ĐÀ NẴNG – Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An đang tham mưu UBND thành phố triển khai khai quật khẩn cấp con tàu cổ phát lộ tại bờ biển Hội An nhằm bảo vệ di vật và phục vụ công tác bảo tồn.
- Máy bay cùng nhiều tàu tiếp tục tìm người trên biển Đông
- Ba người mắc kẹt trong đám cháy nhà ở Hà Nội thoát nạn an toàn
- Năm mạng người và những nguy cơ đã biết trước nhưng bị bỏ qua tại Thanh hóa
Chiều 29/7, ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An, cho biết đơn vị đang xây dựng phương án thực hiện sau khi nhận được văn bản thống nhất của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Việc khai quật được đặt ra trong bối cảnh con tàu nằm tại khu vực ven biển phường Hội An Tây, nơi đang triển khai dự án kè chống xói lở và có nguy cơ ảnh hưởng đến di vật nếu không xử lý kịp thời.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng đã tiếp nhận ý kiến chuyên môn của Bộ về công tác khai quật khảo cổ đối với con tàu cổ phát hiện tại khu vực ven biển Hội An Tây. Theo đánh giá của Bộ, vị trí tàu nằm ở bãi biển công cộng phía sau phạm vi hoạt động của một khu nghỉ dưỡng nên việc bảo tồn nguyên trạng ngay tại nơi phát hiện không bảo đảm tính khả thi.
Trong khi đó, dự án kè chống xói lở bờ biển Hội An đang được triển khai tại khu vực này, làm gia tăng nguy cơ tác động đến con tàu và các di vật liên quan nếu chậm tiến hành khai quật khảo cổ. Trên cơ sở đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng báo cáo UBND thành phố để phối hợp với các cơ quan chuyên môn thực hiện khai quật khẩn cấp theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa và các quy định có liên quan.
Bộ cũng đề nghị nghiên cứu phương án di chuyển và bảo quản hiện vật sau khi hoàn thành khai quật nhằm bảo đảm khả năng lưu giữ lâu dài. Đồng thời, các lực lượng chức năng tiếp tục bảo vệ an ninh, trật tự tại khu vực phát hiện tàu, ngăn chặn những hành vi có thể gây ảnh hưởng đến con tàu, di vật và cổ vật, đồng thời tuyên truyền để người dân cùng tham gia bảo vệ di sản văn hóa.
Con tàu được người dân phát hiện vào sáng 26/12/2023 khi một phần thân gỗ lộ ra sát mép nước trên bãi biển Hội An. Thời điểm đó, phần thân tàu lộ thiên dài khoảng 15m, rộng khoảng 3m và hệ thống khung gỗ vẫn còn tương đối nguyên vẹn.
Trong năm 2024, Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Hội An phối hợp với Bảo tàng Quảng Nam, nay là Bảo tàng Đà Nẵng, cùng các đơn vị liên quan tiến hành khảo sát chuyên sâu để xác định đặc điểm, cấu trúc và niên đại của con tàu. Kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy đây là con tàu có kích thước lớn, mang nhiều đặc trưng của tàu thuyền truyền thống Đông Nam Á, với phần giang tàu làm từ gỗ bằng lăng (săng lẻ) và ván be sử dụng gỗ kiền kiền.
Dựa trên cấu trúc, kỹ thuật đóng tàu và vật liệu, các chuyên gia nhận định con tàu nhiều khả năng có niên đại từ khoảng thế kỷ XIV đến XVI. Những kết quả nghiên cứu kỳ vọng sẽ bổ sung thêm tư liệu về lịch sử hàng hải và hoạt động giao thương trên tuyến biển quốc tế qua Hội An trong quá khứ, góp phần gìn giữ giá trị của một di sản đang dần lộ diện từ lớp cát ven biển.
Hoàng Lan (tổng hợp)
