Một phái đoàn Mỹ đã đến Kiev để thảo luận đề xuất hòa bình gồm 28 điểm của Nhà Trắng. Kế hoạch này yêu cầu Ukraina nhượng bộ lãnh thổ, cắt giảm quân số và điều chỉnh chính sách văn hóa – an ninh, gây phản ứng mạnh từ Kiev và Liên minh châu Âu.
- Cháy rừng Inje: Thủ tướng Hàn Quốc chỉ đạo sơ tán khẩn cấp
- Ukraine tấn công hai nhà máy lọc dầu Nga, Moscow tuyên bố sẵn sàng hòa đàm trực tiếp
- Phát hiện đứt gãy ‘tự liền’ chỉ sau vài giờ làm tăng nguy cơ động đất khó lường
Nội dung chính của kế hoạch: nhượng Donbass, giữ nguyên chiến tuyến và giảm viện trợ
Theo tài liệu được tiết lộ, kế hoạch của Mỹ yêu cầu Ukraina từ bỏ hai tỉnh Donetsk và Luhansk, đặt toàn bộ vùng Donbass dưới sự kiểm soát của Nga. Ukraina hiện còn kiểm soát khoảng 15% khu vực này.
Đề xuất xem Donbass là vùng đệm phi quân sự và giữ nguyên chiến tuyến tại Kherson và Zaporijjia. Điều này đồng nghĩa một số khu vực Nga chưa kiểm soát bằng quân sự sẽ phải chuyển giao thông qua đàm phán.
Nhà Trắng cũng dự kiến giảm viện trợ quân sự, bắt đầu bằng việc ngừng cung cấp vũ khí tầm xa. Ukraina sẽ phải giảm 50% quân số. Lực lượng đang duy trì khoảng 900.000 binh sĩ.
Kế hoạch cấm triển khai quân đội nước ngoài trên lãnh thổ Ukraina. Điều này loại bỏ đề án thành lập lực lượng quốc tế gìn giữ hòa bình, vốn được Pháp và Anh thúc đẩy nhiều tháng qua.
Ngoài các điều khoản an ninh, tài liệu nêu yêu cầu tiếng Nga trở thành ngôn ngữ chính thức tại Ukraina. Đây là thay đổi chưa từng có kể từ khi Hiến pháp Ukraina năm 1996 bắt đầu có hiệu lực.
Ukraina phản ứng gay gắt: “kế hoạch mang tính đầu hàng, không thể chấp nhận”
Từ Kiev, chính quyền Ukraina bác bỏ nhiều điểm trong kế hoạch. Chính phủ khẳng định đề xuất này không khác gì yêu cầu Ukraina đầu hàng.
Điểm gây tranh cãi nhất là yêu cầu nhượng toàn bộ Donbass – vùng Nga chưa kiểm soát hoàn toàn sau nhiều năm xung đột. Ukraina cho rằng nhượng bộ lớn nhất có thể xem xét chỉ là đàm phán lệnh ngừng bắn dựa trên chiến tuyến hiện nay.
Theo Kiev, việc cắt giảm một nửa quân số sẽ làm suy yếu khả năng phòng vệ quốc gia. Giảm viện trợ quân sự từ Mỹ sẽ khiến Ukraina không còn đủ sức ngăn chặn các đợt tấn công của Nga.
Ngoài ra, yêu cầu đưa tiếng Nga trở thành ngôn ngữ chính thức bị coi là can thiệp vào chủ quyền hiến pháp. Ukraina cho rằng đây là yêu sách chính trị mà Moskva theo đuổi từ lâu.
Nhiều quan chức tuyên bố các điều kiện trong kế hoạch trùng khớp với yêu sách Nga nêu ra từ năm 2014 và được lặp lại trong các cuộc đàm phán gần đây.
Châu Âu đồng loạt phản đối, khẳng định Ukraina phải tự quyết tương lai
Liên minh châu Âu nhanh chóng phản ứng trước kế hoạch của Mỹ. EU nhấn mạnh tương lai Ukraina phải do người dân Ukraina định đoạt. Một giải pháp hòa bình chỉ có ý nghĩa khi bảo đảm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và nền dân chủ của Ukraina.
Cao ủy Đối ngoại EU Kaja Kallas khẳng định Ukraina và châu Âu cần có tiếng nói trong mọi nỗ lực vãn hồi hòa bình. Bà cảnh báo việc ép Ukraina nhượng lãnh thổ sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm cho an ninh khu vực.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot nhấn mạnh: “Một kế hoạch hòa bình không thể là sự đầu hàng”. Pháp tin rằng người dân Ukraina sẽ bác bỏ mọi đề xuất làm suy yếu chủ quyền của họ.
Pháp kêu gọi các quốc gia EU thống nhất lập trường để bảo vệ một hòa bình công bằng và dài lâu, không theo các yêu sách của Moskva.
Theo: Khai Mở
