Củ dền đỏ (Beta vulgaris L.) từ lâu được dùng trong bếp ăn gia đình, nhưng các nghiên cứu khoa học đang chỉ ra rằng loại củ này còn mang nhiều giá trị dinh dưỡng và y tế đáng chú ý hơn thế.
- Thái Nguyên giao doanh nhân dẫn dắt hướng phát triển bóng đá
- Cụ ông 106 tuổi ở Nghệ An sống khỏe nhưng không còn bạn để trò chuyện
- Mang theo khát vọng bảo vệ ngai vàng, tuyển Việt Nam miệt mài rèn quân tại Hàn Quốc.
Theo y học cổ truyền, củ dền có vị ngọt, hơi đắng, tính hàn, được cho là có tác dụng bổ nội tạng, làm mát máu và thông huyết mạch. Khoa học hiện đại xác nhận củ dền chứa betain — một loại acid amin có khả năng chống viêm và chống oxy hóa — cùng nhiều vitamin A, B1, B2, B6, C và các khoáng chất như canxi, magiê, sắt, phốt pho.
Màu đỏ đặc trưng của củ dền đến từ hỗn hợp betacyanin và betaxanthin — hai hợp chất thực vật được các nhà nghiên cứu xem là có khả năng hỗ trợ ngăn ngừa bệnh tim mạch và ung thư. Để giữ nguyên hai hợp chất này, các nhà dinh dưỡng khuyên nên để nguyên vỏ khi nấu.
Trung tâm Y tế Wake Forest Baptist đã theo dõi một nhóm người cao tuổi có vấn đề tim mạch được cho uống nước ép củ dền hằng ngày. Kết quả cho thấy khả năng duy trì hoạt động thể chất tăng đến 24% sau một tuần, đồng thời huyết áp giảm ở cả nhóm uống một ngày lẫn nhóm uống nhiều ngày.
Về ngăn ngừa ung thư, các nghiên cứu chỉ ra rằng betacyanin trong củ dền đỏ có thể làm chậm sự tăng trưởng tế bào ung thư da, phổi và ruột kết. Một số chuyên gia tại Hungary cũng ghi nhận nước ép và bột củ dền đỏ có tác dụng ức chế sự phát triển khối u trong cơ thể.
Chất xơ trong củ dền giúp giảm cholesterol xấu và triglyceride, trong khi betain ngăn chặn sự tích tụ homocysteine — một chất được cho là làm hại thành mạch máu. Ăn củ dền thường xuyên vì vậy được xem là có lợi trong việc phòng ngừa xơ vữa động mạch, đau tim và đột quỵ.
Với phụ nữ mang thai, củ dền là nguồn cung cấp acid folic, sắt và vitamin C tự nhiên — những dưỡng chất cần thiết trong thai kỳ. Vitamin C trong củ dền còn giúp cơ thể hấp thụ sắt hiệu quả hơn, hỗ trợ quá trình tái tạo tế bào máu và cung cấp oxy cho cơ thể mẹ và thai nhi.
Tuy nhiên, củ dền không phù hợp với tất cả mọi người. Những ai có huyết áp thấp, tiểu đường, tiền sử sỏi thận hoặc đang gặp vấn đề về dạ dày và đường ruột nên hạn chế hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.
Trường Anh (tổng hợp)
