THANH HÓA – Xã Thọ Bình đang định hướng phát triển vùng chè Bình Sơn gắn với chế biến sâu và du lịch sinh thái, khai thác cảnh quan đồi chè cùng hệ thống hồ, đập để tạo thêm giá trị kinh tế cho địa phương.
- Khi trường học trở thành nơi nuôi dưỡng lối sống xanh
- Truy tố cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cùng 30 bị can
- Sinh viên Thanh Hóa vượt khó, lấy tri thức làm điểm tựa vươn lên
Hơn 30 năm qua, cây chè đã bén rễ và trở thành nguồn sinh kế của hàng trăm hộ dân tại khu vực Bình Sơn cũ. Hiện toàn xã có hơn 400ha chè, trong đó trên 300ha đang cho thu hoạch ổn định.
Từ đầu những năm 1990, huyện Triệu Sơn (cũ) có chủ trương đưa người dân đến khai hoang, lập nghiệp tại Bình Sơn. Trong quá trình tìm hướng sản xuất phù hợp, người dân từng thử nghiệm nhiều loại cây như keo, mía, nhưng chè được xác định thích nghi tốt hơn với điều kiện đất đai và khí hậu địa phương.
Nhiều giống chè từ các tỉnh phía Bắc được đưa về trồng thử, sau đó diện tích dần mở rộng. Đến nay, toàn xã có hơn 400 hộ trồng chè, tập trung chủ yếu tại khu vực Bình Sơn trước đây.
Gia đình bà Cao Thị Hoa ở thôn Đông Tranh là một trong những hộ gắn bó lâu năm với loại cây trồng này. Với 1,5ha chè trồng từ năm 1993, mỗi tháng gia đình bà có thể thu hoạch 2–3 lứa; vào thời điểm cao điểm còn thuê thêm lao động địa phương để thu hái, trong khi việc chế biến được thực hiện tại nhà.
Theo bà Hoa, cây chè giúp gia đình có nguồn thu thường xuyên, từng bước ổn định cuộc sống và có điều kiện đầu tư sản xuất. Không chỉ duy trì phương thức canh tác truyền thống, nhiều hộ còn thay đổi giống, áp dụng tiến bộ kỹ thuật để cải thiện năng suất và chất lượng.
Anh Trịnh Đình Huy, 42 tuổi, ở thôn 8, xã Thọ Bình, từng làm công tác khuyến nông sau khi tốt nghiệp kỹ sư lâm nghiệp. Nhận thấy hiệu quả kinh tế từ cây chè, anh quyết định nghỉ việc, trở về phát triển sản xuất và tiếp nối nghề trồng chè của gia đình.
Gia đình anh hiện có 4ha chè, được trồng từ năm 1994. Năm 2016, một phần diện tích được chuyển sang giống PH8 nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Theo anh Huy, trong điều kiện thời tiết thuận lợi và được chăm sóc đúng kỹ thuật, mỗi hecta chè có thể đem lại doanh thu khoảng 200 triệu đồng/năm, cao hơn nhiều lần so với trồng keo. Đây cũng là động lực để các hộ dân tiếp tục đầu tư, mở rộng diện tích.
Toàn xã Thọ Bình hiện có hơn 400ha chè, với năng suất bình quân khoảng 7 tấn chè tươi/ha/năm, tương đương 1,5 tấn chè khô. Sản phẩm chè Bình Sơn cũng từng bước nâng hạng trong chương trình OCOP: đạt 3 sao vào năm 2019; đến năm 2024, sản phẩm “Chè sạch Bình Sơn” của HTX Dịch vụ Nông nghiệp Bình Sơn được công nhận đạt 4 sao.
Trên nền tảng sản xuất hiện có, xã Thọ Bình đang nghiên cứu mở rộng vùng nguyên liệu, trong đó xem xét chuyển đổi một số diện tích đất đồi trồng keo sang trồng chè tại những nơi có điều kiện phù hợp. Định hướng này nhằm khai thác hiệu quả đất đai, đồng thời tạo thêm sinh kế ổn định cho người dân.
Địa phương cũng đặt mục tiêu thu hút doanh nghiệp tham gia chế biến sâu, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng kênh tiêu thụ trên các nền tảng số. Cùng với giá trị sản xuất, cảnh quan những đồi chè xanh và hệ thống hồ, đập tự nhiên như đập Khe Lùng, hồ Ngô Công được xem là lợi thế để phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm.
Dù chưa chính thức tổ chức hoạt động đón khách, vùng chè Bình Sơn đã thu hút người tham quan, nhất là vào dịp cuối tuần. Du khách tìm đến để thử trải nghiệm hái chè cùng người dân, chụp ảnh giữa những đồi chè trong trang phục dân tộc và thưởng thức đặc sản địa phương như gà đồi Bình Sơn.
Đập Khe Lùng và hồ Ngô Công cũng là những điểm được nhiều bạn trẻ lựa chọn để tham quan, chụp ảnh và tận hưởng không gian xanh mát. Từ những lợi thế này, địa phương có thể nghiên cứu kết nối các hoạt động tham quan vùng chè, tìm hiểu quy trình sản xuất, khám phá cảnh quan và thưởng thức ẩm thực bản địa thành các tuyến trải nghiệm.
Ông Nguyễn Hùng Vương, Bí thư Đảng ủy xã Thọ Bình, cho biết: “Thời gian tới, xã sẽ mời một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến chè đến khảo sát, xây dựng kế hoạch phối hợp nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo đầu ra ổn định cho người dân. Cùng với đó, địa phương đã định hướng kế hoạch phát triển du lịch sinh thái, biến những đồi chè thành điểm check-in hấp dẫn đối với du khách”.
Tuy nhiên, để định hướng này trở thành sản phẩm du lịch thực tế, Thọ Bình vẫn cần giải quyết những hạn chế về giao thông, dịch vụ thương mại và điều kiện phục vụ khách. Việc đầu tư được xác định cần thực hiện từng bước, dựa trên khảo sát tiềm năng, nhu cầu thực tế và kinh nghiệm từ các mô hình du lịch nông nghiệp đã hoạt động hiệu quả ở những địa phương khác.
Với hơn 400ha chè, sản phẩm “Chè sạch Bình Sơn” đạt OCOP 4 sao cùng cảnh quan đồi chè, hồ và đập, địa phương có cơ sở để nghiên cứu phát triển kinh tế theo hướng kết hợp nhiều giá trị. Nếu sản xuất, chế biến và dịch vụ du lịch được kết nối phù hợp, vùng chè có thể vừa duy trì vai trò vùng nông nghiệp đặc trưng, vừa mở ra thêm cơ hội trải nghiệm và sinh kế cho người dân.
An Nhiên (tổng hợp)
