Tại hội thảo diễn ra ở Cần Thơ, các chuyên gia cảnh báo nghịch lý thiếu nước ngọt sinh hoạt và sản xuất ngay giữa mạng lưới sông ngòi trằng chịt tại miền Tây.
- Đóng BHXH hơn 22 năm nên rút một lần hay chờ lương hưu?
- Vietnam Airlines cắt 23 chuyến nội địa và tăng phụ thu quốc tế
- Giỏ khoai lang biếu thông gia và bài học về lòng chân thành vượt qua khoảng cách giàu nghèo
Nghịch lý thiếu hụt an ninh nguồn nước và những biến động môi trường chưa từng có
Đồng bằng sông Cửu Long hiện là vùng đất trù phú bậc nhất cả nước nhưng lại đang đối mặt với những thách thức rất lớn lao về vấn đề bảo đảm an ninh nguồn nước. Phát biểu tại hội thảo vào ngày 22/3 vừa qua thì nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến đã nhấn mạnh về một nghịch lý là thiếu nước ngọt sinh hoạt ngay giữa mạng lưới sông ngòi vô cùng dày đặc. Những hình ảnh về cánh đồng nứt nẻ hay các vườn cây héo úa không còn là chuyện cá biệt mà đã trở thành thực tế lặp đi lặp lại trong nhiều năm qua tại vùng đất này. Đây chính là một lời cảnh báo vô cùng mạnh mẽ về tình trạng an ninh nguồn nước đối với sự phát triển bền vững của toàn bộ khu vực miền Tây hiện nay và trong tương lai.
Những năm gần đây thì nguồn nước mặt tại khu vực này ngày càng phụ thuộc hoàn toàn vào các dòng chảy từ phía thượng nguồn của dòng sông Mê Kông. Trong khi đó thì nguồn nước ngầm quý giá lại bị khai thác quá mức dẫn đến tình trạng suy giảm trữ lượng nghiêm trọng và gây ra hiện tượng sụt lún đất. Vấn đề xâm nhập mặn hiện nay không còn tuân theo những quy luật cũ mà ngày càng tiến sâu vào nội đồng và diễn biến vô cùng khó để dự báo. Thực trạng đáng báo động này đòi hỏi các cơ quan chức năng cần phải sớm có những nhận diện đầy đủ và chính xác nhất để bảo vệ hoạt động sản xuất nông nghiệp.
Có những địa phương thì nước mặn đã đi vào tới từng con kênh nội đồng và gây ra những ảnh hưởng tiêu cực trực tiếp đến nguồn nước phục vụ sinh hoạt. Nhiều thời điểm căng thẳng thì người dân phải nhờ hoàn toàn vào từng chuyến sà lan chở nước ngọt từ nơi khác về để có thể duy trì các nhu cầu sử dụng tối thiểu. Biến đổi khí hậu cùng với sự suy giảm lượng phù sa bồi đắp hằng năm đang làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc tự nhiên vốn có của cả vùng đồng bằng này. Khu vực miền Tây hiện nay không chỉ thiếu hụt nước ngọt mà còn đang dần mất đi những điều kiện nền tảng quan trọng nhất để có thể tự phục hồi tự nhiên.
Tất cả những yếu tố biến đổi cực đoan kể trên đã và đang tác động trực tiếp đến sinh kế hằng ngày của hàng triệu người dân địa phương. Hoạt động sản xuất nông nghiệp cùng với môi trường sinh thái đang phải chịu những áp lực vô cùng nặng nề từ các hiện tượng thiên tai và biến đổi khí hậu. Chúng ta buộc phải dũng cảm đặt ra những câu hỏi rất thẳng thắn về cách thức thích ứng hiệu quả nhất trong bối cảnh môi trường đang thay đổi như hiện nay. Việc bảo vệ và duy trì an ninh nguồn nước cần phải được coi là một nền tảng cốt lõi nhất của toàn bộ chiến lược an ninh phát triển vùng.
Tìm kiếm giải pháp liên kết vùng để đảm bảo an ninh nguồn nước bền vững
Hội thảo mang tên “An ninh nguồn nước Đồng bằng sông Cửu Long trước biến đổi khí hậu” đã được tổ chức nhằm tìm kiếm những lời giải thỏa đáng cho bài toán này. Đây chính là một diễn đàn quan trọng để các bộ ngành cùng các chuyên gia và địa phương cùng nhau thảo luận và chia sẻ những giải pháp thích ứng với hạn mặn. Các đại biểu tham dự đã tập trung trao đổi về việc đầu tư theo một tư duy tổng thể và tăng cường tính liên kết vùng thay vì cách làm đơn lẻ. Chúng ta cần phải có những hành động quyết liệt và kịp thời hơn nữa trước những biến đổi khắc nghiệt đang diễn ra từng ngày từng giờ tại địa phương hiện nay.
Một mục tiêu cao hơn của buổi hội thảo lần này là tạo ra được một diễn đàn kết nối thực sự giữa các nhà quản lý cùng với cộng đồng doanh nghiệp. Các nhà khoa học và người dân cùng ngồi lại với nhau để tìm kiếm những lời giải mang tính khả thi nhất cho bài toán an ninh nguồn nước của toàn vùng. Với vai trò là một cơ quan báo chí uy tín thì Báo Tiền Phong mong muốn góp phần thúc đẩy các cuộc đối thoại chính sách và lan tỏa nhận thức xã hội. Việc kết nối hiệu quả các nguồn lực khác nhau là một yếu tố then chốt giúp cho sự phát triển bền vững của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Nội dung thảo luận tại hội thảo đã xoay quanh những vấn đề cốt lõi như nhận diện đầy đủ các nguy cơ từ sụt lún đất cho đến xâm nhập mặn. Hội thảo cũng tiến hành phân tích những điểm nghẽn tồn tại trong công tác quản trị tài nguyên nước và các cơ chế điều phối liên vùng hiện nay. Các chuyên gia đã đề xuất những giải pháp không chỉ ở tầm vĩ mô mà còn là những hành động cụ thể gắn liền với thực tiễn sản xuất của người dân. Chúng ta cần phải thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận từ trạng thái bị động sang chủ động để có thể quản lý một cách hiệu quả nguồn tài nguyên nước.
Sự việc hội thảo diễn ra đúng vào dịp Ngày Nước Thế giới là một lời nhắc nhở vô cùng rõ ràng về giá trị sống còn của nguồn nước. Nước không đơn thuần chỉ là một loại tài nguyên thiên nhiên mà nó còn chính là tương lai của các thế hệ mai sau trên mảnh đất này. Vấn đề an ninh nguồn nước đòi hỏi chúng ta phải có một sự cam kết mạnh mẽ và thay đổi tư duy từ ngắn hạn sang tầm nhìn dài hạn. Một tinh thần chung sức đồng lòng giữa các bên liên quan sẽ giúp toàn vùng miền Tây vượt qua được những thách thức khắc nghiệt của biến đổi khí hậu.
Theo: Báo Tiền Phong
