IEA tung 400 triệu thùng dầu dự trữ chiến lược, thị trường năng lượng toàn cầu hạ nhiệt mạnh

Ngày 11/3, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) thông báo 32 quốc gia thành viên thống nhất xả 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược nhằm ứng phó tình trạng gián đoạn nguồn cung do căng thẳng liên quan Iran và sự tê liệt của eo biển Hormuz.

Quyết định xả kho dầu lớn nhất lịch sử nhằm đối phó khủng hoảng nguồn cung tại eo biển Hormuz

Ngày 11/3, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) xác nhận các quốc gia thành viên đã thống nhất tung ra 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược nhằm bình ổn thị trường năng lượng toàn cầu. Đây là đợt xả kho khẩn cấp lớn nhất kể từ khi tổ chức này được thành lập năm 1974, đồng thời đánh dấu lần thứ 6 IEA triển khai cơ chế can thiệp quy mô toàn cầu.

Quy mô 400 triệu thùng được đánh giá vượt xa các đợt can thiệp trước đây. Con số này cao hơn gấp đôi so với mức 182 triệu thùng từng được các quốc gia tung ra sau khi xung đột Nga – Ukraine bùng phát năm 2022, cho thấy mức độ nghiêm trọng của cú sốc năng lượng hiện nay.

Theo Tổng giám đốc điều hành IEA, ông Fatih Birol, thị trường dầu mỏ đang đối mặt với thách thức có phạm vi toàn cầu và cần một phản ứng mang tính phối hợp giữa các nền kinh tế lớn. Với đặc tính liên kết chặt chẽ của thị trường năng lượng, bất kỳ gián đoạn nào tại các tuyến vận chuyển trọng yếu đều có thể nhanh chóng lan rộng và gây biến động giá trên diện rộng.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới quyết định này là tình trạng đình trệ nghiêm trọng tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới. Từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, hoạt động vận chuyển qua khu vực này gần như tê liệt. Lượng dầu thô và sản phẩm dầu xuất khẩu qua tuyến đường biển chiến lược này giảm xuống còn chưa tới 10% so với mức thông thường.

Theo dữ liệu năm 2025, mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu đi qua eo biển Hormuz, tương đương khoảng 25% tổng lượng dầu vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu. Sự gián đoạn tại khu vực này khiến nhiều quốc gia tiêu thụ năng lượng và nhà đầu tư lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trên diện rộng.

Các bể chứa dầu khổng lồ tại nhà máy lọc dầu của BP ở Gelsenkirchen – một trong những cơ sở sản xuất nhiên liệu lớn nhất Đức. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Giá dầu biến động mạnh khi các nền kinh tế lớn đồng loạt tung dự trữ chiến lược ra thị trường

Căng thẳng địa chính trị tại eo biển Hormuz – khu vực chiếm khoảng 20–30% nguồn cung dầu vận chuyển toàn cầu – đã khiến thị trường năng lượng biến động mạnh trong những ngày qua. Giá dầu Brent có thời điểm tăng hơn 25%, lần đầu tiên vượt mốc 100 USD/thùng sau gần bốn năm.

Tuy nhiên, thông tin về quyết định xả kho khẩn cấp của IEA đã nhanh chóng đảo chiều xu hướng này. Ngay sau khi thông báo được công bố, giá dầu Brent giảm mạnh, mất hàng chục USD và quay trở lại giao dịch quanh ngưỡng trên 90 USD/thùng. Nhiều nền kinh tế lớn cũng nhanh chóng hưởng ứng lời kêu gọi của IEA. Hàn Quốc cam kết tung ra 22,46 triệu thùng dầu từ kho dự trữ quốc gia, trong khi Vương quốc Anh dự kiến bổ sung 13,5 triệu thùng. Đức.

Áo và Nhật Bản cũng đang chuẩn bị giải phóng thêm lượng dầu dự trữ để hỗ trợ ổn định thị trường. Theo thống kê của IEA, tổng lượng dầu dự trữ khẩn cấp của các quốc gia thành viên hiện vượt 1,2 tỷ thùng. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp năng lượng còn nắm giữ khoảng 600 triệu thùng dự trữ thương mại, tạo thành “tấm đệm” quan trọng giúp các nền kinh tế ứng phó với cú sốc nguồn cung. Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng quy mô xả kho lần này chủ yếu nhằm giảm áp lực tâm lý đối với thị trường trong ngắn hạn.

Nhóm phân tích của ngân hàng Macquarie ước tính 400 triệu thùng dầu chỉ tương đương khoảng 4 ngày sản lượng dầu toàn cầu, hoặc đủ bù đắp khoảng 16 ngày lượng dầu thông thường đi qua khu vực Vùng Vịnh. Do đó, theo các chuyên gia năng lượng, yếu tố quyết định khả năng ổn định giá dầu trong thời gian tới sẽ nằm ở tốc độ bơm dầu ra thị trường mỗi ngày cũng như diễn biến thực tế của tình hình an ninh tại eo biển Hormuz.

Theo: Báo Dân trí