Thanh Hóa – Hội Nông dân tỉnh triển khai xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học tại nhiều vùng trồng lúa, giúp bổ sung hữu cơ cho đất, giảm chi phí đầu vào và tăng thu nhập cho nông dân.
- Nghi phạm 28 tuổi và những vụ cướp tài sản
- Khoảnh khắc cô giáo lao tới giữa sân trường
- Phiến đá Palermo tiết lộ: Thần đã từng chung sống và cai trị loài người?
Trong vụ mùa 2026, các mô hình tại Thọ Long, Xuân Lập, Thiệu Tiến và Thiệu Hóa kết hợp xử lý rơm rạ với tưới ngập khô xen kẽ và quản lý dinh dưỡng bằng bảng so màu lá. Cách làm này giúp lượng giống giảm 20-30%, năng suất đạt gần 2,8 tạ/sào, cao hơn ruộng đối chứng 15 kg, còn thu nhập tăng từ 615.000 đồng lên hơn 913.000 đồng/sào.
Sau mỗi vụ lúa, thay vì đốt phụ phẩm ngoài đồng, nhiều nông dân Thanh Hóa đưa chế phẩm sinh học vào xử lý rơm rạ ngay trên ruộng. Khi phân hủy, rơm rạ trả lại chất hữu cơ cho đất, qua đó giảm lượng phụ phẩm phải xử lý và nhu cầu sử dụng phân bón hóa học.
Đốt rơm rạ vẫn xuất hiện ở một số nơi sau thu hoạch, làm mất nguồn phụ phẩm có thể sử dụng và tạo khói bụi, khí thải ảnh hưởng đến môi trường, chất lượng không khí. Việc xử lý ngay trên đồng ruộng giúp nguồn hữu cơ này quay lại phục vụ vụ lúa tiếp theo thay vì trở thành thứ phải loại bỏ.
Từ năm 2021 đến năm 2023, Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa triển khai dự án Tuyên truyền, vận động nông dân áp dụng canh tác lúa thân thiện với môi trường. Người dân được hướng dẫn xử lý rơm rạ sau thu hoạch bằng chế phẩm sinh học, đồng thời giảm lượng giống gieo cấy, sử dụng nước tưới hợp lý, tiết kiệm phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.
Hội Nông dân tỉnh cũng phối hợp với hệ thống khuyến nông, các đơn vị nghiên cứu, trung tâm khoa học và doanh nghiệp tổ chức 175 lớp tập huấn, tư vấn kỹ thuật cho hơn 10.000 hội viên về xử lý rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp. Nội dung tập huấn đi từ thời điểm sử dụng chế phẩm, cách thực hiện đến theo dõi quá trình phân hủy và đánh giá kết quả ngay trên ruộng.
Việc để nông dân trực tiếp quan sát quá trình rơm rạ phân hủy và hiệu quả trên chính thửa ruộng của mình tạo thêm cơ sở để thay đổi thói quen đốt phụ phẩm. Kết quả thực tế cho thấy phương pháp này góp phần cải thiện chất lượng đất, giảm chi phí đầu tư, giúp cây lúa sinh trưởng khỏe, năng suất ổn định và chất lượng hạt gạo được cải thiện.
Tại các mô hình vụ mùa 2026 ở Thọ Long, Xuân Lập, Thiệu Tiến và Thiệu Hóa, nông dân áp dụng đồng thời nhiều biện pháp trong quy trình canh tác. Cây lúa được ghi nhận sinh trưởng khỏe, hạn chế chồi vô hiệu và sâu bệnh, trong khi lượng nước, phân bón và giống sử dụng được tiết giảm.
Lượng giống giảm 20-30% nhưng cây vẫn đẻ nhánh tốt, còn việc giảm phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật góp phần tạo sản phẩm an toàn hơn và giảm phát thải khí nhà kính. Năng suất tại mô hình đạt gần 2,8 tạ/sào, cao hơn ruộng đối chứng 15 kg, tương đương tăng khoảng 16,2%.
Hiệu quả về thu nhập cũng được ghi nhận khi mức thu nhập tăng từ 615.000 đồng lên hơn 913.000 đồng/sào. Những con số này giúp người dân có thêm căn cứ để cân nhắc cách xử lý rơm rạ sau mỗi vụ lúa, thay vì tiếp tục đốt bỏ phụ phẩm.
Ông Vũ Tiến Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh, cho biết Hội sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành chuyên môn, doanh nghiệp và địa phương để chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ nông dân tiếp cận giải pháp xử lý phụ phẩm phù hợp với từng vùng sản xuất. Hội cũng sẽ xây dựng các mô hình hiệu quả để nông dân học tập, áp dụng và chia sẻ kinh nghiệm.
Từ một phụ phẩm thường bị đốt sau thu hoạch, rơm rạ đang được đưa trở lại đồng ruộng thông qua quy trình xử lý bằng chế phẩm sinh học. Cách làm này đồng thời giảm chất thải, giảm chi phí đầu vào và bổ sung chất hữu cơ cho đất, phù hợp với hướng sản xuất nông nghiệp tuần hoàn mà Thanh Hóa đang triển khai.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
