Ủy ban Dân nguyện đề nghị Bộ Giáo dục làm rõ tiêu chí lựa chọn bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” để sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027.
- Xác định đàn chim lạ tại Hà Tĩnh là loài cò nhạn quý hiếm trong Sách đỏ
- Căng thẳng Mỹ-Iran gia tăng khi Washington tăng quân tại vùng Vịnh
- Tiểu đường: Vì sao người Nhật ăn nhiều cơm trắng nhưng ít mắc bệnh
Yêu cầu minh bạch tiêu chí chọn bộ sách giáo khoa dùng chung cho cả nước
Trong phiên họp chiều 23/4, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga đã trình bày báo cáo quan trọng về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri. Một trong những nội dung trọng tâm được đề cập là việc Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định lựa chọn bộ sách giáo khoa mang tên Kết nối tri thức với cuộc sống để triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, cơ quan giám sát cho rằng quyết định này cần được đi kèm với những giải trình cụ thể và thuyết phục hơn về mặt căn cứ pháp lý cũng như thực tiễn.
Việc lựa chọn một bộ sách dùng chung là bước ngoặt lớn sau thời gian thực hiện chủ trương xã hội hóa với nhiều bộ sách khác nhau, nên tính minh bạch được đặt lên hàng đầu. Ủy ban Dân nguyện nhấn mạnh rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo cần khẩn trương làm rõ các tiêu chuẩn đánh giá đã được sử dụng để ưu tiên bộ sách này so với các phương án còn lại. Sự làm rõ này không chỉ giúp các cơ quan quản lý thực hiện đúng chức năng giám sát mà còn giúp đội ngũ giáo viên và phụ huynh hiểu rõ lộ trình đổi mới.
Thời điểm áp dụng bộ sách thống nhất được ấn định bắt đầu từ năm học 2026-2027, điều này tạo ra một áp lực chuẩn bị rất lớn cho các địa phương và nhà trường. Chính vì vậy, việc công khai các bước rà soát, đánh giá chuyên môn đối với bộ sách được chọn là yêu cầu cấp thiết để đảm bảo tính sẵn sàng cao nhất. Các đại biểu Quốc hội cũng bày tỏ sự quan tâm sát sao về cách thức mà Bộ sẽ điều phối nguồn lực để cung ứng sách giáo khoa kịp thời và đầy đủ.
Ủy ban Dân nguyện kiến nghị Bộ không chỉ dừng lại ở việc công bố quyết định mà phải ban hành các tiêu chí rà soát cụ thể, làm căn cứ so sánh khách quan với các bộ sách đã được phê duyệt trước đó. Điều này nhằm đảm bảo rằng bộ sách được chọn thực sự là sản phẩm tối ưu, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu khắt khe của chương trình giáo dục phổ thông mới. Sự công minh trong khâu lựa chọn sẽ là nền tảng để xây dựng niềm tin của dư luận đối với các chính sách giáo dục quan trọng của ngành.
Những yêu cầu rà soát chương trình giáo dục theo định hướng của Chính phủ
Theo báo cáo giám sát, việc lựa chọn sách giáo khoa phải dựa trên nền tảng là một Chương trình giáo dục phổ thông đã được rà soát và hoàn thiện. Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 281 của Chính phủ đã đặt ra những yêu cầu rất cụ thể về việc hiện đại hóa nội dung giảng dạy. Trong đó, các môn học về khoa học, công nghệ, tin học và nghệ thuật cần được tăng cường thời lượng cũng như chiều sâu kiến thức để bắt kịp xu hướng toàn cầu.
Một điểm đáng lưu ý là các yêu cầu về việc đưa năng lực số và trí tuệ nhân tạo vào chương trình học phổ thông vẫn chưa được Bộ Giáo dục và Đào tạo giải trình đầy đủ về tiến độ thực hiện. Ủy ban Dân nguyện nhận định rằng nếu chương trình khung chưa được cập nhật theo đúng định hướng mới thì việc chọn sách giáo khoa sẽ thiếu đi cơ sở khoa học vững chắc. Do đó, việc hoàn thiện chương trình phải đi trước một bước hoặc tiến hành song song với việc thẩm định sách.
Dù đã có những chỉ đạo sát sao từ các cấp lãnh đạo cao nhất, nhưng thực tế giám sát cho thấy tiến độ rà soát chương trình vẫn còn những khoảng trống cần lấp đầy. Bộ Giáo dục cần làm rõ việc điều chỉnh nội dung giáo dục có thực sự tiệm cận với xu thế phát triển của thế giới như cử tri kỳ vọng hay không. Việc giữ nguyên hay thay đổi các thành tố trong chương trình cần được minh chứng bằng các dữ liệu nghiên cứu và đánh giá tác động thực tế.
Cơ quan giám sát cũng yêu cầu Bộ Giáo dục phải thông tin rõ ràng về việc cập nhật các chỉ đạo định hướng từ Nghị quyết số 71 vào trong bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Điều này giúp tránh tình trạng sách giáo khoa mới chỉ là sự thay đổi về hình thức mà chưa có sự đột phá về nội dung và phương pháp tiếp cận kiến thức. Sự thống nhất giữa chương trình và sách giáo khoa là yếu tố tiên quyết để đảm bảo chất lượng giáo dục bền vững cho thế hệ tương lai.
Nỗ lực giải quyết kiến nghị cử tri và nâng cao chất lượng giáo dục thống nhất
Báo cáo của Ủy ban Dân nguyện ghi nhận một điểm sáng là tỷ lệ giải quyết kiến nghị của cử tri trong thời gian qua đạt mức rất cao, lên tới 98,6%. Trong tổng số 1.256 kiến nghị được chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền, đã có 1.238 kiến nghị được trả lời và giải quyết kịp thời. Điều này cho thấy tinh thần trách nhiệm và sự cầu thị của Chính phủ cùng các bộ ngành, trong đó có Bộ Giáo dục và Đào tạo, trước những trăn trở của nhân dân.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn tình trạng một số văn bản trả lời cử tri mang tính chất chung chung, chưa đi vào trọng tâm vấn đề hoặc chưa xác định rõ trách nhiệm quản lý. Cử tri tại nhiều địa phương vẫn tiếp tục kiến nghị về việc cần có một bộ sách giáo khoa thống nhất, đồng bộ để giảm bớt khó khăn trong việc dạy và học. Mong muốn này xuất phát từ thực tiễn triển khai chương trình mới còn nhiều bất cập về chi phí và tính liên thông giữa các vùng miền.
Việc quyết định sử dụng thống nhất một bộ sách trên toàn quốc được coi là lời giải cho bài toán đồng bộ hóa giáo dục, nhưng cách thực hiện cần sự thấu đáo. Cử tri và nhân dân đặc biệt quan tâm đến tính khách quan, không để xảy ra lợi ích nhóm trong quá trình lựa chọn đơn vị biên soạn và xuất bản. Ủy ban Dân nguyện kiến nghị Bộ Giáo dục cần tiếp thu nghiêm túc các ý kiến này để quá trình chuyển đổi sang bộ sách dùng chung diễn ra thuận lợi.
Cuối cùng, sự nỗ lực của ngành giáo dục cần hướng tới mục tiêu cao nhất là cung cấp một môi trường học tập hiện đại, giảm áp lực cho học sinh và tiết kiệm nguồn lực xã hội. Việc cấp miễn phí sách giáo khoa hay các đề xuất hỗ trợ học tập khác cũng đang được dư luận đánh giá cao và kỳ vọng sẽ sớm đi vào thực tế. Khi các căn cứ lựa chọn sách được làm rõ, nhân dân sẽ yên tâm hơn vào tiến trình đổi mới giáo dục mà Đảng và Nhà nước đang quyết liệt triển khai.
Theo: Báo Dân trí
