nếu không thấy mình trở về trang ấp sau mười bốn ngày thì hãy lên núi tìm.
Khi mọi người lên đến nơi, họ chỉ thấy một tổ mối lớn tại vị trí hậu cung đền Cao ngày nay. Thương xót vị vương gia đức độ, nhân dân đã đắp mộ và lập miếu thờ ngay tại nơi ông hóa. Sau đó, vua Trần Thái Tông đã truy phong ông là Khâm Minh Đại vương và sắc chỉ cho nhân dân thờ phụng trang trọng. Hàng năm, cứ vào dịp lễ hội truyền thống, du khách thập phương lại nô nức về đây để tri ân công đức sinh thành và dưỡng dục của ngài.
Tượng đài Trần Hưng Đạo và bức phù điêu lịch sử hào hùng
Cách đền thờ An Sinh vương khoảng 300m về phía trước là tượng đài Trần Hưng Đạo uy nghiêm. Công trình này được khánh thành vào năm 1998 nhằm tôn vinh vị anh hùng dân tộc đã ba lần đánh thắng quân Mông Nguyên. Tượng được tạc ở độ cao gần 200m so với mực nước biển, có chiều cao 12,7m và trọng lượng khoảng 200 tấn. Thần thái của tượng toát lên vẻ anh minh với tay trái tỳ đốc kiếm, tay phải cầm cuốn binh thư yếu lược. Phía bên trái tượng đài là bức phù điêu bằng đất nung dài 45m, được ghép từ hơn năm trăm viên gạch.
Bức phù điêu này tái hiện sinh động trang sử hào hùng của quân dân Đại Việt từ cuộc kháng chiến toàn dân cho đến khúc ca khải hoàn chiến thắng. Những hình ảnh chạm khắc tỉ mỉ giúp người xem hình dung rõ nét về tinh thần đoàn kết và ý chí sắt đá của cha ông thời Trần. Việc xây dựng tượng đài ngay tại nơi thờ tự thân phụ của ngài mang ý nghĩa giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn sâu sắc.
Đây không chỉ là một công trình nghệ thuật đặc sắc mà còn là biểu tượng của lòng tự hào dân tộc đối với người dân xứ Đông. Quần thể di tích đền Cao và tượng đài Trần Hưng Đạo đã góp phần làm tăng giá trị lịch sử văn hóa cho khu vực núi An Phụ. Đứng từ khu vực tượng đài, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn dòng sông Kinh Thầy hiền hòa và khung cảnh thiên nhiên thơ mộng của vùng đất này. Toàn bộ cụm di tích đã trở thành một điểm đến không thể bỏ qua đối với những người yêu lịch sử và văn hóa dân tộc.
Theo: Mekong ASEAN
